Bu çalışma, işletmelerin halka arz (IPO) dinamiklerini müşteri odaklı bir perspektiften ele alarak sosyo-demografik ve makroekonomik değişkenlerin Türkiye’de halka açık şirket sayısı üzerindeki etkilerini incelemektedir. Araştırmada 1990–2023 dönemine ait Dünya Bankası yıllık verileri kullanılmıştır. Bağımlı değişken olarak borsada işlem gören yerli şirket sayısı (LIST) ele alınırken; bağımsız değişkenler okuryazarlık oranı, kentleşme oranı, kadın işsizlik oranı, erken yaşta evlilik oranı, sağlık harcamaları, kişi başına GSYİH, ekonomik büyüme, enflasyon ve döviz kurudur. Analiz kapsamında betimsel istatistikler, Spearman sıra korelasyon katsayısı ve Genelleştirilmiş Doğrusal Model (Logit) uygulanmıştır. Betimsel bulgular, halka açık şirket sayısının 1990–2000 döneminde artış gösterdiğini, 2003 yılına kadar azaldığını, 2003–2014 döneminde dalgalı ve görece yatay bir seyir izlediğini, 2017 yılında artış gösterdiğini, sonrasında azaldığını ve 2021 sonrası yeniden yükseldiğini ortaya koymaktadır. Korelasyon analizi sonuçlarına göre halka açık şirket sayısı okuryazarlık oranı (r=0,540), kadın işsizlik oranı (r=0,550), kişi başına GSYİH (r=0,460) ve döviz kuru (r=0,731) ile pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkilere sahiptir. Kentleşme oranı ile ise negatif ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (r=–0,679). Logit model sonuçları, okuryazarlık oranı, kişi başına GSYİH ve kentleşme oranının halka açık şirket sayısı üzerinde anlamlı etkiler oluşturduğunu göstermektedir.
This study examines the dynamics of initial public offerings (IPOs) from a customer-centric perspective, investigating the impact of socio-demographic and macroeconomic variables on the number of publicly traded companies in Turkey. The research utilizes annual World Bank data from 1990–2023. The dependent variable is the number of publicly traded domestic companies (LIST), while the independent variables are literacy rate, urbanization rate, female unemployment rate, early marriage rate, health expenditures, GDP per capita, economic growth, inflation, and exchange rate. Descriptive statistics, Spearman rank correlation coefficient, and Generalized Linear Modeling (Logit) were applied in the analysis. Descriptive findings reveal that the number of publicly traded companies increased during the 1990–2000 period, decreased until 2003, followed a fluctuating and relatively horizontal trend during the 2003–2014 period, increased in 2017, decreased afterwards, and rose again after 2021. According to the correlation analysis results, the number of publicly traded companies has positive and statistically significant relationships with literacy rate (r=0.540), female unemployment rate (r=0.550), GDP per capita (r=0.460), and exchange rate (r=0.731). A negative and significant relationship was found with urbanization rate (r=-0.679). Logit model results show that literacy rate, GDP per capita, and urbanization rate have significant effects on the number of publicly traded companies.
| Primary Language | English |
|---|---|
| Subjects | Insurance Marketing, Customer Relationship Management |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Submission Date | December 20, 2025 |
| Acceptance Date | February 17, 2026 |
| Publication Date | March 5, 2026 |
| DOI | https://doi.org/10.33723/rs.1845920 |
| IZ | https://izlik.org/JA43PU82ZY |
| Published in Issue | Year 2026 Volume: 9 Issue: 1 |
R&S-Research Studies Anatolia Journal; yayın kapsamındaki bilimsel çalışmaları yayımlayarak, söz konusu alanlara katkıda bulunmayı amaçlayan, 2018 yılında yayın hayatına başlamış bir sosyal bilimler dergisidir. Kalite ve güvenden ödün vermeden kalıcılığı ile akademik camiada önde gelen yayınlardan olma iddiasındadır. Ulusal ve uluslararası kamuoyuna hitap eden, yeni fikirler ve açılımlar ortaya koyan, karar mekanizmalarında çalışanlara ve uygulayıcılara kadar her kademeye referans olabilecek bir yapıya sahip olmak ve yaygınlaşmak isteğindedir.
R&S-Research Studies Anatolia Journal dergisi, Sosyal ve Beşeri Bilimler bünyesinde yer alan Davranış Bilimleri, Endüstriyel İlişkiler ve İşgücü, Halkla İlişkiler, İktisat, İletişim, İşletme, Kamu Yönetimi, Siyasi Bilimler, Uluslararası İlişkiler, Yöneylem Araştırma ve Yönetim Bilimi konularındaki; Konferans Bildirisi, Araştırma Makalesi, Derleme, Çeviri, Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz, İnceleme Makalesi, Teorik Makale, Kısa Bildiri gibi bilimsel çalışmaları yayımlayan, uluslararası indekslerde taranan, hakemli bir dergidir.
