Research Article

Çok Uluslu Şirketlerin Sınır Ötesi Faaliyetleri ve Haksız Fiil Sorumluluğu: Vedanta v Lungowe ve Okpabi v Shell Kararları Çerçevesinde İngiliz Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi

Volume: 41 Number: 1 June 1, 2021
TR EN

Çok Uluslu Şirketlerin Sınır Ötesi Faaliyetleri ve Haksız Fiil Sorumluluğu: Vedanta v Lungowe ve Okpabi v Shell Kararları Çerçevesinde İngiliz Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi

Abstract

Küreselleşme ile beraber çok uluslu şirketlerin özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki sınır ötesi faaliyetleri arttıkça bu şirketlerin sınır ötesi insan hakları ihlallerine ilişkin tartışmalar da yoğunlaşmıştır. Uluslararası hukuk doktrinindeki farklı görüşler karşısında çok uluslu şirketlerin insan hakları ihlallerinden doğrudan sorumlu tutulması henüz mümkün görünmemektedir. Buna bağlı olarak, çok uluslu şirketlerin sınır ötesi insan hakları ihlallerinden doğan zararın giderilmesinde şirketlerin haksız fiil sorumluluğuna dayanılması gündeme gelmiştir. Hâkim şirketin merkezinin İngiltere’de bulunduğu, bağlı şirketin ise yabancı bir ülkede tescil edildiği çok uluslu şirketlerde, bağlı şirketin faaliyetlerinden zarar gören kişiler İngiliz mahkemelerinde hem bağlı şirkete hem de hâkim şirkete karşı haksız fiile dayalı tazminat talepleri ileri sürebilmektedir. Bu çalışmada söz konusu ihtilaflar kapsamında İngiliz mahkemelerinin milletlerarası yetkisi incelenmiştir. Bu kapsamda, öncelikle çok uluslu şirketlerin sorumluluğuna ilişkin uluslararası hukuktaki tartışmalara kısaca değinilmiş, ardından İngiliz Medeni Usul Kuralları ele alınmış ve son olarak Vedanta v Lungowe ve Okpabi v Shell kararları incelenerek İngiliz mahkemelerinin bu tür uyuşmazlıklardaki yetkiye ilişkin yaklaşımı incelenmiştir.

Keywords

References

  1. Akgün Tekgün C, ‘Brüksel 1 bis Tüzüğü ile Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü Çerçevesinde Kişisel Verilerin İhlaline İlişkin Özel Hukuk Uyuşmazlıklarında Milletlerarası Yetki Kuralları’ (2019) 9(1) Hacettepe HFD 232, 242
  2. Alvarez J E, ‘Are Corporations “Subjects” of International Law?’ (2011) 9 Santa Clara Journal of International Law, 1
  3. Aristova E, ‘Tort Litigation against Transnational Corporations in the English Courts: The Challenge of Jurisdiction’ (2018) 14(2) Utrecht Law Review (Special Issue: Accountability of Multinational Corporations for Human Rights Abuses) 6
  4. Arslan İ, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin Milletlerarası Hukuka Etkisi (Adalet Yayınevi 2019)
  5. Arzandeh A, Forum (Non) Conveniens in England: Past, Present, and Future (Bloomsbury Publishing 2018)
  6. Augenstein D and Dziedzic L, ‘State Obligations to Regulate and Adjudicate Corporate Activities under the European Convention on Human Rights’ (European University Institute Working Paper, 2017/15) Erişim Tarihi 30 January 2021
  7. Ayata Z, ‘Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği Üyeliğinden Çıkmasının Rekabet Hukuku ve Uygulaması Bakımından Sonuçları ve Açmazları’ (2019) 77 (2) İstanbul Hukuk Mecmuası 925
  8. Baran D, Çok Uluslu Şirketlerin Uluslararası Hukuk Kişiliği (On İki Levha Yayıncılık 2020)

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Law in Context

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 1, 2021

Submission Date

November 5, 2020

Acceptance Date

March 12, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 41 Number: 1

APA
Oba, M. E. (2021). Çok Uluslu Şirketlerin Sınır Ötesi Faaliyetleri ve Haksız Fiil Sorumluluğu: Vedanta v Lungowe ve Okpabi v Shell Kararları Çerçevesinde İngiliz Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi. Public and Private International Law Bulletin, 41(1), 159-189. https://izlik.org/JA72GT93WZ
AMA
1.Oba ME. Çok Uluslu Şirketlerin Sınır Ötesi Faaliyetleri ve Haksız Fiil Sorumluluğu: Vedanta v Lungowe ve Okpabi v Shell Kararları Çerçevesinde İngiliz Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi. PPIL. 2021;41(1):159-189. https://izlik.org/JA72GT93WZ
Chicago
Oba, Meltem Ece. 2021. “Çok Uluslu Şirketlerin Sınır Ötesi Faaliyetleri Ve Haksız Fiil Sorumluluğu: Vedanta V Lungowe Ve Okpabi V Shell Kararları Çerçevesinde İngiliz Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi”. Public and Private International Law Bulletin 41 (1): 159-89. https://izlik.org/JA72GT93WZ.
EndNote
Oba ME (June 1, 2021) Çok Uluslu Şirketlerin Sınır Ötesi Faaliyetleri ve Haksız Fiil Sorumluluğu: Vedanta v Lungowe ve Okpabi v Shell Kararları Çerçevesinde İngiliz Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi. Public and Private International Law Bulletin 41 1 159–189.
IEEE
[1]M. E. Oba, “Çok Uluslu Şirketlerin Sınır Ötesi Faaliyetleri ve Haksız Fiil Sorumluluğu: Vedanta v Lungowe ve Okpabi v Shell Kararları Çerçevesinde İngiliz Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi”, PPIL, vol. 41, no. 1, pp. 159–189, June 2021, [Online]. Available: https://izlik.org/JA72GT93WZ
ISNAD
Oba, Meltem Ece. “Çok Uluslu Şirketlerin Sınır Ötesi Faaliyetleri Ve Haksız Fiil Sorumluluğu: Vedanta V Lungowe Ve Okpabi V Shell Kararları Çerçevesinde İngiliz Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi”. Public and Private International Law Bulletin 41/1 (June 1, 2021): 159-189. https://izlik.org/JA72GT93WZ.
JAMA
1.Oba ME. Çok Uluslu Şirketlerin Sınır Ötesi Faaliyetleri ve Haksız Fiil Sorumluluğu: Vedanta v Lungowe ve Okpabi v Shell Kararları Çerçevesinde İngiliz Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi. PPIL. 2021;41:159–189.
MLA
Oba, Meltem Ece. “Çok Uluslu Şirketlerin Sınır Ötesi Faaliyetleri Ve Haksız Fiil Sorumluluğu: Vedanta V Lungowe Ve Okpabi V Shell Kararları Çerçevesinde İngiliz Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi”. Public and Private International Law Bulletin, vol. 41, no. 1, June 2021, pp. 159-8, https://izlik.org/JA72GT93WZ.
Vancouver
1.Meltem Ece Oba. Çok Uluslu Şirketlerin Sınır Ötesi Faaliyetleri ve Haksız Fiil Sorumluluğu: Vedanta v Lungowe ve Okpabi v Shell Kararları Çerçevesinde İngiliz Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisi. PPIL [Internet]. 2021 Jun. 1;41(1):159-8. Available from: https://izlik.org/JA72GT93WZ