Derleme

Su Ürünlerinde Uygulanan Minimal İşleme Yöntemleri

Cilt: 10 Sayı: 2 24 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Su Ürünlerinde Uygulanan Minimal İşleme Yöntemleri

Öz

Sağlıklı beslenme için insan hayatında çok önemli bir yere sahip olan su ürünleri, dünya genelinde daha çok taze/işlenmemiş olarak tüketilmektedir. Bununla birlikte, çağımızın değişmekte olan yaşam biçimi ve tüketici yönelimlerinden ortaya çıkan taleplerle işlenmiş su ürünlerine olan ihtiyaç gün geçtikçe artış göstermektedir. Diğer et türlerine göre çok daha hassas bir yapıya sahip olan su ürünleri, çabuk bozulmaya elverişlidir. Geleneksel ya da klasik endüstriyel işleme yöntemleri ile işlendiklerinde yüksek besinsel kayıplar meydana gelebilmekte, uzun depolama ömrü için kullanılan katkı maddeleri ise tüketici algısını olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu nedenle artık klasik işleme yöntemlerinin yerini besinsel değerlerde en az kayıp ve maksimum koruma sağlayan yeni teknolojiler almaktadır. Bu teknolojiler, genel olarak su ürünlerinin işleme kalitesini artıran, raf ömrünü uzatan minimal işleme teknikleri olarak tanımlanmaktadır. Minimal işleme yöntemleri ürünlerin işlenmesi, depolanması ve paketlenmesine kadar her aşamada uygulanabilmektedir. Su ürünlerinde kullanılan minimal işleme yöntemleri, ısıl olmayan işlemler (yüksek hidrostatik basınç, vurgulu elektrik alan, ışınlama, ultrases, paketleme), ısıl işlemler (sous vide, kızılötesi ısıtma, mikrodalga ısıtma, ohmik ısıtma) ve doğal antimikrobiyaller başlıkları altında incelenmiştir. Ayrıca minimal işlemeyi mümkün kılan uygulamaların birlikte kullanılabildiği hurdle teknolojisi (çoklu engel teknolojisi) de ele alınmıştır. Bu derleme makalesinde minimal işleme yöntemlerinin temel prensipleri, kullanım alanları ve konu ile ilgili yapılan araştırmalar hakkında bilgi verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Çalışma, etik kurul izni veya herhangi bir özel izin gerektirmemektedir.

Kaynakça

  1. Dean, L. M. (1990). Nutrition and preparation. In R. E. Martin, G. J. Flick (eds.), The seafood industry. Chap.16. Published Van Nostrand Rainhold, (p. 255-267) New York. https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-4615-2041-2_16#citeas
  2. Love, R. M. (1982). Basic facts about fish. In A. Aitken, I. M. Mackie, J. H. Merritt & M. L. Windsor (eds.), Fish handling & Processing. Chap 2. Ministry of Agriculture, Fisheries & Food. Torry Research Station, (p. 2-19). Edinburgh.
  3. Thakur, A., Dhiman, A. K., Thakur, N. S., Hamid, C. M., & Gautam, S. (2019). An introduction to seafood and recent advances in the processing of seafood products. International Archive of Applied Sciences and Technoogy, 10, 169-180. https://doi.org/10.15515/iaast.0976-4828.10.2.169180
  4. Pal, J., Shukla, B. N., Maurya, A. K., Verma, H. O., Pandey, G., & Amitha, A. (2018). A review on role of fish in human nutrition with special emphasis to essential fatty acid. International journal of fisheries and aquatic studies,6(2), 427-430.
  5. Pigott, G.M., & B.W. Tucker. (1990). Seafood effects of technology on nutrition. Marcel Dekker, Inc. New York.
  6. Knirsch, M. C., Dos Santos, C. A., de Oliveira Soares, A. A. M., & Penna, T. C. V. (2010). Ohmic heating–a review. Trends in Food Science & Technology, 21(9), 436-441. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2010.06.003
  7. Gordon, D.T., Ratliff. V. (1992). The implications of omega 3 fatty acids in human health. In G.J. Flick, R.E. Martin (eds.), Advances in seafood biochemistry composition and quality, Technomic Publishing Co. Inc. (p. 69-98).
  8. Turan, H., Kaya, Y., & Sönmez, G. (2006). Balık etinin besin değeri ve insan sağlığındaki yeri. E.Ü. Su Ürünleri Dergisi. 23, Ek. (1/3): 505-508.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Su Ürünleri Teknolojileri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

24 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

19 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

25 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Köklü, R., & Turan, H. (2025). Su Ürünlerinde Uygulanan Minimal İşleme Yöntemleri. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 10(2), 709-730. https://doi.org/10.33484/sinopfbd.1768673
AMA
1.Köklü R, Turan H. Su Ürünlerinde Uygulanan Minimal İşleme Yöntemleri. Sinopfbd. 2025;10(2):709-730. doi:10.33484/sinopfbd.1768673
Chicago
Köklü, Rukiye, ve Hülya Turan. 2025. “Su Ürünlerinde Uygulanan Minimal İşleme Yöntemleri”. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 10 (2): 709-30. https://doi.org/10.33484/sinopfbd.1768673.
EndNote
Köklü R, Turan H (01 Aralık 2025) Su Ürünlerinde Uygulanan Minimal İşleme Yöntemleri. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 10 2 709–730.
IEEE
[1]R. Köklü ve H. Turan, “Su Ürünlerinde Uygulanan Minimal İşleme Yöntemleri”, Sinopfbd, c. 10, sy 2, ss. 709–730, Ara. 2025, doi: 10.33484/sinopfbd.1768673.
ISNAD
Köklü, Rukiye - Turan, Hülya. “Su Ürünlerinde Uygulanan Minimal İşleme Yöntemleri”. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 10/2 (01 Aralık 2025): 709-730. https://doi.org/10.33484/sinopfbd.1768673.
JAMA
1.Köklü R, Turan H. Su Ürünlerinde Uygulanan Minimal İşleme Yöntemleri. Sinopfbd. 2025;10:709–730.
MLA
Köklü, Rukiye, ve Hülya Turan. “Su Ürünlerinde Uygulanan Minimal İşleme Yöntemleri”. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 10, sy 2, Aralık 2025, ss. 709-30, doi:10.33484/sinopfbd.1768673.
Vancouver
1.Rukiye Köklü, Hülya Turan. Su Ürünlerinde Uygulanan Minimal İşleme Yöntemleri. Sinopfbd. 01 Aralık 2025;10(2):709-30. doi:10.33484/sinopfbd.1768673


Sinopfbd' de yayınlanan makaleler CC BY-NC 4.0 ile lisanslanmıştır.  88x31.png