Research Article

GIDA KATKI MADDESİ SODYUM BENZOATIN OKSİDATİF STRES VE GENOTOKSİSİTE ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

Volume: 30 Number: 3 September 23, 2023
TR EN

GIDA KATKI MADDESİ SODYUM BENZOATIN OKSİDATİF STRES VE GENOTOKSİSİTE ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI

Abstract

Amaç Son yıllarda gıda katkı maddelerinin kullanımında belirgin artış vardır. Doğumdan ölüme kadar maruz kalınan bu maddelerin, insanlarda uzun süreli tüketime bağlı olarak oluşturabileceği yan etkiler oldukça önem kazanmıştır. Çalışmamızda özellikle puberte öncesi sıçanlarda sodyum benzoata maruziyetin oksidatif stres ve genotoksisite açılarından değerlendirilmesini amaçladık. Gereç ve Yöntem Kırk iki adet, 4 haftalık erkek sıçan, kontrol (n=14), deney 1 (Acceptable Daily Intake (ADI) dozunda sodyum benzoat, n=14) ve deney 2 (No Advers Effect Level (NOAEL) dozunda sodyum benzoat, n=14) grupları şeklinde 3 gruba ayrılmıştır. Altı hafta süresince oral gavaj uygulanmıştır. Çalışma sonunda sakrifiye edilen sıçanların kan örneklerinden biyokimyasal parametreler (glukoz, kreatinin, AST, ALT, ALP, lipid profili, total protein, albümin), total oksidan status (TOS), total antioksidan status (TAS), iskemi modifiye albümin (İMA) ölçülmüş ve Comet yöntemi ile DNA hasarı değerlendirilmiştir. Ölçülen TOS ve TAS parametrelerinden oksidatif stres indeksi (OSİ) hesaplanmıştır. Bulgular NOAEL dozu sodyum benzoat uygulanan sıçanlarda ALT ve kreatinin seviyeleri yükselmiştir. Ayrıca TOS, IMA ve OSİ seviyeleri NOAEL grubunda yüksek iken TAS seviyeleri düşük bulunmuştur. Bunlara ek olarak NOAEL dozunda sodyum benzoat DNA hasarına yol açmıştır. Sonuç Çalışmamızda, prepubertal dönem sıçanlarda ADI dozunda sodyum benzoat uygulamasının, olumsuz bir etkisi gözlemlenmemiştir. Diğer taraftan NOAEL dozunda sodyum benzoat uygulamasının böbrek ve karaciğer fonksiyonlarını bozduğunu ve oksidatif stres ile genotoksisiteye yol açabileceği ortaya konmuştur.

Keywords

References

  1. 1. Ünlütürk A, Turantaş F. Gıda Mikrobiyolojisi. Mengi Tan Basımevi, 1. Baskı. ISBN 975-483-383-4, İzmir; 1998.
  2. 2. Coşkun F. Gıdalarda bulunan doğal koruyucular. Gıda Teknolojileri Elektronik Dergisi 2006; (2): 27-33.
  3. 3. Özdemir H, Turhan AB, Arıkoğlu H. Potasyum sorbat, sodyum benzoat ve sodyum nitrit'in genotoksik etkilerinin araştırılması. European Journal of Basic Medical Science. 2012;2:34-40.
  4. 4. Additives EPoF, Sources N. Scientific Opinion on the re‐evaluation of benzoic acid (E 210), sodium benzoate (E 211), potassium benzoate (E 212) and calcium benzoate (E 213) as food additives. EFSA Journal. 2016;14(3):4433.
  5. 5. World Health Organization. Evaluation of certain food additives and contaminants [Internet]. WHO Technical Report Series 909. 2002 [cited 15 January 2022]. Available from: https://apps. who.int/iris/bitstream/handle/10665/42578/WHO_TRS_909. pdf?sequence=1.
  6. 6. Çalışır ZE, Çalışkan D. Food additives and effects on the human health. Journal of Faculty of Pharmacy of Ankara University. 2003;32(3):193-206.
  7. 7. United States Environmental Protection Agency. Provisional Peer Reviewed Toxicity Values for Benzoic Acid. [cited 15 January 2022]. Available from https://nepis.epa.gov/Exe/ZyPDF. cgi/P1010QFV.PDF?Dockey=P1010QFV.PDF
  8. 8. Kubota K, Ishizaki T. Dose-dependent pharmacokinetics of benzoic acid following oral administration of sodium benzoate to humans. European journal of clinical pharmacology. 1991;41(4):363-8.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Clinical Sciences

