Research Article

Daire’nin Farklı İnanç ve Kültürlerden Günümüze Sanatsal İzdüşümlerine Dair Bir Seçki

Volume: 4 Number: 1 July 12, 2024
TR EN

Daire’nin Farklı İnanç ve Kültürlerden Günümüze Sanatsal İzdüşümlerine Dair Bir Seçki

Abstract

Giriş ve Çalışmanın Amacı: Çalışmada, daire formunun; farklı kültür, inanç ve felsefelerden, günümüz çağdaş sanat ve tasarım üretimlerine izdüşümlerinin, bir seçki niteliğinde örneklerle değerlendirilmesi, konu hakkında farkındalık kazandırılması amaçlanmıştır. Kavramsal/Kuramsal Çerçeve: İnsanlığın başlangıcından bu yana çeşitli şekillerde kodlanan daire formu, çalışmada; mimari yapı, resim, seramik, grafik örneklerin, kavramsal ve felsefî boyutları bağlamında değerlendirilmeleriyle sınırlandırılmıştır. Yöntem: İnançlar, gelenekler, kültürler, sanatçının iç dünyası, teknik donanım gibi çeşitli yapılarla ilişkili olması bakımından çalışma; nitel bir araştırma süreciyle incelenmiş, daire formunu içeren eserlerde sağlıklı analizler yapabilmek amacıyla detaylı literatür taraması yapılmıştır. Bulgular: İnsanoğlu yaşadığı coğrafyalara göre şekillenmiş ve kendi kültürlerini geliştirmiştir. Özellikle, göçlerle birlikte farklı içeriklere sahip kültürler ortaya çıkmıştır. Bu kültürlerde, sistemli bir yapıda ve geometri temelli olan doğadan büyük ölçüde esinlenilmiştir. Bugün, geometrik olarak algıladığımız ve anlamlar yüklediğimiz pek çok şeyin temelinde bu yaratımlar vardır. Bu formlardan daire, diğer geometrik formlar gibi, sanatsal algımızın soyut ifadelerinin arasına girmiştir. Ayrıca, daire, insanda sonsuz bir hayal dünyasına akışı sağlayan içsel ve ruhsal yönler kazandırması bakımından güçlü bir ifade şekline dönüşmüştür. Daire ve daireselliği içeren tüm uygulamalar; çeşitli kültür, inanç sistemlerinin, sanatların, düşünsel ve kavramsal boyutlarına farklı açılımlar getirmiş, günümüz sanatına ilham kaynağı olmuştur. Sonuç: Grafik temsiller olarak semboller, insanlara çeşitli düşünme alanları açmaktadır. Daire formu da üretimlere; yeni, orijinal fırsat ve açılımlar getirmektedir. Sanatçı ve tasarımcılar daireyi; renkler, lekeler ve disiplinlerle farklı şekillerde kombine edip; çeşitli etki ve felsefelere, aşkın ifadelere ulaşabilen özgün işler yaratmışlardır. Dolayısıyla, Antik Çağlar’da genellikle inanç sistemleriyle bağlantılı olarak kullanılan dairenin, günümüze doğru, çok farklı anlamlar içerebilecek yapılara dâhil olabildiğini söylemek mümkündür. Antik Çağlar’dan bu yana; resim, seramik, heykel, madalyon ve mühür gibi birçok sanat ve tasarım alanında kullanılabilen daire, günümüz çağdaş sanat söylemleri içerisinde; yerleştirme sanatı, kinetik sanat, arazi sanatı, dijital sanat gibi farklı platformlarda kullanılmaya devam etmektedir.

