Research Article

Türk ve Alman Ceza Hukuku Perspektifinden Roma Statüsü’nün İştirake Dair Hükümlerinin İncelenmesi

Volume: 44 Number: 1 August 21, 2024
EN TR

Türk ve Alman Ceza Hukuku Perspektifinden Roma Statüsü’nün İştirake Dair Hükümlerinin İncelenmesi

Abstract

Failler dışında suça katılanların cezalandırılması için ceza kanunlarında iştirake ilişkin hükümler düzenlenir. Uluslararası mahkemelerin kuruluş belgelerinde ve içtihatlarında iştirak kurumu bu disipline özgü prensipler çerçevesinde şekillenmiştir. Bu durum, uluslararası ceza hukukunun bir parçası ve Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) kurucu belgesi olan Roma Statüsü için de geçerlidir. Uluslararası suçlar bakımından asıl sorumlu görülen kişi suç tipinin maddi unsurlarını bizzat gerçekleştiren kişi değildir. Tipik fiillerin işlenmesine neden olan kişiler, arka planda duran üst düzey idareciler ve komutanlardır. Bu bağlamda planlama, komplo, müşterek suç girişimi, üstün sorumluluğu gibi bazı farklı sorumluluk şekilleri ve iştirakin klasik görünüş şekilleri olarak faillik, azmettirme ve yardım etme kabul edilmiştir. Roma Statüsü md 25 (3) (a) bendinde tek başına, başkalarıyla birlikte ve başkası aracılığı ile suç işleyen kişinin sorumlu olacağı ifade edilerek doğrudan, müşterek ve dolaylı faillik; md 25 (3) (b) bendinde azmettirme ve yardım etme şeriklik şekilleri olarak kabul edilmiştir. Azmettirmenin bir işleniş şekli olan emretme ise bağımsız bir iştirak şekli olarak ayrıca düzenlenmiştir. Hükümde “işlenen veya teşebbüs edilen suç” ifadesiyle bağlılık kuralı kabul edilmiştir. Statü’de akim kalmış azmettirme (azmettirmeye teşebbüs) cezalandırılmamıştır. Bununla birlikte soykırım suçuna doğrudan ve alenen tahrik bağımsız bir suç tipi olarak düzenlenmiştir. Müşterek suç girişimi (md 25 (3) (d)) iştirak benzeri bir kurum olarak düzenlenirken, uluslararası ceza hukukunun gereksinimleri doğrultusunda üstlerin sorumluluğu öğretisi (md 28) bir başka sorumluluk şekli olarak kabul edilmiştir.

Keywords

References

  1. Akbulut B, ‘Bağlılık Kuralı’ (2010) XIV GÜHFD 167-212 google scholar
  2. ——, Ceza Hukuku Genel Hükümler (9. bs, Adalet Yayınevi 2022) google scholar
  3. Ambos K, ‘General Principles of Criminal Law in the Rome Statute’ (1999) 10 Criminal Law Forum 1-32 google scholar
  4. ——, ‘Joint Criminal Enterprise and Command Responsibility’ (2007) 5 Journal of International Criminal Justice 159-183 google scholar
  5. Ambos K and Bock S, ‘Germany’ in Alan Reed and Michael Bohlander (eds), Participation in Crime (Domestic and Comparative Perspectives) (1st edn, Ashgate 2013) 323-339 google scholar
  6. Antonio C, ‘Instigation’, Modes of Liability in International Criminal Law (1. bs, Cambridge University Press 2019), 257-283 google scholar
  7. Artuk ME and others, Ceza Hukuku Genel Hükümler (16. bs, Adalet Yayınevi 2022) google scholar
  8. Aslan MY, ‘Uluslararası Ceza Divanı ve Kişisel Ceza Sorumluluğu’ (2007) TBB Dergisi 239-254 google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Environmental and Resources Law (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 21, 2024

Submission Date

July 17, 2023

Acceptance Date

March 21, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 44 Number: 1

APA
Tokdemir, S. (2024). Türk ve Alman Ceza Hukuku Perspektifinden Roma Statüsü’nün İştirake Dair Hükümlerinin İncelenmesi. Public and Private International Law Bulletin, 44(1), 25-98. https://doi.org/10.26650/ppil.2023.44.1.1328728
AMA
1.Tokdemir S. Türk ve Alman Ceza Hukuku Perspektifinden Roma Statüsü’nün İştirake Dair Hükümlerinin İncelenmesi. PPIL. 2024;44(1):25-98. doi:10.26650/ppil.2023.44.1.1328728
Chicago
Tokdemir, Sercan. 2024. “Türk Ve Alman Ceza Hukuku Perspektifinden Roma Statüsü’nün İştirake Dair Hükümlerinin İncelenmesi”. Public and Private International Law Bulletin 44 (1): 25-98. https://doi.org/10.26650/ppil.2023.44.1.1328728.
EndNote
Tokdemir S (August 1, 2024) Türk ve Alman Ceza Hukuku Perspektifinden Roma Statüsü’nün İştirake Dair Hükümlerinin İncelenmesi. Public and Private International Law Bulletin 44 1 25–98.
IEEE
[1]S. Tokdemir, “Türk ve Alman Ceza Hukuku Perspektifinden Roma Statüsü’nün İştirake Dair Hükümlerinin İncelenmesi”, PPIL, vol. 44, no. 1, pp. 25–98, Aug. 2024, doi: 10.26650/ppil.2023.44.1.1328728.
ISNAD
Tokdemir, Sercan. “Türk Ve Alman Ceza Hukuku Perspektifinden Roma Statüsü’nün İştirake Dair Hükümlerinin İncelenmesi”. Public and Private International Law Bulletin 44/1 (August 1, 2024): 25-98. https://doi.org/10.26650/ppil.2023.44.1.1328728.
JAMA
1.Tokdemir S. Türk ve Alman Ceza Hukuku Perspektifinden Roma Statüsü’nün İştirake Dair Hükümlerinin İncelenmesi. PPIL. 2024;44:25–98.
MLA
Tokdemir, Sercan. “Türk Ve Alman Ceza Hukuku Perspektifinden Roma Statüsü’nün İştirake Dair Hükümlerinin İncelenmesi”. Public and Private International Law Bulletin, vol. 44, no. 1, Aug. 2024, pp. 25-98, doi:10.26650/ppil.2023.44.1.1328728.
Vancouver
1.Sercan Tokdemir. Türk ve Alman Ceza Hukuku Perspektifinden Roma Statüsü’nün İştirake Dair Hükümlerinin İncelenmesi. PPIL. 2024 Aug. 1;44(1):25-98. doi:10.26650/ppil.2023.44.1.1328728