Makalelerin aşağıda belirtilen şekilde sunulmasına özen gösterilmelidir:
1. R&S Dergisi’ne yayınlanması için çalışma göndermek isteyenlerin, yazılarını http://dergipark.org.tr/rs adresi aracılığıyla göndermeleri gerekir.
2. Yayınlanması amacıyla R&S Dergisi’ne gönderilmiş olan özgün makalelerin başında en az 100, en fazla 200 kelimeden oluşan Türkçe (Özet), İngilizce (Abstract) ve 3-5 kelimelik Türkçe (Anahtar Kelimeler), İngilizce (Keywords) ile Türkçe ve İngilizce başlık yer almalıdır.
3. Makalelerde yapılan atıflar için APA sistemi kullanılmalıdır.
4. Metnin sonunda KAYNAKÇA başlığı altında çalışmada kullanılan kaynakların bir listesi verilir. Çalışmada kullanılan referansların listelendiği bu kaynakça, yazar soyadı sıralamasına göre ve alfabetik olarak hazırlanır.
5. Sisteme eklenecek yazıların sayfa düzeninin yazar tarafından ve şu değerlere uygun bir biçimde yapılmış olması gerekir:
Kâğıt Boyutu: A4 Dikey (Makalede yatay sayfalara yer verilmemeli)
Üst Kenar Boşluk: 2,5 cm
Alt Kenar Boşluk: 2,5 cm
Sol Kenar Boşluk: 2,5 cm
Sağ Kenar Boşluk: 2,5 cm
Yazı Tipi: Times New Roman
Yazı Boyutu: Başlıkta 12, metinde 12, özetlerde 12 ve dipnotlarda 10 punto
Paragraf Aralığı: Önce 0 nk – sonra 0 nk, Özetlerde: Önce 0 nk – sonra 0 nk
Satır Aralığı: Çift
6. Makale metninde paragraf başında 0,5 cm girinti yapılmalı, paragraf araları 1 satır (Önce:6nk Sonra:6nk) boşluk bırakılarak belirginleştirilmelidir (Ofis'te Paragraf-Girinti=0,5 ve Aralıklar, Aralık=Çift, Önce=0; Sonra=0 nk).
7. Bölüm Başlıkları: Makalede, düzenli bir bilgi aktarımı sağlamak üzere ana, ara ve alt başlıklar kullanılabilir; Başlıklar numaralandırılmamalıdır.
8. Tablolar ve Şekiller: Tabloların numarası ve başlığı bulunmalıdır. Tablolar metin içinde bulunması gereken yerlerde olmalıdır. Şekiller renkli baskıya uygun hazırlanmalıdır. Şekil numaraları ve adları şeklin hemen altına ortalı şekilde yazılmalıdır.
9. Resimler: Yüksek çözünürlüklü, baskı kalitesinde taranmış halde metin içerisindeki yerlerinde verilmelidir. Resim adlandırmalarında, şekil ve çizelgelerdeki kurallara uyulmalıdır.
10. R&S Dergisi Yayın İlkeleri’ne herhangi bir açıdan uygunluk arz etmeyen yazılar değerlendirilmeye alınmaz.
ÖRNEK YAZIMLAR
KİTAPLAR
Tek Yazarlı Kitapların Kaynakçada Yazılma Şekilleri
Soyad, Adın İlk Harfi. (Yayım Yılı). Kitabın Adı, Yayım Yeri, Şehir.
Odabaşı, Y. (2004). Postmodern Pazarlama, Mediacat Kitapları, İstanbul.
İki Yazarlı Kitapların Kaynakçada Yazılma Şekilleri
Soyad, Adın İlk Harfi. & Soyad, Adın İlk Harfi. (Yayım Yılı). Kitabın Adı, Yayım Yeri.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2008). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Seçkin Yayıncılık.
Üç ve Daha Fazla Yazarlı Kitapların Kaynakçada Yazılma Şekilleri
Soyad, Adın İlk Harfi.; Soyad, Adın İlk Harfi. & Soyad, Adın İlk Harfi. (Yayım Yılı). Kitabın Adı, Yayım Yeri.
Beck, C.A.J.; Sales, B.D., Walter, M.D. & Heynes, A.P. (2002). Managing Diversity in the Classroom, New Age Printing.