Keywords

References

  1. ARİSTOTALES. “Aristotales Gökyüzü Üzerine”. Çev. Saffet Babür, Ankara: Bilgesu Yayıncılık, 2018, 53-62.
  2. CANÇAT, A. (2023). Resim Teknikleri Ansiklopedisi, İstanbul: İstanbul Gelişim Üniversitesi Yayınları
  3. E. MVVEY K. (1983). Mikrokozmos Olarak Kubbeli Kilise: Bir Mimari Sembolün Edebi Kökleri, Dumbarton Oaks, Cambridge: Harvard Üniversitesi Mütevelli Heyeti Yayını, 37, 91-121.
  4. E. ROBERTS, A. (2006). Masonik Semboller, İstanbul, Erciyaş Yayınları,
  5. ERİM, G; ONAN, B.C.(2021). “Sanat Tarihinde Bir Arketip: Daire Formu ve Göz”, Turkish Studies Dergisi, 16 (3), 961-977.
  6. ERZEN, J. N. (1995). Erol Akyavaş, Ankara: Enlem Yayınları
  7. GIBSON, C. (2013). Semboller Nasıl Okunur?. İstanbul: Yem Yayınları
  8. GUENON, R. (2001), Yatay ve Dikey Boyutların Sembolizmi. Çev. Fevzi Topaçoğlu, İstanbul: İnsan Yayınları, 91.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Painting History

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

July 10, 2024

Publication Date

July 12, 2024

Submission Date

March 3, 2024

Acceptance Date

June 30, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 4 Number: 1

APA
Cançat, A. (2024). Daire’nin Farklı İnanç ve Kültürlerden Günümüze Sanatsal İzdüşümlerine Dair Bir Seçki. ART/Icle:/Sanat/Ve/Tasarım/Dergisi, 4(1), 13-32. https://doi.org/10.56590/stdarticle.1446449
AMA
1.Cançat A. Daire’nin Farklı İnanç ve Kültürlerden Günümüze Sanatsal İzdüşümlerine Dair Bir Seçki. ART/icle. 2024;4(1):13-32. doi:10.56590/stdarticle.1446449
Chicago
Cançat, Aysun. 2024. “Daire’nin Farklı İnanç Ve Kültürlerden Günümüze Sanatsal İzdüşümlerine Dair Bir Seçki”. ART/Icle:/Sanat/Ve/Tasarım/Dergisi 4 (1): 13-32. https://doi.org/10.56590/stdarticle.1446449.
EndNote
Cançat A (July 1, 2024) Daire’nin Farklı İnanç ve Kültürlerden Günümüze Sanatsal İzdüşümlerine Dair Bir Seçki. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi 4 1 13–32.
IEEE
[1]A. Cançat, “Daire’nin Farklı İnanç ve Kültürlerden Günümüze Sanatsal İzdüşümlerine Dair Bir Seçki”, ART/icle, vol. 4, no. 1, pp. 13–32, July 2024, doi: 10.56590/stdarticle.1446449.
ISNAD
Cançat, Aysun. “Daire’nin Farklı İnanç Ve Kültürlerden Günümüze Sanatsal İzdüşümlerine Dair Bir Seçki”. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi 4/1 (July 1, 2024): 13-32. https://doi.org/10.56590/stdarticle.1446449.
JAMA
1.Cançat A. Daire’nin Farklı İnanç ve Kültürlerden Günümüze Sanatsal İzdüşümlerine Dair Bir Seçki. ART/icle. 2024;4:13–32.
MLA
Cançat, Aysun. “Daire’nin Farklı İnanç Ve Kültürlerden Günümüze Sanatsal İzdüşümlerine Dair Bir Seçki”. ART/Icle:/Sanat/Ve/Tasarım/Dergisi, vol. 4, no. 1, July 2024, pp. 13-32, doi:10.56590/stdarticle.1446449.
Vancouver
1.Aysun Cançat. Daire’nin Farklı İnanç ve Kültürlerden Günümüze Sanatsal İzdüşümlerine Dair Bir Seçki. ART/icle. 2024 Jul. 1;4(1):13-32. doi:10.56590/stdarticle.1446449

Cited By

ART/icle: Journal of Art and Design

ISSN: 2718-1057
e-ISSN: 2791-7665