Research Article

Aldous Huxley’in Ada adlı romanında ideoloji ve özgürlük

November 21, 2019
  • Emrah Olur *
EN TR

Aldous Huxley’in Ada adlı romanında ideoloji ve özgürlük

Öz

Bu çalışma, Aldous Huxley’in bir ütopya düşünü olan “Ada” isimli eserinde yansıtılan özgürlüğü ve bu özgürlüğün devamı için dayatılan ideolojik aygıtları incelemektedir. Bu özgürlük algısının neden çıktığı, çıkmasına nelerin etki ettiği ve neye ulaşılmak istendiği gibi sorular incelenmekte ve romanda çeşitli güç mekanizmalarının etkisiyle oluşturulan ideolojik aygıtların özgürlük yanılsamasına neden olduğu tespit edilmektedir. Bu özgürlük yanılsamasının ortaya çıkmasında bireylerdeki psikolojik sorunların ne gibi etkileri olduğu da incelenmektedir. Bu romanda özgürlüğün seviyesi insanların mutluluk seviyelerine göre düz orantılı olarak artmaktadır. Başka bir ifade ile insanların korkularından kaçmaları ve onları mutlu edebilecek etkenlere yönelmeleri sağlanarak özgürlüğün yolu açılmaktadır. Bu etkenlerin ortaya çıkarılmasında ideolojik aygıtların kullanıldığı görülmektedir. Din, öz işlevinden uzaklaştırılarak, toplumu istenilen şekle getirebilmek için kullanılan bir aygıt olarak görülmektedir. Dini kendi çıkarları için kullanan mekanizmanın varlığı ve amaçları tespit edilmekte, kendi özgürlüklerinin gereksinimi olarak gücü elde etmeleri ve bunun için çeşitli ideolojik aygıtlar kullanarak toplumu gerçeklerden uzak tutmaları gerektiği çıkarımları ortaya koyulmaktadır. Ayrıca olguların zıttı ile var olursa tam anlaşılabileceği öngörülmekte, buna bağlı olarak da toplumsal bilinçaltını bastırmak için ideolojik mekanizmaların kullanıldığı anlaşılmaktadır. Korkularından uzaklaştırılarak sadece mutluluğa yönlendirilen toplum böylece öz benliğinden de uzaklaşmakta ve farkında olmadan oluşturulan sistemin bir uygulayıcısı konumuna düşmektedir. Tüm bu nedenlerden dolayı sunulan gerçeğin kendi haz duygusu olduğunu sanan birey, bunu sağlayan ideolojik aygıtlara bağlanmakta ve özgürlük yanılsamasına düşmektedir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Eagleton, T. (2011). İdeoloji. Muttalip Özcan (Çev.). İstanbul: Ayrıntı. Hirst, Q. P. (2014). Althusser ve İdeoloji Teorisi. Can Şahan (Ed.) İdeoloji Üzerine. Can Şahan (Çev.). İstanbul: Pales. Hitchcock, L. (2013). Kuramlar ve Kuramcılar. Seda Pekşen (Çev.). İstanbul: İletişim. Huxley, A. (2015). Ada. Seniha Akar (Çev.). İstanbul: İthaki. Mardin, Ş. (2015). İdeoloji. İstanbul: İletişim. Özbek, S. (2011). İdeoloji Kuramları. İstanbul: Notos. Williams, R. (1990). Marksizm ve Edebiyat. Esen Tarım (Çev.). İstanbul: Adam.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Creative Arts and Writing

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

November 21, 2019

Submission Date

October 7, 2019

Acceptance Date

November 20, 2019

Published in Issue

Year 2019

APA
Olur, E. (2019). Aldous Huxley’in Ada adlı romanında ideoloji ve özgürlük. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 258-264. https://doi.org/10.29000/rumelide.648874