Çeviri Kitapların Kaynakçada Yazılma Şekilleri
Soyad, Adın İlk Harfi. (Yayım Yılı). Kitabın Adı (Çev. / Haz.), Yayım Yeri.
Pearson, C.S. (2003). İçimizdeki Kahraman (Çev.:Semra Ayanbaşı), Akaşa Yayınları.
Editörlü Kitapların Kaynakçada Yazılma Şekilleri
Soyad, Adın İlk Harfi. (Yayım Yılı). “Bölüm Adı” (Ed. Editörün Adı Soyadı), Kitabın Adı, ss.Sayfa Aralığı, Yayım Yeri.
Karluk, S.R. (2005). “Kıbrıs’ın AB Üyeliği AB’yi Böler mi?”. (Ed. Oğuz Kaymakçı ), Avrupa Birliği Üzerine Notlar, ss. 263-287, Nobel Yayın Dağıtım.
Yazarı Belirtilmemiş Kitapların Kaynakçada Yazılma Şekilleri
Eserin Adı, (Yayım Yılı), Yayım Yeri.
İmlâ Kılavuzu, (2000), Türk Dil Kurumu Yayınları.
MAKALELER
Tek Yazarlı Makalelerin Kaynakçada Yazılma Şekilleri
Soyad, Adın İlk Harfi. (Tarih). “Makalenin adı (Sadece ilk harf büyük)”, Yayınlandığı Dergi Adı, Cilt(Sayı):Sayfa Aralığı.
Sipahi, E. (2017). “Yerel E- Devlet 2.0: Sosyal medya ve belediyelerde kurumsal şeffaflık”, International Journal of Academic Value Studies (JAVSTUDIES), 3(12):354-366.
İki Yazarlı Makalelerin Kaynakçada Yazılma Şekilleri
Soyad, Adın İlk Harfi. & Soyad, Adın İlk Harfi. (Tarih). “Makalenin Adı (sadece ilk harf büyük)”, Yayınlandığı Dergi Adı, Yıl (Sayı): Sayfa Aralığı.
Kıngır, S. & Mesci, M. (2007). “Öğrenen organizasyonlar”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 6(19):19-27.
Üç ve Daha Fazla Yazarlı Makalelerin Kaynakçada Yazılma Şekilleri
Soyad, Adın İlk Harfi.; Soyad, Adın İlk Harfi. & Soyad, Adın İlk Harfi. (Tarih). “Makalenin adı (sadece ilk harf büyük)”, Yayınlandığı Dergi Adı, Yıl(Sayı):Sayfa Aralığı.
Fettahlıoğlu, S.; Yıldız, A. & Birin, C. (2009). ‘Hedonik tüketim davranışları: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Ve Adıyaman Üniversitesi öğrencilerinin hedonik alışveriş davranışlarında demografik faktörlerin etkisinin karşılaştırmalı olarak analizi”, International Journal of Social Science (JASSS), 2014(27): 307-331.
TEZ & PROJELER
Tez veya Projelerin Kaynakçada Yazılma Şekilleri
Soyad, Adın İlk Harfi. (Tarih). “Tez Adı”, [Tez türü] Üniversite.
Aydın, A. E. (2013). ‘’Ürünlere Yüklenen Hedonik ve Faydacı Değeri Etkileyen Faktörler Üzerine Bir Araştırma’’, [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi], Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi.
SEMPOZYUM / KONFERANS / BİLDİRİ
Sempozyum/Konferans/Bildirinin Kaynakçada Yazılma Şekilleri
Soyad, Adın İlk Harfi. (Tarih). “Bildiri Adı”, Etkinliğin Adı, Etkinlik Tarihi, (Editör. Adı Soyadı), Etkinliği Düzenleyen Kurumun Adı, Sayfa Aralığı, Şehir.
Öztürk, B. (2016). ‘’Dini Eğilimlerin Tüketici Tercihlerine Etkisi: İngiltere’de Gıda Seçimleri Örneği’’ Uluslararası Çin’den Adriyatik’e Sosyal Bilimler Kongresi, 27-30 Ekim 2016, İKSAD, 859-869, Antalya.
DİĞER YAYINLAR
Ansiklopedi Maddelerinin Kaynakçada Yazılma Şekilleri
Soyad, Adın İlk Harfi. (Tarih). “Madde Hali”, Ansiklopedinin Adı, (Cilt No):Sayfa Aralığı, Şehir.
Bayraktar, M. (1996). “Dâvûd-ı Kayseri”, Diyanet İslam Ansiklopedisi (DİA), (IX):32-35, İstanbul.
