Araştırma Makalesi

Daire’nin Farklı İnanç ve Kültürlerden Günümüze Sanatsal İzdüşümlerine Dair Bir Seçki

Cilt: 4 Sayı: 1 12 Temmuz 2024
PDF İndir
TR EN

Daire’nin Farklı İnanç ve Kültürlerden Günümüze Sanatsal İzdüşümlerine Dair Bir Seçki

Öz

Giriş ve Çalışmanın Amacı: Çalışmada, daire formunun; farklı kültür, inanç ve felsefelerden, günümüz çağdaş sanat ve tasarım üretimlerine izdüşümlerinin, bir seçki niteliğinde örneklerle değerlendirilmesi, konu hakkında farkındalık kazandırılması amaçlanmıştır. Kavramsal/Kuramsal Çerçeve: İnsanlığın başlangıcından bu yana çeşitli şekillerde kodlanan daire formu, çalışmada; mimari yapı, resim, seramik, grafik örneklerin, kavramsal ve felsefî boyutları bağlamında değerlendirilmeleriyle sınırlandırılmıştır. Yöntem: İnançlar, gelenekler, kültürler, sanatçının iç dünyası, teknik donanım gibi çeşitli yapılarla ilişkili olması bakımından çalışma; nitel bir araştırma süreciyle incelenmiş, daire formunu içeren eserlerde sağlıklı analizler yapabilmek amacıyla detaylı literatür taraması yapılmıştır. Bulgular: İnsanoğlu yaşadığı coğrafyalara göre şekillenmiş ve kendi kültürlerini geliştirmiştir. Özellikle, göçlerle birlikte farklı içeriklere sahip kültürler ortaya çıkmıştır. Bu kültürlerde, sistemli bir yapıda ve geometri temelli olan doğadan büyük ölçüde esinlenilmiştir. Bugün, geometrik olarak algıladığımız ve anlamlar yüklediğimiz pek çok şeyin temelinde bu yaratımlar vardır. Bu formlardan daire, diğer geometrik formlar gibi, sanatsal algımızın soyut ifadelerinin arasına girmiştir. Ayrıca, daire, insanda sonsuz bir hayal dünyasına akışı sağlayan içsel ve ruhsal yönler kazandırması bakımından güçlü bir ifade şekline dönüşmüştür. Daire ve daireselliği içeren tüm uygulamalar; çeşitli kültür, inanç sistemlerinin, sanatların, düşünsel ve kavramsal boyutlarına farklı açılımlar getirmiş, günümüz sanatına ilham kaynağı olmuştur. Sonuç: Grafik temsiller olarak semboller, insanlara çeşitli düşünme alanları açmaktadır. Daire formu da üretimlere; yeni, orijinal fırsat ve açılımlar getirmektedir. Sanatçı ve tasarımcılar daireyi; renkler, lekeler ve disiplinlerle farklı şekillerde kombine edip; çeşitli etki ve felsefelere, aşkın ifadelere ulaşabilen özgün işler yaratmışlardır. Dolayısıyla, Antik Çağlar’da genellikle inanç sistemleriyle bağlantılı olarak kullanılan dairenin, günümüze doğru, çok farklı anlamlar içerebilecek yapılara dâhil olabildiğini söylemek mümkündür. Antik Çağlar’dan bu yana; resim, seramik, heykel, madalyon ve mühür gibi birçok sanat ve tasarım alanında kullanılabilen daire, günümüz çağdaş sanat söylemleri içerisinde; yerleştirme sanatı, kinetik sanat, arazi sanatı, dijital sanat gibi farklı platformlarda kullanılmaya devam etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ARİSTOTALES. “Aristotales Gökyüzü Üzerine”. Çev. Saffet Babür, Ankara: Bilgesu Yayıncılık, 2018, 53-62.
  2. CANÇAT, A. (2023). Resim Teknikleri Ansiklopedisi, İstanbul: İstanbul Gelişim Üniversitesi Yayınları
  3. E. MVVEY K. (1983). Mikrokozmos Olarak Kubbeli Kilise: Bir Mimari Sembolün Edebi Kökleri, Dumbarton Oaks, Cambridge: Harvard Üniversitesi Mütevelli Heyeti Yayını, 37, 91-121.
  4. E. ROBERTS, A. (2006). Masonik Semboller, İstanbul, Erciyaş Yayınları,
  5. ERİM, G; ONAN, B.C.(2021). “Sanat Tarihinde Bir Arketip: Daire Formu ve Göz”, Turkish Studies Dergisi, 16 (3), 961-977.
  6. ERZEN, J. N. (1995). Erol Akyavaş, Ankara: Enlem Yayınları
  7. GIBSON, C. (2013). Semboller Nasıl Okunur?. İstanbul: Yem Yayınları
  8. GUENON, R. (2001), Yatay ve Dikey Boyutların Sembolizmi. Çev. Fevzi Topaçoğlu, İstanbul: İnsan Yayınları, 91.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Resim Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

10 Temmuz 2024

Yayımlanma Tarihi

12 Temmuz 2024

Gönderilme Tarihi

3 Mart 2024

Kabul Tarihi

30 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 4 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Cançat, A. (2024). Daire’nin Farklı İnanç ve Kültürlerden Günümüze Sanatsal İzdüşümlerine Dair Bir Seçki. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi, 4(1), 13-32. https://doi.org/10.56590/stdarticle.1446449
AMA
1.Cançat A. Daire’nin Farklı İnanç ve Kültürlerden Günümüze Sanatsal İzdüşümlerine Dair Bir Seçki. ART/icle. 2024;4(1):13-32. doi:10.56590/stdarticle.1446449
Chicago
Cançat, Aysun. 2024. “Daire’nin Farklı İnanç ve Kültürlerden Günümüze Sanatsal İzdüşümlerine Dair Bir Seçki”. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi 4 (1): 13-32. https://doi.org/10.56590/stdarticle.1446449.
EndNote
Cançat A (01 Temmuz 2024) Daire’nin Farklı İnanç ve Kültürlerden Günümüze Sanatsal İzdüşümlerine Dair Bir Seçki. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi 4 1 13–32.
IEEE
[1]A. Cançat, “Daire’nin Farklı İnanç ve Kültürlerden Günümüze Sanatsal İzdüşümlerine Dair Bir Seçki”, ART/icle, c. 4, sy 1, ss. 13–32, Tem. 2024, doi: 10.56590/stdarticle.1446449.
ISNAD
Cançat, Aysun. “Daire’nin Farklı İnanç ve Kültürlerden Günümüze Sanatsal İzdüşümlerine Dair Bir Seçki”. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi 4/1 (01 Temmuz 2024): 13-32. https://doi.org/10.56590/stdarticle.1446449.
JAMA
1.Cançat A. Daire’nin Farklı İnanç ve Kültürlerden Günümüze Sanatsal İzdüşümlerine Dair Bir Seçki. ART/icle. 2024;4:13–32.
MLA
Cançat, Aysun. “Daire’nin Farklı İnanç ve Kültürlerden Günümüze Sanatsal İzdüşümlerine Dair Bir Seçki”. ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi, c. 4, sy 1, Temmuz 2024, ss. 13-32, doi:10.56590/stdarticle.1446449.
Vancouver
1.Aysun Cançat. Daire’nin Farklı İnanç ve Kültürlerden Günümüze Sanatsal İzdüşümlerine Dair Bir Seçki. ART/icle. 01 Temmuz 2024;4(1):13-32. doi:10.56590/stdarticle.1446449

Cited By

ART/icle: Sanat ve Tasarım Dergisi

ISSN: 2718-1057
e-ISSN: 2791-7665