Araştırma Makalesi

Dijital Tükenmişlik Boyutlarının Çevrimiçi Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisi: Algılanan Alışveriş Faydasının Aracılık Rolü

Cilt: 3 Sayı: 6 28 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

Dijital Tükenmişlik Boyutlarının Çevrimiçi Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisi: Algılanan Alışveriş Faydasının Aracılık Rolü

Öz

Bu araştırmanın amacı, dijital tükenmişliğin dijital yaşlanma, dijital yoksunluk ve duygusal tükenme boyutlarının çevrimiçi satın alma niyeti üzerindeki etkilerini ve algılanan faydanın bu ilişkilerdeki aracılık rolünü incelemektir. Nicel ve kesitsel olarak tasarlanan araştırmanın verileri, Türkiye’de yaşayan, dijital ortamları aktif biçimde kullanan ve çevrimiçi alışveriş deneyimine sahip 18 yaş ve üzerindeki tüketicilerden çevrimiçi anket yoluyla toplanmıştır. Kolayda örnekleme yöntemiyle ulaşılan 413 katılımcıdan elde edilen veriler, SmartPLS 4 programı kullanılarak kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesiyle analiz edilmiştir. Bulgular, dijital tükenmişliğin üç boyutunun da çevrimiçi satın alma niyeti üzerindeki doğrudan etkilerinin anlamlı olmadığını göstermiştir. Buna karşılık algılanan faydanın çevrimiçi satın alma niyeti üzerinde güçlü, pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Dijital tükenmişlik boyutları arasında yalnızca dijital yoksunluğun algılanan fayda üzerinde beklentinin tersine pozitif ve anlamlı bir etkisi bulunmuştur. Aracılık analizi sonucunda, yalnızca dijital yoksunluk ile çevrimiçi satın alma niyeti arasındaki ilişkide algılanan faydanın pozitif ve anlamlı dolaylı etkisi saptanmıştır. Sonuçlar, çevrimiçi satın alma niyetinin dijital tükenmişlik deneyimlerinden çok tüketicilerin çevrimiçi alışverişten elde ettiklerini düşündükleri fayda tarafından şekillendiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ayyagari, R., Grover, V., & Purvis, R. (2011). Technostress: Technological antecedents and implications. MIS Quarterly, 35(4), 831–858. https://doi.org/10.2307/41409963
  2. Bartlett, J. E., Kotrlik, J. W., & Higgins, C. C. (2001). Organizational research: Determining appropriate sample size in survey research. Information Technology, Learning, and Performance Journal, 19(1), 43–50.
  3. Başal, M., Ceylan, M. F., & Gayretli, Ş. (2024). The effect of digital burnout on consumer attitudes towards online shopping. Journal of Organizational Behavior Research, 9(1).
  4. Childers, T. L., Carr, C. L., Peck, J., & Carson, S. (2001). Hedonic and utilitarian motivations for online retail shopping behavior. Journal of Retailing, 77(4), 511–535. https://doi.org/10.1016/S0022-4359(01)00056-2
  5. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates
  6. Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319–340. https://doi.org/10.2307/249008
  7. Dhir, A., Yossatorn, Y., Kaur, P., & Chen, S. (2018). Online social media fatigue and psychological wellbeing—A study of compulsive use, fear of missing out, fatigue, anxiety and depression. International Journal of Information Management, 40, 141–152. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2018.01.012
  8. Erten, P., & Özdemir, O. (2020). The Digital Burnout Scale. İnönü University Journal of the Faculty of Education, 21(2), 668-683. https://doi.org/10.17679/inuefd.597890

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Strateji, Yönetim ve Örgütsel Davranış (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

30 Temmuz 2026

Kabul Tarihi

17 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 3 Sayı: 6

Kaynak Göster

APA
Aktan, H., & Şeker, A. (2026). Dijital Tükenmişlik Boyutlarının Çevrimiçi Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisi: Algılanan Alışveriş Faydasının Aracılık Rolü. Söke İşletme Fakültesi Dergisi, 3(6). https://izlik.org/JA55ZN46SN
AMA
1.Aktan H, Şeker A. Dijital Tükenmişlik Boyutlarının Çevrimiçi Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisi: Algılanan Alışveriş Faydasının Aracılık Rolü. SİFD. 2026;3(6). https://izlik.org/JA55ZN46SN
Chicago
Aktan, Hülya, ve Arzu Şeker. 2026. “Dijital Tükenmişlik Boyutlarının Çevrimiçi Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisi: Algılanan Alışveriş Faydasının Aracılık Rolü”. Söke İşletme Fakültesi Dergisi 3 (6). https://izlik.org/JA55ZN46SN.
EndNote
Aktan H, Şeker A (01 Eylül 2026) Dijital Tükenmişlik Boyutlarının Çevrimiçi Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisi: Algılanan Alışveriş Faydasının Aracılık Rolü. Söke İşletme Fakültesi Dergisi 3 6
IEEE
[1]H. Aktan ve A. Şeker, “Dijital Tükenmişlik Boyutlarının Çevrimiçi Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisi: Algılanan Alışveriş Faydasının Aracılık Rolü”, SİFD, c. 3, sy 6, Eyl. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA55ZN46SN
ISNAD
Aktan, Hülya - Şeker, Arzu. “Dijital Tükenmişlik Boyutlarının Çevrimiçi Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisi: Algılanan Alışveriş Faydasının Aracılık Rolü”. Söke İşletme Fakültesi Dergisi 3/6 (01 Eylül 2026). https://izlik.org/JA55ZN46SN.
JAMA
1.Aktan H, Şeker A. Dijital Tükenmişlik Boyutlarının Çevrimiçi Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisi: Algılanan Alışveriş Faydasının Aracılık Rolü. SİFD. 2026;3. Available at https://izlik.org/JA55ZN46SN.
MLA
Aktan, Hülya, ve Arzu Şeker. “Dijital Tükenmişlik Boyutlarının Çevrimiçi Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisi: Algılanan Alışveriş Faydasının Aracılık Rolü”. Söke İşletme Fakültesi Dergisi, c. 3, sy 6, Eylül 2026, https://izlik.org/JA55ZN46SN.
Vancouver
1.Hülya Aktan, Arzu Şeker. Dijital Tükenmişlik Boyutlarının Çevrimiçi Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisi: Algılanan Alışveriş Faydasının Aracılık Rolü. SİFD [Internet]. 01 Eylül 2026;3(6). Erişim adresi: https://izlik.org/JA55ZN46SN