Araştırma Makalesi

Adaptif Piyasalar Teorisi: BIST-30 Endeksinin Etkinlik Analizi

Cilt: 12 Sayı: 2 29 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Adaptif Piyasalar Teorisi: BIST-30 Endeksinin Etkinlik Analizi

Öz

Bu çalışma, adaptif piyasalar hipotezi çerçevesinde Borsa İstanbul (BİST) 30 endeksinin etkinlik düzeyini incelemektedir. Bu doğrultuda, araştırmada zayıf formada etkinliğin geçerliliğini sınamak amacıyla doğrusal ve doğrusal olmayan yöntemlerden oluşan kapsamlı bir test seti uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlar temel bileşen analizi (PCA) yöntemi ile birleştirilerek, hisse senedi piyasalarının tarihsel etkinlik eğilimini gösteren, genel anlamda piyasadaki etkinlik düzeyini yansıtan bir piyasa etkinlik endeksi oluşturulmuştur. Ampirik bulgular adaptif piyasa hipotezinin öngörüleri ile tutarlı bir şekilde, piyasada etkinliklerin zaman içinde dalgalı bir seyir izlediğini göstermektedir. Özellikle endeks, finansal krizler, jeopolitik belirsizlik, siyasi stres dönemlerinde etkinlikten uzaklaşmaktadır. Ayrıca bu sapmalar hem yurt içi hem de küresel olaylarda benzer şekilde ortaya çıkmakta, piyasa etkinliğinin çevresel koşullara duyarlılığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Başçı, E. ve Kara, H. (2011). Finansal istikrar ve para politikası. İktisat İşletme ve Finans, 26(302), 9-25.
  2. Box, G. E., & Pierce, D. A. (1970). Distribution of residual autocorrelations in autoregressive-integrated moving average time series models. Journal of the American statistical Association, 65(332), 1509-1526.
  3. Boya, C. M. (2019). From efficient markets to adaptive markets: Evidence from the French stock exchange. Research in International Business and Finance, 49, 156-165.
  4. Brock, W. A., Dechert, W. D., Schieinkman, J. A., (1987). A test for independence based on correlation dimension, SSRI Working Paper No. 8702, Department of Economics, University of Wisconsin, Madison, WI.
  5. Bucherie, A., Hultquist, C., Adamo, S., Neely, C., Ayala, F., Bazo, J., & Kruczkiewicz, A. (2022). A comparison of social vulnerability indices specific to flooding in Ecuador: Principal component analysis (PCA) and expert knowledge. International Journal of Disaster Risk Reduction, 73, 1-21.
  6. Choi, I. (1999). Testing the random walk hypothesis for real exchange rates. Journal of Applied Econometrics, 14(3), 293-308.
  7. Chordia, T., Roll, R., & Subrahmanyam, A. (2008). Liquidity and market efficiency. Journal of financial Economics, 87(2), 249-268.
  8. Chow, K. V., & Denning, K. C. (1993). A simple multiple variance ratio test. Journal of econometrics, 58(3), 385-401.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Finans

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

16 Ekim 2025

Kabul Tarihi

18 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Şenol, A., & Koç, İ. (2025). Adaptif Piyasalar Teorisi: BIST-30 Endeksinin Etkinlik Analizi. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(2), 614-627. https://doi.org/10.47097/piar.1804826
AMA
1.Şenol A, Koç İ. Adaptif Piyasalar Teorisi: BIST-30 Endeksinin Etkinlik Analizi. piar. 2025;12(2):614-627. doi:10.47097/piar.1804826
Chicago
Şenol, Ahmet, ve İdil Koç. 2025. “Adaptif Piyasalar Teorisi: BIST-30 Endeksinin Etkinlik Analizi”. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi 12 (2): 614-27. https://doi.org/10.47097/piar.1804826.
EndNote
Şenol A, Koç İ (01 Aralık 2025) Adaptif Piyasalar Teorisi: BIST-30 Endeksinin Etkinlik Analizi. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi 12 2 614–627.
IEEE
[1]A. Şenol ve İ. Koç, “Adaptif Piyasalar Teorisi: BIST-30 Endeksinin Etkinlik Analizi”, piar, c. 12, sy 2, ss. 614–627, Ara. 2025, doi: 10.47097/piar.1804826.
ISNAD
Şenol, Ahmet - Koç, İdil. “Adaptif Piyasalar Teorisi: BIST-30 Endeksinin Etkinlik Analizi”. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi 12/2 (01 Aralık 2025): 614-627. https://doi.org/10.47097/piar.1804826.
JAMA
1.Şenol A, Koç İ. Adaptif Piyasalar Teorisi: BIST-30 Endeksinin Etkinlik Analizi. piar. 2025;12:614–627.
MLA
Şenol, Ahmet, ve İdil Koç. “Adaptif Piyasalar Teorisi: BIST-30 Endeksinin Etkinlik Analizi”. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, c. 12, sy 2, Aralık 2025, ss. 614-27, doi:10.47097/piar.1804826.
Vancouver
1.Ahmet Şenol, İdil Koç. Adaptif Piyasalar Teorisi: BIST-30 Endeksinin Etkinlik Analizi. piar. 01 Aralık 2025;12(2):614-27. doi:10.47097/piar.1804826

Bu dergide yer alan çalışmalar, Creative Commons Atıf 4.0 (CC BY 4.0) uluslararası lisanslıdır. https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiaW1hZ2UucG5nIiwicGF0aCI6ImEwNWYvOTBjZC81MTE1LzZhMGRhMjhkNDYzZmE2LjQ2ODk3ODYxLnBuZyIsImV4cCI6MTc3OTI4MjA3Nywibm9uY2UiOiJjNmNkZmNkMThkZTE2ODJjYzBmYjJlOGFjYWJkNjVjNyJ9.sowGgwDTOHnzC6-o9iwAWb7PR45OaAy4LyVTJ8swDUs