Kırım Tatar Türkçesi ve Eski Türkçe Meslek Adları Üzerine
Abstract
Organ adları, akrabalık adları, sayı adları gibi adlar, dillerde akrabalık için önemli veriler sağlamaktadır. Bununla beraber kişi adları, hayvan adları, bitki adları, meslek adları vb. adlar da bir dilin söz varlığını oluşturan önemli unsurlardır.
Bir dilde yer alan meslek adları, dili kullanan toplumların o dönemki iktisadî, diplomatik, ticari, kültürel vb. yaşayışları konusunda fikir vermekle beraber, o dilin söz varlığına önemli katkıda bulunan sözcükleri meydana getirmektedir. Bu anlayıştan hareketle çalışmada, Kırım Tatar Türkçesinde bulunan meslek adları incelenmiş ve ilk yazılı metinlerimizin oluşturulduğu Eski Türkçe ile ilişkisinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmada, Eski Türkçe döneminden miras olarak kalan meslek adlarının bazen olduğu gibi bazen de çeşitli fonolojik değişimlere uğrayarak Kırım Tatar Türkçesinde kullanılmaya devam ettiği görülmüştür. Sonuç olarak Kıpçak Türkçesinin bir kolu olan Kırım Tatar Türkçesi, Eski Türkçedeki meslek adlarının bir kısmını muhafaza ederek günümüze kadar getirmiştir. Böylelikle Eski Türkçedeki eskicil özellikleri barındırmaya devam eden bir Türk lehçesi olduğu gözler önüne serilmiştir.
Keywords
References
- Bayrak, Selin (2020). “Kırım Tatar Türkçesinde Eski Türkçe ile Ortaklaşan Hayvan Adları Üzerine”. Türkiyat Mecmuası 30/2, 395-409.
- Clauson, Sir Gerard (1972). An Etymological Dictionary of Pre- Thirteenth- Century Turkish. Oxford.
- Erdal, Marcel (1991). Old Turkic Word Formation – A Functional Approach to the Lexicon. Vol. I, Otto Harrassowitz, Wiesbaden.
- Eren, Hasan (1979). Türklerde Ekinciliğin Gelişmesine Katkılar. Türkoloji Dergisi, 8(1).
- Gül, Bülent (2000). Eski Türk Tarım Terimleri. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi. Maşkaraoğlu, Seher (2023). Kırım Tatar Türkçesi Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu.
- Muzafarov, Refik- Muzafarov, Nüzhet (2018). Kırım-Tatar Türkçesi- Türkiye Türkçesi- Rusça Sözlük. (çev. Nariman Seyityahya (Seytyagyayev), Ankara: Türk Dil Kurumu.
- Şen, Serkan (2007). Orhon, Uygur ve Karahanlı Metinlerindeki Meslekler Bağlamında Eski Türk Kültürü. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Samsun: Ondokuzmayıs Üniversitesi.
- Wilkens, Jens (2021). Handworterbuch des Altuigurischen. Universitätsverlag Göttingen.
- Yüksel, Zühal (2007). Kırım Tatar Türkçesi. (Ed. Ahmet Bican Ercilasun), Türk Lehçeleri Grameri, Ankara: Akçağ Yayınları.
