Research Article

ChatGPT’nin Kurgusal Anlatı Üretme Yeterliliği Üzerine Bir İnceleme

Volume: 10 Number: 1 April 30, 2025
EN TR

ChatGPT’nin Kurgusal Anlatı Üretme Yeterliliği Üzerine Bir İnceleme

Öz

ChatGPT, günümüzde insan hayatının kaçınılmaz bir parçası hâline gelen yapay zekâ modellerinin en gelişmişlerinden biridir. Kullanım alanları bir hayli çeşitli olan ChatGPT, genel olarak bir insanın yapabileceği birçok işi yapan çok yönlü bir araç niteliğindedir. Yapay zekanın “doğal dil işleme” alanı içerisinde bulunan bu model, insan dilini anlamak ve yorumlamak üzere geliştirilmiştir. Piyasaya sunulduğu andan itibaren, sağladığı imkânların yanında kısıtlılıkları ve riskleri de tartışma konusu olmuş, bu konularda şimdiden çok sayıda çalışma ortaya konmuştur. Bu çalışmada ChatGPT’nin kurgusal anlatı üretme yeterliliği üzerinde durulacaktır. İnsanlar tarafından yazılan kurgusal metinlerdeki gibi bir söylem çeşitliliği sağlayıp sağlamadığı, serbest dolaylı söylem gibi karmaşık bilinç yansıtma tekniklerini ne ölçüde kullandığı ve genel olarak karakter, mekân, olay örgüsü vb. temel anlatı unsurlarını hangi stratejilerle işlevsel hâle getirdiği incelenecektir. Bu amaçla, ChatGPT’ye 20 adet Türkçe komut girilerek 20 farklı kurgusal anlatı (hikâye/öykü) üretmesi sağlanmıştır. Yazıldıkları anlatı durumlarına göre tasnif edilen bu anlatılar ilgili hususlara göre analize tabi tutulacak ve çeşitli bulgulara ulaşılacaktır.

Anahtar Kelimeler

ChatGPT , yapay zekâ , anlatı , kurgusal anlatı , söylem

References

  1. Aksoy, Hüseyin (2023). “Folklor ve Gelenek Kavramlarına ‘ChatGPT’nin Yazdığı Masallar Üzerinden Bakmak”. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi Özel Sayı 1 (Cumhuriyetin 100. Yılına), 524-536. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1361382
  2. Alber, Jan (2014). "Unnatural Narrative". The Living Handbook of Narratology. Peter Hühn ve öte. (Ed.). Hamburg. pr. 1, 3, 10, https://www-archiv.fdm.uni-hamburg.de/lhn/node/104.html (erişim 12.08.2024).
  3. Alber, Jan (2018). “They-Narratives”. Pronouns in Literature-Positions and Perspectives in Language. Alison Gibbons ve Andrea Macrae (Ed.). Londra: Palgrave Macmillan, s. 131-150.
  4. Andersson, Greger ve Sandberg Tommy (2018). “Sameness versus Difference in Narratology: Two Approaches to Narrative Fiction”. Narrative. 26/3, s. 241-261.
  5. Ball, Philip (2023). “ChatGPT Is a Mirror of Our Times”. Technology. 48, s. 80-87.
  6. Banfield, Ann (2015 [1982]). Unspeakable Sentences: Narration and Representation in the Language of Fiction. New York: Routledge.
  7. Baumgartner, Christian (2023). “The opportunities and pitfalls of ChatGPT in clinical and translational medicine”. Clinical and Translational Medicine. 13:e1206, Doi Number: https://doi.org/10.1002/ctm2.1206
  8. Ceyhan Akça, Nesime vd. (2024). Yapay Zekânın Edebiyatta Kullanım Serüveni. RumeliDE Dil Ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi(39), 283-306. https://doi.org/10.29000/rumelide.1470139
  9. ChatGPT. “Adaletin Gölgesinde (Metin 4)”. https://chatgpt.com/share/c48c6c31-2397-41c8-93e4-304433fd6e49 (erişim 28 Haziran 2024, 02:00).
  10. ChatGPT. “Anlatıcının Laneti (Metin 10)”, https://chatgpt.com/share/30a26484-7667-4e11-ab7b-1eaa37258ae7 (erişim 9 Temmuz 2024, 23:06).
APA
Dervişcemaloğlu, B., & Yılmaz, E. Ö. (2025). ChatGPT’nin Kurgusal Anlatı Üretme Yeterliliği Üzerine Bir İnceleme. Söylem Filoloji Dergisi, 10(1), 10-31. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1611326