Research Article

Adaptif Piyasalar Teorisi: BIST-30 Endeksinin Etkinlik Analizi

Volume: 12 Number: 2 December 29, 2025
TR EN

Adaptif Piyasalar Teorisi: BIST-30 Endeksinin Etkinlik Analizi

Abstract

Bu çalışma, adaptif piyasalar hipotezi çerçevesinde Borsa İstanbul (BİST) 30 endeksinin etkinlik düzeyini incelemektedir. Bu doğrultuda, araştırmada zayıf formada etkinliğin geçerliliğini sınamak amacıyla doğrusal ve doğrusal olmayan yöntemlerden oluşan kapsamlı bir test seti uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar temel bileşen analizi (PCA) yöntemi ile birleştirilerek, hisse senedi piyasalarının tarihsel etkinlik eğilimini gösteren, genel anlamda piyasadaki etkinlik düzeyini yansıtan bir piyasa etkinlik endeksi oluşturulmuştur. Ampirik bulgular adaptif piyasa hipotezinin öngörüleri ile tutarlı bir şekilde, piyasada etkinliklerin zaman içinde dalgalı bir seyir izlediğini göstermektedir. Özellikle endeks, finansal krizler, jeopolitik belirsizlik, siyasi stres dönemlerinde etkinlikten uzaklaşmaktadır. Ayrıca bu sapmalar hem yurt içi hem de küresel olaylarda benzer şekilde ortaya çıkmakta, piyasa etkinliğinin çevresel koşullara duyarlılığını göstermektedir.

Keywords

References

  1. Başçı, E. ve Kara, H. (2011). Finansal istikrar ve para politikası. İktisat İşletme ve Finans, 26(302), 9-25.
  2. Box, G. E., & Pierce, D. A. (1970). Distribution of residual autocorrelations in autoregressive-integrated moving average time series models. Journal of the American statistical Association, 65(332), 1509-1526.
  3. Boya, C. M. (2019). From efficient markets to adaptive markets: Evidence from the French stock exchange. Research in International Business and Finance, 49, 156-165.
  4. Brock, W. A., Dechert, W. D., Schieinkman, J. A., (1987). A test for independence based on correlation dimension, SSRI Working Paper No. 8702, Department of Economics, University of Wisconsin, Madison, WI.
  5. Bucherie, A., Hultquist, C., Adamo, S., Neely, C., Ayala, F., Bazo, J., & Kruczkiewicz, A. (2022). A comparison of social vulnerability indices specific to flooding in Ecuador: Principal component analysis (PCA) and expert knowledge. International Journal of Disaster Risk Reduction, 73, 1-21.
  6. Choi, I. (1999). Testing the random walk hypothesis for real exchange rates. Journal of Applied Econometrics, 14(3), 293-308.
  7. Chordia, T., Roll, R., & Subrahmanyam, A. (2008). Liquidity and market efficiency. Journal of financial Economics, 87(2), 249-268.
  8. Chow, K. V., & Denning, K. C. (1993). A simple multiple variance ratio test. Journal of econometrics, 58(3), 385-401.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Finance

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 29, 2025

Submission Date

October 16, 2025

Acceptance Date

November 18, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 12 Number: 2

APA
Şenol, A., & Koç, İ. (2025). Adaptif Piyasalar Teorisi: BIST-30 Endeksinin Etkinlik Analizi. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(2), 614-627. https://doi.org/10.47097/piar.1804826
AMA
1.Şenol A, Koç İ. Adaptif Piyasalar Teorisi: BIST-30 Endeksinin Etkinlik Analizi. Pamukkale Business Research. 2025;12(2):614-627. doi:10.47097/piar.1804826
Chicago
Şenol, Ahmet, and İdil Koç. 2025. “Adaptif Piyasalar Teorisi: BIST-30 Endeksinin Etkinlik Analizi”. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi 12 (2): 614-27. https://doi.org/10.47097/piar.1804826.
EndNote
Şenol A, Koç İ (December 1, 2025) Adaptif Piyasalar Teorisi: BIST-30 Endeksinin Etkinlik Analizi. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi 12 2 614–627.
IEEE
[1]A. Şenol and İ. Koç, “Adaptif Piyasalar Teorisi: BIST-30 Endeksinin Etkinlik Analizi”, Pamukkale Business Research, vol. 12, no. 2, pp. 614–627, Dec. 2025, doi: 10.47097/piar.1804826.
ISNAD
Şenol, Ahmet - Koç, İdil. “Adaptif Piyasalar Teorisi: BIST-30 Endeksinin Etkinlik Analizi”. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi 12/2 (December 1, 2025): 614-627. https://doi.org/10.47097/piar.1804826.
JAMA
1.Şenol A, Koç İ. Adaptif Piyasalar Teorisi: BIST-30 Endeksinin Etkinlik Analizi. Pamukkale Business Research. 2025;12:614–627.
MLA
Şenol, Ahmet, and İdil Koç. “Adaptif Piyasalar Teorisi: BIST-30 Endeksinin Etkinlik Analizi”. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, vol. 12, no. 2, Dec. 2025, pp. 614-27, doi:10.47097/piar.1804826.
Vancouver
1.Ahmet Şenol, İdil Koç. Adaptif Piyasalar Teorisi: BIST-30 Endeksinin Etkinlik Analizi. Pamukkale Business Research. 2025 Dec. 1;12(2):614-27. doi:10.47097/piar.1804826

The articles in this journal are licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 (CC BY- 4.0) international license. https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiaW1hZ2UucG5nIiwicGF0aCI6Ijg2MDcvNTdlYi81MGIxLzZhMGRhMjNmNjlkZGQ2LjY4MjU5MzQyLnBuZyIsImV4cCI6MTc3OTI4MTk5OSwibm9uY2UiOiI1NTMyNTA1ZTBhNzQ1OGI1MGM4OGE2YWNlNzAzMzNiNyJ9.7VV3eaBIIEohCCfOQxkYYaeDKn295YIt5MfLMs_C72M