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 23, 2023

Submission Date

March 22, 2022

Acceptance Date

April 13, 2022

Published in Issue

Year 2023 Volume: 30 Number: 3

APA
İlhan, İ., Doguc, D., Tepebaşı, M. Y., Sancer, O., & Büyükbayram, H. İ. (2023). GIDA KATKI MADDESİ SODYUM BENZOATIN OKSİDATİF STRES VE GENOTOKSİSİTE ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Medical Journal of Süleyman Demirel University, 30(3), 276-283. https://doi.org/10.17343/sdutfd.1091801
AMA
1.İlhan İ, Doguc D, Tepebaşı MY, Sancer O, Büyükbayram Hİ. GIDA KATKI MADDESİ SODYUM BENZOATIN OKSİDATİF STRES VE GENOTOKSİSİTE ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Med J SDU. 2023;30(3):276-283. doi:10.17343/sdutfd.1091801
Chicago
İlhan, İlter, Duygu Doguc, Muhammet Yusuf Tepebaşı, Okan Sancer, and Halil İbrahim Büyükbayram. 2023. “GIDA KATKI MADDESİ SODYUM BENZOATIN OKSİDATİF STRES VE GENOTOKSİSİTE ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI”. Medical Journal of Süleyman Demirel University 30 (3): 276-83. https://doi.org/10.17343/sdutfd.1091801.
EndNote
İlhan İ, Doguc D, Tepebaşı MY, Sancer O, Büyükbayram Hİ (September 1, 2023) GIDA KATKI MADDESİ SODYUM BENZOATIN OKSİDATİF STRES VE GENOTOKSİSİTE ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Medical Journal of Süleyman Demirel University 30 3 276–283.
IEEE
[1]İ. İlhan, D. Doguc, M. Y. Tepebaşı, O. Sancer, and H. İ. Büyükbayram, “GIDA KATKI MADDESİ SODYUM BENZOATIN OKSİDATİF STRES VE GENOTOKSİSİTE ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI”, Med J SDU, vol. 30, no. 3, pp. 276–283, Sept. 2023, doi: 10.17343/sdutfd.1091801.
ISNAD
İlhan, İlter - Doguc, Duygu - Tepebaşı, Muhammet Yusuf - Sancer, Okan - Büyükbayram, Halil İbrahim. “GIDA KATKI MADDESİ SODYUM BENZOATIN OKSİDATİF STRES VE GENOTOKSİSİTE ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI”. Medical Journal of Süleyman Demirel University 30/3 (September 1, 2023): 276-283. https://doi.org/10.17343/sdutfd.1091801.
JAMA
1.İlhan İ, Doguc D, Tepebaşı MY, Sancer O, Büyükbayram Hİ. GIDA KATKI MADDESİ SODYUM BENZOATIN OKSİDATİF STRES VE GENOTOKSİSİTE ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Med J SDU. 2023;30:276–283.
MLA
İlhan, İlter, et al. “GIDA KATKI MADDESİ SODYUM BENZOATIN OKSİDATİF STRES VE GENOTOKSİSİTE ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI”. Medical Journal of Süleyman Demirel University, vol. 30, no. 3, Sept. 2023, pp. 276-83, doi:10.17343/sdutfd.1091801.
Vancouver
1.İlter İlhan, Duygu Doguc, Muhammet Yusuf Tepebaşı, Okan Sancer, Halil İbrahim Büyükbayram. GIDA KATKI MADDESİ SODYUM BENZOATIN OKSİDATİF STRES VE GENOTOKSİSİTE ÜZERİNE ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI. Med J SDU. 2023 Sep. 1;30(3):276-83. doi:10.17343/sdutfd.1091801

                                                                                                                 14791 


Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi/Medical Journal of Süleyman Demirel University is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International.