Araştırma Makalesi

Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Çevresel Çalışmaları ile Büyüme Arasındaki İlişkisinin Mekânsal Analizi

Cilt: 10 Sayı: 1 26 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Çevresel Çalışmaları ile Büyüme Arasındaki İlişkisinin Mekânsal Analizi

Öz

Su, günümüzde sadece yaşamın kaynağı değil aynı zamanda sürdürülebilir kalkınmanın da ana hedeflerinden biridir. Ekonomik büyümenin itici gücü olan su, aynı zamanda önemli bir üretim faktörüdür. Bu yüzden azalan su kaynakları büyüme üzerinde negatif etkiye sahiptir. Suyun kullanımının ardından atık yönetimi ve kanalizasyon şebekesinin etkin işleyişi ise büyüme ile ilişkilidir. Türkiye’de su hizmetleri belediyeler tarafından yerine getirilmektedir. Bu çalışmada, Türkiye İstatistik Kurumu sitesi üzerinden elde edilen veriler ile 2004–2022 yılları arasında; 81 il düzeyinde içme ve kullanma suyu şebekesi ile hizmet verilen belediye nüfusun toplam belediye nüfusuna oranı, kanalizasyon şebekesi ile hizmet verilen belediye nüfusunun toplam belediye nüfusuna oranı ve atık hizmeti verilen belediye nüfusunun toplam belediye nüfusuna oranı ile GSYH arasındaki ilişki Mekânsal analiz yöntemi ile test edilmiştir. Analiz yöntemi coğrafi açıdan birbirine yakın olan birimler arasında, değişkenler arası etkileşimi ölçmeye yardımcı olan bir yöntemdir. Çalışma sonucunda; Türkiye için belirlenen yıllar aralığında atık ve temiz su hizmeti veren belediyelerin faaliyetleri ve GSYH verileri arasındaki mekânsal ilişkinin güçlü ve zayıf olduğu iller tespit edilmiştir. Her bir değişken için risk haritaları oluşturulmuş ve mekânsal dağılım haritaları çıkarılmıştır. Mekânsal otokorelasyonun olup olmadığını gösteren Moran I indeksi sonuçlarına göre içme suyu, atık su ve atık hizmetleri ile büyüme ilişkisi arasında pozitif otokorelasyon tespit edilmiştir. LISA (Local Indicator of Spatial Association) kümeleme haritaları ile iller arasındaki ilişki düşük, yüksek, ilişkisiz şekilde kümelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Destek yoktur.

Etik Beyan

Bu makale hazırlanırken herhangi bir insan ya da hayvan denek olarak kullanılmamıştır.

Kaynakça

  1. Anselin, L. (1995). Local indicators of spatial association – LISA. Geographical Analysis, 27(2), 93–115.
  2. Anselin, L., & Bera, A. K. (1998). Spatial dependence in linear regression models with an introduction to spatial econometrics. Statistics: Textbooks and Monographs, 155, 237–289.
  3. Atalay, A. Ç., & Akan, Y. (2023). Türkiye için net göçün mekânsal analizi. Kent Akademisi, 16(1), 443–461.
  4. Bostancı, S. (2022). Yerel yönetimlerin iklim ve su politikaları. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 7(1), 395–410.
  5. Direk, M., Güngör, L., & Acar, R. (2022). Atık suyun önemi, değeri ve tarım ile ilişkisi. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 5(1), 47–54.
  6. Kanaat, E. E. (2022). Yenilik perspektifinden yerel yönetimlerde sürdürülebilir kalkınma amaçları çalışmalarının değerlendirilmesi. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(2), 189–208.
  7. Kızıltan, M., & Yereli, A. B. (2023). Belediyelerin çevre koruma harcamaları üzerinde sanayileşmenin etkilerinin mekânsal analizi: Türkiye örneği. Sosyoekonomi, 31(55), 397–416.
  8. Moran, P. A. (1948). The interpretation of statistical maps. Journal of the Royal Statistical Society. Series B (Methodological), 10(2), 243–251.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekolojik İktisat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

9 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

9 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çay Atalay, A. (2026). Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Çevresel Çalışmaları ile Büyüme Arasındaki İlişkisinin Mekânsal Analizi. Politik Ekonomik Kuram, 10(1), 242-264. https://doi.org/10.30586/pek.1696346
AMA
1.Çay Atalay A. Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Çevresel Çalışmaları ile Büyüme Arasındaki İlişkisinin Mekânsal Analizi. PEK. 2026;10(1):242-264. doi:10.30586/pek.1696346
Chicago
Çay Atalay, Ayşe. 2026. “Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Çevresel Çalışmaları ile Büyüme Arasındaki İlişkisinin Mekânsal Analizi”. Politik Ekonomik Kuram 10 (1): 242-64. https://doi.org/10.30586/pek.1696346.
EndNote
Çay Atalay A (01 Mart 2026) Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Çevresel Çalışmaları ile Büyüme Arasındaki İlişkisinin Mekânsal Analizi. Politik Ekonomik Kuram 10 1 242–264.
IEEE
[1]A. Çay Atalay, “Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Çevresel Çalışmaları ile Büyüme Arasındaki İlişkisinin Mekânsal Analizi”, PEK, c. 10, sy 1, ss. 242–264, Mar. 2026, doi: 10.30586/pek.1696346.
ISNAD
Çay Atalay, Ayşe. “Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Çevresel Çalışmaları ile Büyüme Arasındaki İlişkisinin Mekânsal Analizi”. Politik Ekonomik Kuram 10/1 (01 Mart 2026): 242-264. https://doi.org/10.30586/pek.1696346.
JAMA
1.Çay Atalay A. Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Çevresel Çalışmaları ile Büyüme Arasındaki İlişkisinin Mekânsal Analizi. PEK. 2026;10:242–264.
MLA
Çay Atalay, Ayşe. “Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Çevresel Çalışmaları ile Büyüme Arasındaki İlişkisinin Mekânsal Analizi”. Politik Ekonomik Kuram, c. 10, sy 1, Mart 2026, ss. 242-64, doi:10.30586/pek.1696346.
Vancouver
1.Ayşe Çay Atalay. Türkiye’de Yerel Yönetimlerin Çevresel Çalışmaları ile Büyüme Arasındaki İlişkisinin Mekânsal Analizi. PEK. 01 Mart 2026;10(1):242-64. doi:10.30586/pek.1696346

Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.