Research Article

Kadın, Doğa ve Toplum: Marlen Haushofer’in “Die Wand (Duvar)” Adlı Romanında Feminist Distopik Bir Dünyanın İnşası

Volume: 10 Number: 3 December 28, 2025
TR EN

Kadın, Doğa ve Toplum: Marlen Haushofer’in “Die Wand (Duvar)” Adlı Romanında Feminist Distopik Bir Dünyanın İnşası

Abstract

Bu çalışmada, Avusturyalı yazar Marlen Haushofer'in 1963 yılında yayımlanan Die Wand (Duvar) adlı romanının feminist distopya bağlamında analiz edilmesi amaçlanmıştır. Roman, kadınların özgürleşme mücadelesini distopik bir evrende ele alması sebebiyle feminist distopya yazın türüne örnek teşkil eder. Yazar yapıtında kadın, doğa ve toplum ekseninde hareket ederek feminist distopik bir kurgu dünyasının oluşumuna zemin hazırlar. Roman hayatta kalma, doğayı keşfetme, izolasyon, toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve içsel özgürlük gibi temaları bir kadın figürün bakış açısından sunar. Kadın figürün görünmez bir duvarla dış dünyadan soyutlanarak kendi kimliğini bulma arayışı ve özgürleşme süreci sorgulanır. Kadınların ataerkil düzenin baskılarından kurtularak kendi kimliklerini ve güçlü yönlerini açığa çıkarma öyküsü olan bu roman, hem distopik hem de ütopik unsurları bir araya getirir. Bu sebepten ötürü öncelikle çalışmada “ütopya” ve “distopya” terimlerinin ne anlam ifade ettiği açıklığa kavuşturularak kavramsal bir analiz yapılmıştır. Daha sonra romanın hangi yöne, feminist ütopyaya mı distopyaya mı, yakın durduğu irdelenmiştir. Roman, kadının izole yaşamını, toplumsal cinsiyet rollerinden sıyrılmasını, ataerkil yapıdan uzaklaşmasını ve doğa ile olan ilişkisini ön plana çıkarması sebebiyle feminist edebiyat eleştiri yöntemine başvurulmuştur. Romanın analiz kısmında söz konusu yöntem ışığında hareket edilerek romandaki feminist distopik unsurlar alt başlıklar halinde incelenmiştir. Sonuç bölümünde ise elde edilen bulgular aracılığıyla genel bir değerlendirme yapılmıştır.

Keywords

Marlen Haushofer, Die Wand (Duvar), feminist distopya, ütopya, izolasyon

References

  1. Akkoyun, Tülay (2016). Ütopya/Distopya. Batı ve Türk Romanlarından Örneklerle Bir Karşılaştırmalı Edebiyat Çalışması. Ankara: Kurgu Kültür Merkezi Yayınları.
  2. Beauvoir, de Simone (2023). İkinci Cinsiyet -II. Yaşanmış Deneyim, (5. Baskı). (Çev. Gülnur Acar Savran). İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları.
  3. Burdorf, Dieter, Fassbender, Christoph & Burkhard Moennighoff (Hrsg.) (2007). Metzler Lexikon Literatur: Begriffe und Definitionen. (3. Auflage). Stuttgart: Metzler Verlag.
  4. Haushofer, Marlen (2008). Duvar. (Çev. Ersel Kayaoğlu). İstanbul: Can Yayınları.
  5. Heyer, Andreas (2008). Sozialutopien der Neuzeit: bibliographisches Handbuch. Deutschland: Lit Verlag.
  6. Kapelari, Laura (2013). Feminist utopia and dystopia: Marlen Haushofer’s Die Wand. Master’s thesis. Johannesburg: University of the Witwatersrand.
  7. Kayaoğlu, Ersel (2003). “Tamamen sıradan bir hikâye. Marlen Haushofer ve Sıradışı Romanı Die Wand”. Studien zur deutschen Sprache und Literatur, (15). 25-43.
  8. Kohl, Denise (2023). Frauen – Objekte der Reproduktion Nutzen und Verwendung weiblicher Körper in dystopischen Romanen. Masterarbeit. Wien: Universität Wien.
  9. Littler, Margaret (2000). “Restoration and Resistance: Women’s Writing 1945-1970”. A History of Women's Writing in Germany, Austria and Switzerland. (Ed. Jo Catling). New York: Cambridge University Press. 169-189.
  10. Lorenz, Dagmar (1979). “Marlen Haushofer–eine Feministin aus Österreich”. Modern Austrian Literature, 12(3/4), 171-191.
APA
Saka, N. (2025). Kadın, Doğa ve Toplum: Marlen Haushofer’in “Die Wand (Duvar)” Adlı Romanında Feminist Distopik Bir Dünyanın İnşası. Söylem Filoloji Dergisi, 10(3), 1657-1674. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1776356
AMA
1.Saka N. Kadın, Doğa ve Toplum: Marlen Haushofer’in “Die Wand (Duvar)” Adlı Romanında Feminist Distopik Bir Dünyanın İnşası. Söylem. 2025;10(3):1657-1674. doi:10.29110/soylemdergi.1776356
Chicago
Saka, Nalan. 2025. “Kadın, Doğa Ve Toplum: Marlen Haushofer’in ‘Die Wand (Duvar)’ Adlı Romanında Feminist Distopik Bir Dünyanın İnşası”. Söylem Filoloji Dergisi 10 (3): 1657-74. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1776356.
EndNote
Saka N (December 1, 2025) Kadın, Doğa ve Toplum: Marlen Haushofer’in “Die Wand (Duvar)” Adlı Romanında Feminist Distopik Bir Dünyanın İnşası. Söylem Filoloji Dergisi 10 3 1657–1674.
IEEE
[1]N. Saka, “Kadın, Doğa ve Toplum: Marlen Haushofer’in ‘Die Wand (Duvar)’ Adlı Romanında Feminist Distopik Bir Dünyanın İnşası”, Söylem, vol. 10, no. 3, pp. 1657–1674, Dec. 2025, doi: 10.29110/soylemdergi.1776356.
ISNAD
Saka, Nalan. “Kadın, Doğa Ve Toplum: Marlen Haushofer’in ‘Die Wand (Duvar)’ Adlı Romanında Feminist Distopik Bir Dünyanın İnşası”. Söylem Filoloji Dergisi 10/3 (December 1, 2025): 1657-1674. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.1776356.
JAMA
1.Saka N. Kadın, Doğa ve Toplum: Marlen Haushofer’in “Die Wand (Duvar)” Adlı Romanında Feminist Distopik Bir Dünyanın İnşası. Söylem. 2025;10:1657–1674.
MLA
Saka, Nalan. “Kadın, Doğa Ve Toplum: Marlen Haushofer’in ‘Die Wand (Duvar)’ Adlı Romanında Feminist Distopik Bir Dünyanın İnşası”. Söylem Filoloji Dergisi, vol. 10, no. 3, Dec. 2025, pp. 1657-74, doi:10.29110/soylemdergi.1776356.
Vancouver
1.Nalan Saka. Kadın, Doğa ve Toplum: Marlen Haushofer’in “Die Wand (Duvar)” Adlı Romanında Feminist Distopik Bir Dünyanın İnşası. Söylem. 2025 Dec. 1;10(3):1657-74. doi:10.29110/soylemdergi.1776356