Artin Hindoglu’nun 1831 baskılı Dictionnaire Abrégé Français-Turc adlı sözlüğü
Öz
Codex Cumanicus metinlerinden
günümüze, Transkripsiyon metinleri önemlerini hep korumuştur. Bu metinler
sözlüklerden ve gramer kitaplarından oluşmaktadır. Her biri kelimelerin
telaffuzu itibariyle değerlidir. Bu çalışmada Artin Hindoglu’nun hazırladığı Dictionnaire
Abrégé Français-Turc
ya da Osmanlı Türkçesi adıyla Ḫazìne-yi Lüġāt adlı sözlük tanıtılacak, özellikleri ve önemi
anlatılacaktır. Hindoglu, Dictionnaire Abrégé
Français-Turc adlı
eserini oryantalistlerin ihtiyacını karşılamak için hazırladığını ifade eder.
Eseri, çeşitli Türkçe sözlükler ve gramerleri inceleyerek hazırlayan
Hindoglu’nun eser planlaması şöyledir: Künyeli iç kapak
I. sayfada, künyesiz iç kapak II. sayfada, boşluk III. sayfada, ithaf IV.
sayfada, boşluk V. sayfada, önsöz VI-VII sayfada, kitapta kullanılan işaretler
VIII. sayfada, kısaltmalar IX. sayfada yer almaktadır. Sözlükte yer alan madde
başları aşağıdaki sırayla verilmiştir: A 1-39. s., B 39-62. s., C 62-140. s., D
140-193. s., E 193-248. s., F 248-278. s., G 278-300. s., H 301-312. s., I
312-336. s., J 337-341. s., K 341-341. s., L 341-355. s., M 355-384. s., N
385-392. s., O 392-400. s., P 400-446. s., Q 446-449. s., R 449-486. s., S
487-516. s., T 516-540.s., U 540-541.s., V 541-555. s., X 555. s., Y 555. s., Z
555. s. Kelime madde başlarından sonra özel adlar şu şekilde sıralanmıştır: A
556-557. s., B 557. s., C 557-558. s., D 558. s., E 558. s., F 558. s., G
558-559. s., H 559. s., I 559. s., J 559. s., K 559. s., L 559-560. s., M 560.
s., N 560. s., O 560. s., P 560. s.,R 561. s., S 561. s., T 561. s., V 561-562.
s. Ayrıca 503-504. sayfalarda doğru yanlış cetveli bulunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ertaş, K. (2016). Türk Dili ve Ermeniler: Osmanlı'nın Ermeni Dilbilimcileri. JASS, Winter II(53), 151-162. Hindoglu, A. (1831). Dictionnaire Abrégé Français-Turc ou Ĥazìne-yi Lüġāt . Vienne. Hindoglu, A. (1838). Dictionnaire Abrege Turc-Français ou Hazine-i Lügat. Vienne. Kartallıoğlu, Y. (2018). Artin Hindoğlu’nun Hazine-i Lugat, Dictionnaire Turc-Français Adlı Eseri Üzerine. Dil Araştırmaları(22), 17-26. Preindl, J. (1790). Grammaire Turque: D'une toute nouvelle methode d'apprendre cette langue en peu de semaines avec un vocabulaire. Berlin. Preindl, J. v. (1789). Vocabulaire de la langue turque: Berlin.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Dilbilim
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
21 Ağustos 2019
Gönderilme Tarihi
12 Haziran 2019
Kabul Tarihi
18 Ağustos 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019