Gazete Yazılarının Kaynakçada Yazılma Şekilleri
Soyad, Adın İlk Harfi. (Tarih). “Yazının Başlığı”, Gazetenin Adı.
Akyol, T. (2005), “Sosyal Bilim Ödülleri”, Milliyet.
Kurumsal WEB Sayfasının Kaynakçada Yazılma Şekilleri
Kurum Adı Kısaltması, Kurum Adı, Web Adresi
YÖK, Yüksek Öğretim Kurumu, www.yok.gov.tr.gov.tr
3. Aşağıda belirtilen etik ilkeler ve sorumluluklar belirlenirken Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan "Dergi Editörleri için Davranış Kuralları ve En İyi Uygulama Rehber İlkeleri” ve “Dergi Yayıncıları için Davranış Kuralları”ndan yararlanılmıştır.
R&S - Research Studies Anatolia Journal dergisine makale gönderimi / başvurusu ücretlidir. Yüklenen makaleler için tasarım şirketi hesabına yatırılmak üzere 500 TL/20 USD ücret alınmaktadır (2025 Ocak Sayısından itibaren 850 TL/25 USD olacaktır). Makale gönderim ücreti, başvuru sırasında ve kabul/red şartına bağlı olmaksızın talep edilir. Reddedilen makalelerde ücret iadesi yapılmaz. Makalenizin hakemlerimizce kabul edilmesi halinde yayın için tarafınızdan herhangi bir ek ücret talep edilmez.
Bu ücret, makalenin yazar tarafından sisteme yüklenmesinden sonra dergi tarafından gönderilen bilgi mesajı uyarınca, hakem sürecinin başlatılmasından önce yatırılır. Yayın ücreti yatırıldıktan sonra yazarlardan gelen dekontlar dergi yönetimi tarafından tasarım şirketine gönderilir ve çalışmanın hakem süreci başlatılır. Ücret yatırıldıktan sonra makaleler öncelikle amaç, kapsam, şekil, içerik, literatüre katkı vb. açılardan editör(ler) tarafından değerlendirilir ve hakem değerlendirme sürecine alınıp alınmayacağına karar verilir.
1993 İşletme
1995 İşletme Yönetim ve Organizasyon Yüksek Lisans
1998 İşletme Yönetim ve Organizasyon Doktora
2001 İşletme Yönetim ve Organizasyon Doçent
2007 İşletme Yönetim ve Organizasyon Profesör
1984 yılında Hatay Dörtyol'da doğdu. 2008 yılında İnönü Üniversitesi İİBF İşletme bölümünden, 2012'de İnönü Üniversitesi SBE Muhasebe-Finansman Anabilim Dalında yüksek lisansını 2018'de İnönü Üniversitesi SBE Muhasebe-Finansman Anabilim Dalında doktora eğitimini tamamladı. 2022 yılında Finans alanında Doçent unvanını aldı. Ulusal ve uluslararası alanda birçok makale, bildiri, kitap/kitap bölümü vardır. 2011-2018 yılları arasında Kilis 7 Aralık Üniversitesi SBMYO Muhasebe ve Vergi ve Uygulamaları Bölümünde öğretim görevlisi olarak 2018-2021 arası aynı bölümde Dr. Öğr. Üyesi olarak çalıştı. 2021-2022 yılları arasında Malatya Turgut Özal Üniversitesi SBBF Uluslararası Ticaret ve Finansman bölümünde Dr. Öğr. Üyesi olarak, 2022 yılından itibaren aynı bölümde Doçent olarak görev yapmaktadır. Dekan Yardımcılığı, Anabilim dalı başkanlığı, fakülte yönetim kurulu üyeliği, sürekli eğitim yönetim kurulu üyeliği gibi birçok birimde idari görev yaptı ve hala bazı görevlerine devam etmektedir. Evli ve 3 çocuk sahibidir.
Lisans derecesini Konya Selçuk Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği, yüksek lisans derecesini Fırat Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği, doktora derecesini ise Kırıkkale Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği alanında tamamlamıştır. Doktora sonrası, YÖK-Doktora Sonrası Araştırma Programı (DOSAP) bursu kapsamında Birleşik Krallık Warwick Üniversitesi'nde 9 ay süreyle araştırmacı olarak görev yapmıştır. Halen Batman Üniversitesi Yönetim Bilişim Sistemleri Bölüm Başkanı olarak görev yapmakta ve akademik çalışmalarını sürdürmektedir. Araştırma alanları arasında yapay zeka, makine öğrenmesi, veri bilimi, görüntü işleme ve Python programlama yer almaktadır.
Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Meriç YAZICI