EN
TR
Su Ürünlerinde Uygulanan Minimal İşleme Yöntemleri
Abstract
Sağlıklı beslenme için insan hayatında çok önemli bir yere sahip olan su ürünleri, dünya genelinde daha çok taze/işlenmemiş olarak tüketilmektedir. Bununla birlikte, çağımızın değişmekte olan yaşam biçimi ve tüketici yönelimlerinden ortaya çıkan taleplerle işlenmiş su ürünlerine olan ihtiyaç gün geçtikçe artış göstermektedir. Diğer et türlerine göre çok daha hassas bir yapıya sahip olan su ürünleri, çabuk bozulmaya elverişlidir. Geleneksel ya da klasik endüstriyel işleme yöntemleri ile işlendiklerinde yüksek besinsel kayıplar meydana gelebilmekte, uzun depolama ömrü için kullanılan katkı maddeleri ise tüketici algısını olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu nedenle artık klasik işleme yöntemlerinin yerini besinsel değerlerde en az kayıp ve maksimum koruma sağlayan yeni teknolojiler almaktadır. Bu teknolojiler, genel olarak su ürünlerinin işleme kalitesini artıran, raf ömrünü uzatan minimal işleme teknikleri olarak tanımlanmaktadır. Minimal işleme yöntemleri ürünlerin işlenmesi, depolanması ve paketlenmesine kadar her aşamada uygulanabilmektedir. Su ürünlerinde kullanılan minimal işleme yöntemleri, ısıl olmayan işlemler (yüksek hidrostatik basınç, vurgulu elektrik alan, ışınlama, ultrases, paketleme), ısıl işlemler (sous vide, kızılötesi ısıtma, mikrodalga ısıtma, ohmik ısıtma) ve doğal antimikrobiyaller başlıkları altında incelenmiştir. Ayrıca minimal işlemeyi mümkün kılan uygulamaların birlikte kullanılabildiği hurdle teknolojisi (çoklu engel teknolojisi) de ele alınmıştır. Bu derleme makalesinde minimal işleme yöntemlerinin temel prensipleri, kullanım alanları ve konu ile ilgili yapılan araştırmalar hakkında bilgi verilmiştir.
Keywords
Ethical Statement
Çalışma, etik kurul izni veya herhangi bir özel izin gerektirmemektedir.
References
- Dean, L. M. (1990). Nutrition and preparation. In R. E. Martin, G. J. Flick (eds.), The seafood industry. Chap.16. Published Van Nostrand Rainhold, (p. 255-267) New York. https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-4615-2041-2_16#citeas
- Love, R. M. (1982). Basic facts about fish. In A. Aitken, I. M. Mackie, J. H. Merritt & M. L. Windsor (eds.), Fish handling & Processing. Chap 2. Ministry of Agriculture, Fisheries & Food. Torry Research Station, (p. 2-19). Edinburgh.
- Thakur, A., Dhiman, A. K., Thakur, N. S., Hamid, C. M., & Gautam, S. (2019). An introduction to seafood and recent advances in the processing of seafood products. International Archive of Applied Sciences and Technoogy, 10, 169-180. https://doi.org/10.15515/iaast.0976-4828.10.2.169180
- Pal, J., Shukla, B. N., Maurya, A. K., Verma, H. O., Pandey, G., & Amitha, A. (2018). A review on role of fish in human nutrition with special emphasis to essential fatty acid. International journal of fisheries and aquatic studies,6(2), 427-430.
- Pigott, G.M., & B.W. Tucker. (1990). Seafood effects of technology on nutrition. Marcel Dekker, Inc. New York.
- Knirsch, M. C., Dos Santos, C. A., de Oliveira Soares, A. A. M., & Penna, T. C. V. (2010). Ohmic heating–a review. Trends in Food Science & Technology, 21(9), 436-441. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2010.06.003
- Gordon, D.T., Ratliff. V. (1992). The implications of omega 3 fatty acids in human health. In G.J. Flick, R.E. Martin (eds.), Advances in seafood biochemistry composition and quality, Technomic Publishing Co. Inc. (p. 69-98).
- Turan, H., Kaya, Y., & Sönmez, G. (2006). Balık etinin besin değeri ve insan sağlığındaki yeri. E.Ü. Su Ürünleri Dergisi. 23, Ek. (1/3): 505-508.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Fisheries Technologies
Journal Section
Review
Publication Date
December 24, 2025
Submission Date
August 19, 2025
Acceptance Date
November 25, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 10 Number: 2
APA
Köklü, R., & Turan, H. (2025). Su Ürünlerinde Uygulanan Minimal İşleme Yöntemleri. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 10(2), 709-730. https://doi.org/10.33484/sinopfbd.1768673
AMA
1.Köklü R, Turan H. Su Ürünlerinde Uygulanan Minimal İşleme Yöntemleri. Sinop Uni J Nat Sci. 2025;10(2):709-730. doi:10.33484/sinopfbd.1768673
Chicago
Köklü, Rukiye, and Hülya Turan. 2025. “Su Ürünlerinde Uygulanan Minimal İşleme Yöntemleri”. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 10 (2): 709-30. https://doi.org/10.33484/sinopfbd.1768673.
EndNote
Köklü R, Turan H (December 1, 2025) Su Ürünlerinde Uygulanan Minimal İşleme Yöntemleri. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 10 2 709–730.
IEEE
[1]R. Köklü and H. Turan, “Su Ürünlerinde Uygulanan Minimal İşleme Yöntemleri”, Sinop Uni J Nat Sci, vol. 10, no. 2, pp. 709–730, Dec. 2025, doi: 10.33484/sinopfbd.1768673.
ISNAD
Köklü, Rukiye - Turan, Hülya. “Su Ürünlerinde Uygulanan Minimal İşleme Yöntemleri”. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 10/2 (December 1, 2025): 709-730. https://doi.org/10.33484/sinopfbd.1768673.
JAMA
1.Köklü R, Turan H. Su Ürünlerinde Uygulanan Minimal İşleme Yöntemleri. Sinop Uni J Nat Sci. 2025;10:709–730.
MLA
Köklü, Rukiye, and Hülya Turan. “Su Ürünlerinde Uygulanan Minimal İşleme Yöntemleri”. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, vol. 10, no. 2, Dec. 2025, pp. 709-30, doi:10.33484/sinopfbd.1768673.
Vancouver
1.Rukiye Köklü, Hülya Turan. Su Ürünlerinde Uygulanan Minimal İşleme Yöntemleri. Sinop Uni J Nat Sci. 2025 Dec. 1;10(2):709-30. doi:10.33484/sinopfbd.1768673
