Research Article

Göğüs İncelemelerinde Farklı Tüp Voltajının Tüm Vücut Dozu ve Görüntü Kalitesine Etkisinin Termolüminesans Dozimetrelerle Değerlendirilmesi

Volume: 25 Number: 3 December 30, 2021
EN TR

Göğüs İncelemelerinde Farklı Tüp Voltajının Tüm Vücut Dozu ve Görüntü Kalitesine Etkisinin Termolüminesans Dozimetrelerle Değerlendirilmesi

Abstract

Tanısal radyolojide görüntü kalitesi önemli bir rol oynamaktadır. Dijital görüntülemenin, görüntüleri sayısal olarak elde etme, işleme ve saklama gibi avantajları vardır. Dijital dedektörlerin geniş dinamik aralığa sahip olması, daha iyi kalitede görüntülerin elde edilmesine olanak sağlar. Ancak hasta dozunda artışa sebep olabilmektedir. Bu nedenle görüntü kalitesi optimizasyonunun, doz ölçümleri ile beraber yürütülmesi gerekmektedir. ALARA (As Low As Reasonably Achievable) prensibine göre ışınlama, gerekli tanısal bilgileri elde etmek için ayarlanmalıdır ve hastaya verilen radyasyon dozu mümkün olduğunca en az seviyede tutulmalıdır. Bu durum, görüntü kalitesi ve hasta dozu arasında optimizasyon olması gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu çalışmada, dijital radyografide yaygın olarak yapılan göğüs incelemelerinde görüntü kalitesi (Image Quality, IQ) ile hasta dozu arasındaki ilişki araştırılmıştır. Buna bağlı olarak, farklı demet kaliteleri için sabit dedektör dozunda tüm vücut etkin dozu (Effective Dose, ED) ve cilt dozu (Entrance Skin Dose, ESD) hesaplanmıştır. Aynı zamanda farklı tüp voltajlarının ve farklı dedektör dozlarının klinik görüntü kalitesi üzerine etkisi, % kontrast hesabı ve görünürlük indeksi (Vısıble Index, VI) ile düşük kontrast analizi yapılarak incelenmiştir. Bununla birlikte, termolüminesans (TLD-100, TLD-100H) dozimetrelerinin bu tür çalışmalarda kullanılabilirliği araştırılmıştır. Deneysel ve sayısal olarak elde edilen ölçüm sonuçlarına göre, en düşük tüp voltajı (70 kVp) ile en yüksek tüp voltajı (120 kVp) arasındaki kontrast farkı %67,48 ile %57,29 aralığında değişmektedir. Azalan tüp voltajı ile fotoelektrik etki daha baskın hale gelir ve saçılan foton miktarı azalır. Saçılan fotonların azalması sayesinde görüntü kontrastında iyileşme gözlenmiştir. Artan tüp voltajı ile görünürlük indeksi (Vısıble Index, VI) değerinin azaldığı görülmüştür ve bu sonuç, azalan tüp voltajlarında görüntü kalitesinin iyileştiği anlamı taşımaktadır. Çalışmanın diğer temel veri kaynağı olan lüminesans dozimetrelerde, TLD-100 ile gerçekleştirilen ölçümlerde, cilt giriş ve cilt çıkış değerleri arasındaki oran 1,24 olarak bulunmuştur. İki değer kıyaslandığında anlamlı bir fark olmadığı gözlenmiştir. TLD-100H’dan elde edilen cilt giriş değeri ile cilt çıkış değeri arasındaki oran ise yaklaşık olarak 17 kattır. Bu sonuç, TLD-100H’ ın TLD-100’e göre daha yüksek hassasiyetinin olduğunu doğrulamaktadır. Düşük dozun söz konusu olduğu durumlarda ve diagnostik enerji çalışma aralığında TLD-100H dozimetrelerin daha kullanışlı olduğu gösterilmiştir.

Keywords

References

  1. [1] IPEM, 2003. Measurement of the performance characteristics of diagnostic X-ray system used in medicine, Part 3, Computed tomography scanners, 2nd edition. Institution of Physics and Engineering in Medicine, New York, Report No:32.
  2. [2] Bacher, K. 2006. Evaluation of image quality and patient radiation dose in digital radiology. Doctoral thesis. Ghent University, p.140, Belgium.
  3. [3] Moore, C.S., Wood, T.J., Beavis, A.W., Saunderson, J.R. 2013. Correletion of the clinical and physical image quality in chest radiography for average adults with a computed radiography imaging system. British Journal of Radiology, 86, 0077.
  4. [4] Tinberg, A., Sjöström, D. 2003. Search for optimal tube voltage for image plate radiography. Conference Paper in Proceedings of SPIE- The International Society for Optical Engineering.
  5. [5] Uffmann, M., Neitzel, U., Prokop, M., Kabalan, N., Weber, M.,Herold, C.J. 2005. Flat-panel-dedector chest radiography: effect of tube voltage on image quality. Radiology, 235;642-650.
  6. [6] Yavuz, D,. 2020. Dijital radyografideki göğüs incelemelerinde farklı Tüp voltajının tüm vücut dozu ve görüntü kaltesine etkisinin araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Ankara üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü. Ankara.
  7. [7] Fernandez, S., Garcia-Salcedo, R., Mendoza, J.G., Sanchez-Guzman, D., Rodrigez, G.R., Gaona, E., Montalvo, T.R. 2016. Thermolüminescent characteristics of Lif:Mg,Cu,P and CaSO4:Dy for low dose measurement. Applied Radiation and Isotopes, 111, 50-55.
  8. [8] Sina, S., Zeinali, B., Karimipourfard, R.M., Lotfalizadeh, F., Sadeghi, M., Zamani, E., Zehtabian, M., Faghihi, R. 2014. Comparison of the response of TLD-100 and TLD-100H dosimeters in diagnostic radiology. World Academy of Science Engineering and Technology Biomedical and Biological Engineering, Vol: 1, No:9.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 30, 2021

