Research Article

Ortadoğu Turistlerinin Türkiye’de Satın Alma Davranışları: Trabzon İli Örneğinde Güncel Eğilimler

Volume: 12 Number: 2 December 29, 2025
TR EN

Ortadoğu Turistlerinin Türkiye’de Satın Alma Davranışları: Trabzon İli Örneğinde Güncel Eğilimler

Abstract

Türkiye, son yıllarda Ortadoğu ülkelerinden gelen turistler için cazip bir destinasyon haline gelmiş; Trabzon ise doğal güzellikleri, iklimi ve kültürel zenginlikleriyle bu turistlerin yoğun ilgi gösterdiği şehirlerden biri olmuştur. Bu çalışmanın amacı, 2019 yılında Trabzon’da gerçekleştirilen saha araştırmasının bulgularını günümüz turizm trendleriyle karşılaştırarak Ortadoğu turistlerinin satın alma davranışlarını güncel bir perspektiften incelemektir. Araştırmada bağımsız örneklem t-testi ve ANOVA gibi istatistiksel yöntemler uygulanmış, faktör analizi ile turistlerin davranışlarını şekillendiren temel boyutlar ortaya konmuş ve regresyon analizi ile değişkenler arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Çalışmanın ikinci kısmı ise 2020 sonrası döneme odaklanmakta olup ikincil veriler ve literatürdeki güncel araştırmalara dayanmaktadır. Bulgular, helal hizmet beklentisi, fiyat–kalite dengesi ve memnuniyetin temel unsurlar olduğunu; pandemi sonrasında ise sağlık ve hijyen öncelikleri, dijital ödeme yöntemleri ve sosyal medya tabanlı karar süreçlerinin öne çıktığını göstermektedir. Ayrıca organik ürünler, yöresel el sanatları ve deneyimsel turizme yönelik talep artmıştır. Çalışma, turizm literatürüne katkı sunmakta ve sektör için stratejik öneriler geliştirmektedir.

Keywords

References

  1. Absah, Y., & Yuliaty, T. (2024). Halal tourism policy and image for Muslim travelers in Indonesia and Malaysia. Proceedings of the 2nd International Conference on Business and Policy Studies [Conference presentation]. (pp. 1–10). EAI. https://doi.org/10.4108/eai.22-9-2022.2337433
  2. Akca, Y., Duman, T., & Kozak, M. (2022). Pandemi sonrası turizmde tüketici davranışları. Journal of Tourism Studies, 34(2), 145–163.
  3. Albayrak, T., Caber, M., & Crawford, D. (2022). Social media and tourist decision-making: The case of Middle Eastern markets. Tourism Review, 77(4), 1123–1138. https://doi.org/10.1108/TR-03-2021-0131
  4. Amaro, S., Ferreira, B., & Henriques, C. (2019). Towards a deeper understanding of the purchase of souvenirs. Tourism and Hospitality Research, 20(2), 223–236. https://doi.org/10.1177/1467358419848139
  5. Baby, J., & Joseph, A. (2023). Influence of travelers’ pro-environmental behavior and support of the local economy towards purchase intention of local foods. International Journal of Food Science and Agriculture, 7(3), 368–378. https://doi.org/10.26855/ijfsa.2023.09.005
  6. Battour, M., & Ismail, M. N. (2016). Halal tourism: Concepts, practices, challenges and future. Tourism Management Perspectives, 19, 150–154. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2015.12.008
  7. Boğan, E., & Sarıışık, M. (2019). Halal tourism: Conceptual and practical challenges. Journal of Islamic Marketing, 10(1), 87–96. https://doi.org/10.1108/JIMA-06-2017-0066
  8. Bratić, M., Radivojević, A., Stojiljković, N., Simović, O., Juvan, E., Lesjak, M., & Podovšovnik, E. (2021). Should I stay or should I go? Tourists’ COVID-19 risk perception and vacation behavior shift. Sustainability, 13(6), 3573. https://doi.org/10.3390/su13063573

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Marketing Management, Tourism (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 29, 2025

Submission Date

September 10, 2025

Acceptance Date

November 24, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 12 Number: 2

APA
Kırmızıkaya, A., & Kırkbir, F. (2025). Ortadoğu Turistlerinin Türkiye’de Satın Alma Davranışları: Trabzon İli Örneğinde Güncel Eğilimler. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(2), 708-733. https://doi.org/10.47097/piar.1781335
AMA
1.Kırmızıkaya A, Kırkbir F. Ortadoğu Turistlerinin Türkiye’de Satın Alma Davranışları: Trabzon İli Örneğinde Güncel Eğilimler. Pamukkale Business Research. 2025;12(2):708-733. doi:10.47097/piar.1781335
Chicago
Kırmızıkaya, Arif, and Fazıl Kırkbir. 2025. “Ortadoğu Turistlerinin Türkiye’de Satın Alma Davranışları: Trabzon İli Örneğinde Güncel Eğilimler”. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi 12 (2): 708-33. https://doi.org/10.47097/piar.1781335.
EndNote
Kırmızıkaya A, Kırkbir F (December 1, 2025) Ortadoğu Turistlerinin Türkiye’de Satın Alma Davranışları: Trabzon İli Örneğinde Güncel Eğilimler. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi 12 2 708–733.
IEEE
[1]A. Kırmızıkaya and F. Kırkbir, “Ortadoğu Turistlerinin Türkiye’de Satın Alma Davranışları: Trabzon İli Örneğinde Güncel Eğilimler”, Pamukkale Business Research, vol. 12, no. 2, pp. 708–733, Dec. 2025, doi: 10.47097/piar.1781335.
ISNAD
Kırmızıkaya, Arif - Kırkbir, Fazıl. “Ortadoğu Turistlerinin Türkiye’de Satın Alma Davranışları: Trabzon İli Örneğinde Güncel Eğilimler”. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi 12/2 (December 1, 2025): 708-733. https://doi.org/10.47097/piar.1781335.
JAMA
1.Kırmızıkaya A, Kırkbir F. Ortadoğu Turistlerinin Türkiye’de Satın Alma Davranışları: Trabzon İli Örneğinde Güncel Eğilimler. Pamukkale Business Research. 2025;12:708–733.
MLA
Kırmızıkaya, Arif, and Fazıl Kırkbir. “Ortadoğu Turistlerinin Türkiye’de Satın Alma Davranışları: Trabzon İli Örneğinde Güncel Eğilimler”. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, vol. 12, no. 2, Dec. 2025, pp. 708-33, doi:10.47097/piar.1781335.
Vancouver
1.Arif Kırmızıkaya, Fazıl Kırkbir. Ortadoğu Turistlerinin Türkiye’de Satın Alma Davranışları: Trabzon İli Örneğinde Güncel Eğilimler. Pamukkale Business Research. 2025 Dec. 1;12(2):708-33. doi:10.47097/piar.1781335

The articles in this journal are licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 (CC BY- 4.0) international license.

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiaW1hZ2UucG5nIiwicGF0aCI6Ijg2MDcvNTdlYi81MGIxLzZhMGRhMjNmNjlkZGQ2LjY4MjU5MzQyLnBuZyIsImV4cCI6MTc3OTI4MTk5OSwibm9uY2UiOiI1NTMyNTA1ZTBhNzQ1OGI1MGM4OGE2YWNlNzAzMzNiNyJ9.7VV3eaBIIEohCCfOQxkYYaeDKn295YIt5MfLMs_C72M