Research Article

Bilişsel İş Biçimlendirme ve İşe Tutulma İlişkisini Yeniden Düşünmek: Acil Sağlık Çalışanları Örneğinde Psikolojik Sermayenin Aracılık Rolü

Volume: 6 Number: 1 March 26, 2025
EN TR

Bilişsel İş Biçimlendirme ve İşe Tutulma İlişkisini Yeniden Düşünmek: Acil Sağlık Çalışanları Örneğinde Psikolojik Sermayenin Aracılık Rolü

Abstract

Bu araştırmanın amacı, acil sağlık hizmetlerinde görev yapan sağlık profesyonellerinin işe tutulma düzeylerini belirleyerek, bilişsel iş biçimlendirmenin işe tutulma üzerindeki etkisini ve bu ilişkide psikolojik sermayenin rolünü ortaya koymaktır. Bu kapsamda Türkiye’nin farklı illerinde kamu ve özel sağlık kuruluşlarının acil servis ve “112” acil sağlık istasyonlarında görev yapan toplam 184 hemşire, ilk-acil yardım teknikeri ve acil tıp teknisyeni araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Veriler çevrimiçi ortamda anket yöntemiyle toplanmıştır. Veri toplama formu demografik bilgilere yönelik sorular ve araştırma değişkenleri ölçeklerinden oluşmuştur. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ve yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre katılımcıların iş biçimlendirme, işe tutulma ve psikolojik sermaye düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Hipotez testlerinin sonuçları ise iş biçimlendirmenin işe tutulmanın yarısından fazlasını açıkladığı ve bilişsel iş biçimlendirmenin işe tutulma üzerindeki etkisinde psikolojik sermaye iyimserlik alt boyutunun aracılık rolü olduğunu göstermiştir.

Keywords

iş biçimlendirme, işe tutulma, psikolojik sermaye, acil sağlık çalışanları

Ethical Statement

Bu araştırma için Başkent Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırma Kurulundan onay alınmıştır.

Thanks

Veri toplama sürecinde destek olan Başkent Üniversitesi SHMY- İlk ve Acil Yardım Programı öğretim elemanları Bekir Ertuğrul'a, Senem Çelik Yavuz'a, Esra Tekinyıldız'a ve uzman hemşire Hacer Arı'ya teşekkürlerimi sunarım.

