Research Article

Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Çevresel Çalışmaları ile Büyüme Arasındaki İlişkisinin Mekânsal Analizi

Volume: 10 Number: 1 March 26, 2026
EN TR

Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Çevresel Çalışmaları ile Büyüme Arasındaki İlişkisinin Mekânsal Analizi

Abstract

Su, günümüzde sadece yaşamın kaynağı değil aynı zamanda sürdürülebilir kalkınmanın da ana hedeflerinden biridir. Ekonomik büyümenin itici gücü olan su, aynı zamanda önemli bir üretim faktörüdür. Bu yüzden azalan su kaynakları büyüme üzerinde negatif etkiye sahiptir. Suyun kullanımının ardından atık yönetimi ve kanalizasyon şebekesinin etkin işleyişi ise büyüme ile ilişkilidir. Türkiye’de su hizmetleri belediyeler tarafından yerine getirilmektedir. Bu çalışmada, Türkiye İstatistik Kurumu sitesi üzerinden elde edilen veriler ile 2004–2022 yılları arasında; 81 il düzeyinde içme ve kullanma suyu şebekesi ile hizmet verilen belediye nüfusun toplam belediye nüfusuna oranı, kanalizasyon şebekesi ile hizmet verilen belediye nüfusunun toplam belediye nüfusuna oranı ve atık hizmeti verilen belediye nüfusunun toplam belediye nüfusuna oranı ile GSYH arasındaki ilişki Mekânsal analiz yöntemi ile test edilmiştir. Analiz yöntemi coğrafi açıdan birbirine yakın olan birimler arasında, değişkenler arası etkileşimi ölçmeye yardımcı olan bir yöntemdir. Çalışma sonucunda; Türkiye için belirlenen yıllar aralığında atık ve temiz su hizmeti veren belediyelerin faaliyetleri ve GSYH verileri arasındaki mekânsal ilişkinin güçlü ve zayıf olduğu iller tespit edilmiştir. Her bir değişken için risk haritaları oluşturulmuş ve mekânsal dağılım haritaları çıkarılmıştır. Mekânsal otokorelasyonun olup olmadığını gösteren Moran I indeksi sonuçlarına göre içme suyu, atık su ve atık hizmetleri ile büyüme ilişkisi arasında pozitif otokorelasyon tespit edilmiştir. LISA (Local Indicator of Spatial Association) kümeleme haritaları ile iller arasındaki ilişki düşük, yüksek, ilişkisiz şekilde kümelenmiştir.

Keywords

Supporting Institution

Destek yoktur.

Ethical Statement

Bu makale hazırlanırken herhangi bir insan ya da hayvan denek olarak kullanılmamıştır.

References

  1. Anselin, L. (1995). Local indicators of spatial association – LISA. Geographical Analysis, 27(2), 93–115.
  2. Anselin, L., & Bera, A. K. (1998). Spatial dependence in linear regression models with an introduction to spatial econometrics. Statistics: Textbooks and Monographs, 155, 237–289.
  3. Atalay, A. Ç., & Akan, Y. (2023). Türkiye için net göçün mekânsal analizi. Kent Akademisi, 16(1), 443–461.
  4. Bostancı, S. (2022). Yerel yönetimlerin iklim ve su politikaları. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 7(1), 395–410.
  5. Direk, M., Güngör, L., & Acar, R. (2022). Atık suyun önemi, değeri ve tarım ile ilişkisi. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 5(1), 47–54.
  6. Kanaat, E. E. (2022). Yenilik perspektifinden yerel yönetimlerde sürdürülebilir kalkınma amaçları çalışmalarının değerlendirilmesi. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(2), 189–208.
  7. Kızıltan, M., & Yereli, A. B. (2023). Belediyelerin çevre koruma harcamaları üzerinde sanayileşmenin etkilerinin mekânsal analizi: Türkiye örneği. Sosyoekonomi, 31(55), 397–416.
  8. Moran, P. A. (1948). The interpretation of statistical maps. Journal of the Royal Statistical Society. Series B (Methodological), 10(2), 243–251.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Ecological Economics

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 26, 2026

Submission Date

May 9, 2025

Acceptance Date

February 9, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 10 Number: 1

APA
Çay Atalay, A. (2026). Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Çevresel Çalışmaları ile Büyüme Arasındaki İlişkisinin Mekânsal Analizi. Politik Ekonomik Kuram, 10(1), 242-264. https://doi.org/10.30586/pek.1696346
AMA
1.Çay Atalay A. Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Çevresel Çalışmaları ile Büyüme Arasındaki İlişkisinin Mekânsal Analizi. Politik Ekonomik Kuram. 2026;10(1):242-264. doi:10.30586/pek.1696346
Chicago
Çay Atalay, Ayşe. 2026. “Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Çevresel Çalışmaları Ile Büyüme Arasındaki İlişkisinin Mekânsal Analizi”. Politik Ekonomik Kuram 10 (1): 242-64. https://doi.org/10.30586/pek.1696346.
EndNote
Çay Atalay A (March 1, 2026) Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Çevresel Çalışmaları ile Büyüme Arasındaki İlişkisinin Mekânsal Analizi. Politik Ekonomik Kuram 10 1 242–264.
IEEE
[1]A. Çay Atalay, “Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Çevresel Çalışmaları ile Büyüme Arasındaki İlişkisinin Mekânsal Analizi”, Politik Ekonomik Kuram, vol. 10, no. 1, pp. 242–264, Mar. 2026, doi: 10.30586/pek.1696346.
ISNAD
Çay Atalay, Ayşe. “Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Çevresel Çalışmaları Ile Büyüme Arasındaki İlişkisinin Mekânsal Analizi”. Politik Ekonomik Kuram 10/1 (March 1, 2026): 242-264. https://doi.org/10.30586/pek.1696346.
JAMA
1.Çay Atalay A. Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Çevresel Çalışmaları ile Büyüme Arasındaki İlişkisinin Mekânsal Analizi. Politik Ekonomik Kuram. 2026;10:242–264.
MLA
Çay Atalay, Ayşe. “Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Çevresel Çalışmaları Ile Büyüme Arasındaki İlişkisinin Mekânsal Analizi”. Politik Ekonomik Kuram, vol. 10, no. 1, Mar. 2026, pp. 242-64, doi:10.30586/pek.1696346.
Vancouver
1.Ayşe Çay Atalay. Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Çevresel Çalışmaları ile Büyüme Arasındaki İlişkisinin Mekânsal Analizi. Politik Ekonomik Kuram. 2026 Mar. 1;10(1):242-64. doi:10.30586/pek.1696346

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.