Artin Hindoglu’nun 1831 baskılı Dictionnaire Abrégé Français-Turc adlı sözlüğü
Abstract
Codex Cumanicus metinlerinden
günümüze, Transkripsiyon metinleri önemlerini hep korumuştur. Bu metinler
sözlüklerden ve gramer kitaplarından oluşmaktadır. Her biri kelimelerin
telaffuzu itibariyle değerlidir. Bu çalışmada Artin Hindoglu’nun hazırladığı Dictionnaire
Abrégé Français-Turc
ya da Osmanlı Türkçesi adıyla Ḫazìne-yi Lüġāt adlı sözlük tanıtılacak, özellikleri ve önemi
anlatılacaktır. Hindoglu, Dictionnaire Abrégé
Français-Turc adlı
eserini oryantalistlerin ihtiyacını karşılamak için hazırladığını ifade eder.
Eseri, çeşitli Türkçe sözlükler ve gramerleri inceleyerek hazırlayan
Hindoglu’nun eser planlaması şöyledir: Künyeli iç kapak
I. sayfada, künyesiz iç kapak II. sayfada, boşluk III. sayfada, ithaf IV.
sayfada, boşluk V. sayfada, önsöz VI-VII sayfada, kitapta kullanılan işaretler
VIII. sayfada, kısaltmalar IX. sayfada yer almaktadır. Sözlükte yer alan madde
başları aşağıdaki sırayla verilmiştir: A 1-39. s., B 39-62. s., C 62-140. s., D
140-193. s., E 193-248. s., F 248-278. s., G 278-300. s., H 301-312. s., I
312-336. s., J 337-341. s., K 341-341. s., L 341-355. s., M 355-384. s., N
385-392. s., O 392-400. s., P 400-446. s., Q 446-449. s., R 449-486. s., S
487-516. s., T 516-540.s., U 540-541.s., V 541-555. s., X 555. s., Y 555. s., Z
555. s. Kelime madde başlarından sonra özel adlar şu şekilde sıralanmıştır: A
556-557. s., B 557. s., C 557-558. s., D 558. s., E 558. s., F 558. s., G
558-559. s., H 559. s., I 559. s., J 559. s., K 559. s., L 559-560. s., M 560.
s., N 560. s., O 560. s., P 560. s.,R 561. s., S 561. s., T 561. s., V 561-562.
s. Ayrıca 503-504. sayfalarda doğru yanlış cetveli bulunmaktadır.
Keywords
References
- Ertaş, K. (2016). Türk Dili ve Ermeniler: Osmanlı'nın Ermeni Dilbilimcileri. JASS, Winter II(53), 151-162. Hindoglu, A. (1831). Dictionnaire Abrégé Français-Turc ou Ĥazìne-yi Lüġāt . Vienne. Hindoglu, A. (1838). Dictionnaire Abrege Turc-Français ou Hazine-i Lügat. Vienne. Kartallıoğlu, Y. (2018). Artin Hindoğlu’nun Hazine-i Lugat, Dictionnaire Turc-Français Adlı Eseri Üzerine. Dil Araştırmaları(22), 17-26. Preindl, J. (1790). Grammaire Turque: D'une toute nouvelle methode d'apprendre cette langue en peu de semaines avec un vocabulaire. Berlin. Preindl, J. v. (1789). Vocabulaire de la langue turque: Berlin.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Linguistics
Journal Section
Research Article
Publication Date
August 21, 2019
Submission Date
June 12, 2019
Acceptance Date
August 18, 2019
Published in Issue
Year 2019