Submission Date

January 20, 2021

Acceptance Date

November 7, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 25 Number: 3

APA
Yavuz, D., Şahiner, E., Aşlar, E., & Meriç, N. (2021). Göğüs İncelemelerinde Farklı Tüp Voltajının Tüm Vücut Dozu ve Görüntü Kalitesine Etkisinin Termolüminesans Dozimetrelerle Değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 25(3), 519-528. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.860196
AMA
1.Yavuz D, Şahiner E, Aşlar E, Meriç N. Göğüs İncelemelerinde Farklı Tüp Voltajının Tüm Vücut Dozu ve Görüntü Kalitesine Etkisinin Termolüminesans Dozimetrelerle Değerlendirilmesi. J. Nat. Appl. Sci. 2021;25(3):519-528. doi:10.19113/sdufenbed.860196
Chicago
Yavuz, Duygu, Eren Şahiner, Engin Aşlar, and Niyazi Meriç. 2021. “Göğüs İncelemelerinde Farklı Tüp Voltajının Tüm Vücut Dozu Ve Görüntü Kalitesine Etkisinin Termolüminesans Dozimetrelerle Değerlendirilmesi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25 (3): 519-28. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.860196.
EndNote
Yavuz D, Şahiner E, Aşlar E, Meriç N (December 1, 2021) Göğüs İncelemelerinde Farklı Tüp Voltajının Tüm Vücut Dozu ve Görüntü Kalitesine Etkisinin Termolüminesans Dozimetrelerle Değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25 3 519–528.
IEEE
[1]D. Yavuz, E. Şahiner, E. Aşlar, and N. Meriç, “Göğüs İncelemelerinde Farklı Tüp Voltajının Tüm Vücut Dozu ve Görüntü Kalitesine Etkisinin Termolüminesans Dozimetrelerle Değerlendirilmesi”, J. Nat. Appl. Sci., vol. 25, no. 3, pp. 519–528, Dec. 2021, doi: 10.19113/sdufenbed.860196.
ISNAD
Yavuz, Duygu - Şahiner, Eren - Aşlar, Engin - Meriç, Niyazi. “Göğüs İncelemelerinde Farklı Tüp Voltajının Tüm Vücut Dozu Ve Görüntü Kalitesine Etkisinin Termolüminesans Dozimetrelerle Değerlendirilmesi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25/3 (December 1, 2021): 519-528. https://doi.org/10.19113/sdufenbed.860196.
JAMA
1.Yavuz D, Şahiner E, Aşlar E, Meriç N. Göğüs İncelemelerinde Farklı Tüp Voltajının Tüm Vücut Dozu ve Görüntü Kalitesine Etkisinin Termolüminesans Dozimetrelerle Değerlendirilmesi. J. Nat. Appl. Sci. 2021;25:519–528.
MLA
Yavuz, Duygu, et al. “Göğüs İncelemelerinde Farklı Tüp Voltajının Tüm Vücut Dozu Ve Görüntü Kalitesine Etkisinin Termolüminesans Dozimetrelerle Değerlendirilmesi”. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, vol. 25, no. 3, Dec. 2021, pp. 519-28, doi:10.19113/sdufenbed.860196.
Vancouver
1.Duygu Yavuz, Eren Şahiner, Engin Aşlar, Niyazi Meriç. Göğüs İncelemelerinde Farklı Tüp Voltajının Tüm Vücut Dozu ve Görüntü Kalitesine Etkisinin Termolüminesans Dozimetrelerle Değerlendirilmesi. J. Nat. Appl. Sci. 2021 Dec. 1;25(3):519-28. doi:10.19113/sdufenbed.860196

Cited By

e-ISSN :1308-6529
Linking ISSN (ISSN-L): 1300-7688

All published articles in the journal can be accessed free of charge and are open access under the Creative Commons CC BY-NC (Attribution-NonCommercial) license. All authors and other journal users are deemed to have accepted this situation. Click here to access detailed information about the CC BY-NC license.