References

  1. Al Badi, F. M., Cherian, J., Farouk, S., & Al Nahyan, M. (2023). Work engagement and job performance among nurses in the public healthcare sector in the United Arab Emirates. Journal of Asia Business Studies, 17(5), 1019-1041. https://doi.org/10.1108/JABS-06-2022-0216
  2. Avey, J. B., Avolio, B. J., & Luthans, F. (2011). Experimentally analyzing the impact of leader positivity on follower positivity and performance. Leadership Quarterly, 22(2), 282-294. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2011.02.004
  3. Baghdadi, J. D., Brook, R. H., Uslan, D. Z., Needleman, J., Bell, D. S., Cunningham, W. E., & Wong, M. D. (2020). Association of a care bundle for early sepsis management with mortality among patients with hospital-onset or community-onset sepsis. JAMA Internal Medicine, 180(5), 707-716. https://doi.org/10.1001/jamainternmed.2020.0183
  4. Baig, L. D., Azeem, M. F., & Paracha, A. (2022). Cultivating innovative work behavior of nurses through diversity climate: The mediating role of job crafting. SAGE Open Nursing, 8. https://doi.org/10.1177/23779608221095432
  5. Bakker A. B. (2017). Job crafting among health care professionals: The role of work engagement. Journal of Nursing Management, 26(3), 321-331. https://doi.org/10.1111/jonm.12551
  6. Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2007). The job demands‐resources model: State of the art. Journal of Managerial Psychology, 22(3), 309-328. https://doi.org/10.1108/02683940710733115
  7. Bakker, A. B., Schaufeli, W. B., Leiter, M. P., & Taris, T. W. (2008). Work engagement: An emerging concept in occupational health psychology. Work & Stress, 22(3), 187-200. https://doi.org/10.1080/02678370802393649
  8. Bakker, A. B., Tims, M., & Derks, D. (2012). Proactive personality and job performance: The role of job crafting and work engagement. Human Relations, 65(10), 1359-1378. https://doi.org/10.1177/0018726712453471
  9. Bernales-Turpo, D., Quispe-Velasquez, R., Flores-Ticona, D., Saintila, J., Ruiz Mamani, P. G., Huancahuire-Vega, S., Morales-García, M., & Morales-García, W. C. (2022). Burnout, professional self-efficacy, and life satisfaction as predictors of job performance in health care workers: The mediating role of work engagement. Journal of Primary Care & Community Health, 13. https://doi.org/10.1177/21501319221101845
  10. Bhatti, M. A., Mat, N., & Juhari, A. S. (2018). Effects of job resources factors on nurses job performance (mediating role of work engagement). International Journal of Health Care Quality Assurance, 31(8), 1000-1013. https://doi.org/10.1108/IJHCQA-07-2017-0129
APA
Doğan, A. (2025). Bilişsel İş Biçimlendirme ve İşe Tutulma İlişkisini Yeniden Düşünmek: Acil Sağlık Çalışanları Örneğinde Psikolojik Sermayenin Aracılık Rolü. Sosyal Mucit Academic Review, 6(1), 147-172. https://doi.org/10.54733/smar.1579547
AMA
1.Doğan A. Bilişsel İş Biçimlendirme ve İşe Tutulma İlişkisini Yeniden Düşünmek: Acil Sağlık Çalışanları Örneğinde Psikolojik Sermayenin Aracılık Rolü. SMAR. 2025;6(1):147-172. doi:10.54733/smar.1579547
Chicago
Doğan, Aysun. 2025. “Bilişsel İş Biçimlendirme Ve İşe Tutulma İlişkisini Yeniden Düşünmek: Acil Sağlık Çalışanları Örneğinde Psikolojik Sermayenin Aracılık Rolü”. Sosyal Mucit Academic Review 6 (1): 147-72. https://doi.org/10.54733/smar.1579547.
EndNote
Doğan A (March 1, 2025) Bilişsel İş Biçimlendirme ve İşe Tutulma İlişkisini Yeniden Düşünmek: Acil Sağlık Çalışanları Örneğinde Psikolojik Sermayenin Aracılık Rolü. Sosyal Mucit Academic Review 6 1 147–172.
IEEE
[1]A. Doğan, “Bilişsel İş Biçimlendirme ve İşe Tutulma İlişkisini Yeniden Düşünmek: Acil Sağlık Çalışanları Örneğinde Psikolojik Sermayenin Aracılık Rolü”, SMAR, vol. 6, no. 1, pp. 147–172, Mar. 2025, doi: 10.54733/smar.1579547.
ISNAD
Doğan, Aysun. “Bilişsel İş Biçimlendirme Ve İşe Tutulma İlişkisini Yeniden Düşünmek: Acil Sağlık Çalışanları Örneğinde Psikolojik Sermayenin Aracılık Rolü”. Sosyal Mucit Academic Review 6/1 (March 1, 2025): 147-172. https://doi.org/10.54733/smar.1579547.
JAMA
1.Doğan A. Bilişsel İş Biçimlendirme ve İşe Tutulma İlişkisini Yeniden Düşünmek: Acil Sağlık Çalışanları Örneğinde Psikolojik Sermayenin Aracılık Rolü. SMAR. 2025;6:147–172.
MLA
Doğan, Aysun. “Bilişsel İş Biçimlendirme Ve İşe Tutulma İlişkisini Yeniden Düşünmek: Acil Sağlık Çalışanları Örneğinde Psikolojik Sermayenin Aracılık Rolü”. Sosyal Mucit Academic Review, vol. 6, no. 1, Mar. 2025, pp. 147-72, doi:10.54733/smar.1579547.
Vancouver
1.Aysun Doğan. Bilişsel İş Biçimlendirme ve İşe Tutulma İlişkisini Yeniden Düşünmek: Acil Sağlık Çalışanları Örneğinde Psikolojik Sermayenin Aracılık Rolü. SMAR. 2025 Mar. 1;6(1):147-72. doi:10.54733/smar.1579547