Research Article

الوصف في قــــصيدة القوس للشاعر الشماخ بن ضرار

Number: Ö14 March 21, 2024
AR

الوصف في قــــصيدة القوس للشاعر الشماخ بن ضرار

Abstract

الشّماخ بن ضرار الذبياني من أحد الشعراء المخضرمين، أعطته بيئته البدوية بُعدًا في الوصف وجمالا في اللفظ فقد وصف الصحراء والأطلال والرحلات والمرأة وحمار الوحش والقوس والناقة وأيضا مدح وهجا وافتخر وتغزّل ونطق الحكمة في بعض شعره. استهلَّ الشّمّاخ قصيدته التي درست في هذا البحث بمقدّمة طلليّة كما هي عادة الشعراء الجاهليّين، كما إنه وصف بها القوس ب24 بيتا من أصل 56 بيتا وهذا يدل أن القصيدة إنما كتب بهدف وصف القوس بالدرجة الأولى ثم وصفه لحمار الوحش، فالقوس هي مادة تلك القصة المُحزنة التي أُفعمت بمعانٍ وحِكم، وقد تعدت عند الشمَّاخ حقيقة القوس المادية، فإن القوس التي هي رمز القوة والطراد وآلة الصيد والموت، أصبحت في استعمال الشمّاخ وسيلة للحزن والحسرة، ورمزًا للفقدان والأسى، وعلامة على الوفاء والولاء. فالقوس تُشبه الحبيبة الحيّة في نقائها وطهارتها، وتحاكي الصديق الوفي كما ظهر في مطلع القصيدة وقد اعتمدت الدراسة المنهج الوصفي التحليلي وعالجت شعر الشّماخ وسلطت الضوء بشكل خاص على قصيدة القوس وقد بدأت الدراسة بتمهيد شمل لمحة عن العصر الجاهلي والعصر الإسلامي اللذين عاش بهما الشاعر ثم تناول التعريف بالشاعر وحياته وشعره والأغراض الشعرية عنده وسمات شعره ثم دُرِست قصيدة الشاعر الثامنة من الديوان والتي وصف بها حمار الوحش والقوس ثم أتت خاتمة تبين النتائج التي توصلت إليها الدراسة.

Keywords

References

  1. el-Askalânî, Ebu’l-Fadl Ahmed b. Hacer. (1995). El-İsâbe fî temyîzi’s-sahâbe. Beyrut: Dâru’l-kutubi’l-ilmiyye.
  2. el-Bağdâdî, Abdulkadir b. Ömer. (t.y.). Hizânetu’l-edeb, thk. Abdusselâm Harun. Kahire: Mektebetu’l-hâncî.
  3. el-Cumahî, İbn-i Sellâm. (t.y.). Tabakâtu fuhûli’ş-şu‘arâ. Beyrut: Dâru’l-kutubi’l-ilmiyye.
  4. Dayf, Şevkî. (1991). Târîhu’l-edebi’l-Arabî el-asru’l-câhilî. Kahire: Dâru’l-meârif.
  5. Dayf, Şevkî. (t.y.). Târîhu’l-edebi’l-Arabî el-asru’l-İslâmî. Kahire: Dâru’l-meârif.
  6. Enîs, İbrâhim. (1965). Mûsika’ş-şi‘r. Kahire: Mektebetu Angelo Mısriyye.
  7. el-Fâhûrî, Hannâ. (1986). El-Câmî‘ fî târîhi’l-edebi’l-Arabiyyi’l-kadîm. Beyrut: Dâru’l-ceyl.
  8. İbn-i Fâris, Ahmed b. Zekeriya el-Kazvînî. (1979). Mekâyîsu’l-luga, thk. Abdusselâm Harun. Beyrut: Dâru’l-fikr.

Details

Primary Language

Arabic

Subjects

Arabic Language, Literature and Culture

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 21, 2024

Submission Date

December 29, 2023

Acceptance Date

March 20, 2024

Published in Issue

Year 2024 Number: Ö14

APA
Alnhaar, A. S., & Tolan, M. B. (2024). الوصف في قــــصيدة القوس للشاعر الشماخ بن ضرار. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, Ö14, 1051-1066. https://doi.org/10.29000/rumelide.1455590
AMA
1.Alnhaar AS, Tolan MB. الوصف في قــــصيدة القوس للشاعر الشماخ بن ضرار. RumeliDE. 2024;(Ö14):1051-1066. doi:10.29000/rumelide.1455590
Chicago
Alnhaar, Ahmed Saleh, and Muhammet Bilal Tolan. 2024. “الوصف في قــــصيدة القوس للشاعر الشماخ بن ضرار”. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, no. Ö14: 1051-66. https://doi.org/10.29000/rumelide.1455590.
EndNote
Alnhaar AS, Tolan MB (March 1, 2024) الوصف في قــــصيدة القوس للشاعر الشماخ بن ضرار. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi Ö14 1051–1066.
IEEE
[1]A. S. Alnhaar and M. B. Tolan, “الوصف في قــــصيدة القوس للشاعر الشماخ بن ضرار”, RumeliDE, no. Ö14, pp. 1051–1066, Mar. 2024, doi: 10.29000/rumelide.1455590.
ISNAD
Alnhaar, Ahmed Saleh - Tolan, Muhammet Bilal. “الوصف في قــــصيدة القوس للشاعر الشماخ بن ضرار”. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi. Ö14 (March 1, 2024): 1051-1066. https://doi.org/10.29000/rumelide.1455590.
JAMA
1.Alnhaar AS, Tolan MB. الوصف في قــــصيدة القوس للشاعر الشماخ بن ضرار. RumeliDE. 2024;:1051–1066.
MLA
Alnhaar, Ahmed Saleh, and Muhammet Bilal Tolan. “الوصف في قــــصيدة القوس للشاعر الشماخ بن ضرار”. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, no. Ö14, Mar. 2024, pp. 1051-66, doi:10.29000/rumelide.1455590.
Vancouver
1.Ahmed Saleh Alnhaar, Muhammet Bilal Tolan. الوصف في قــــصيدة القوس للشاعر الشماخ بن ضرار. RumeliDE. 2024 Mar. 1;(Ö14):1051-66. doi:10.29000/rumelide.1455590