Research Article

Algoritmik Adalet: Uluslararası Hukukta Yapay Zeka Hakimliği

Volume: 33 Number: 1 March 26, 2025
EN TR

Algoritmik Adalet: Uluslararası Hukukta Yapay Zeka Hakimliği

Abstract

Yapay zekâ (YZ) teknolojileri hukuk sistemlerinde giderek daha fazla kullanılmaktadır. Bu durum, uluslararası hukuk bağlamında yapay zekâ hâkimlerinin kullanılması fikrini gündeme getirmiştir. YZ hâkimleri, tarafsızlık, hız ve hukuki tutarlılık gibi avantajlar sunarken; adil yargılanma hakkı, hesap verebilirlik ve etik sorunlar açısından ciddi riskler taşımaktadır. Bu çalışma, YZ hâkimliğinin uluslararası hukuk açısından avantajlarını ve dezavantajlarını, insan hakları bağlamında detaylandırarak incelemektedir. Çalışmada, YZ’nin tarafsızlık ve verim-lilik açısından sağlayabileceği faydalar ele alınmakta, ancak empati eksikliği, algoritmik önyargılar, siber güvenlik tehditleri ve hukuki hes-ap verebilirlik sorunları nedeniyle tamamen otonom bir yargı sisteminin riskleri vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, YZ’nin hukuki süreçlerde yardımcı bir araç olarak kullanılması önerilmekte, ancak nihai kararların insan hâkimler tarafından verilmesi gerektiği savunulmaktadır.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışma bilimsel araştırma ve etik kurallarına uygun olarak hazırlanmıştır. Bu çalışmada etik kurul izni veya yasal/özel izin gerektirecek bir içerik bulunmamaktadır.

References

  1. BORNSTEIN, Aaron M: "Are Algorithms Building the New Infrastructure of Racism?", Nautilus, No. 55. Retrieved January 2, 2018.
  2. AHMAD, Nafees: Refugees and Algorithmic Humanitarianism: Applying Artificial Intelligence to RSD Procedures and Immigration Decisions and Making Global Human Rights Obligations Relevant to AI Governance, International Journal on Minority and Group Rights, V. 28, No. 3, 2021, s. 367–435.
  3. ALQODSI, Enas Mohammed/ GURA, Dmityr: High tech and legal challenges: Artificial intelligence-caused damage regulation, Cogent Social Sciences, V. 9, No. 2, 2023.
  4. AMATO, Flora/ FIORETTO, Simona/ FORGILLO, Eugenio/ MASCIARI, Elio/ MAZZOCCA, Nicola/ MEROLA, Sabrina/
  5. NAPOLITANO, Enea Vincenzo. et al.: Evolving Justice Sector: An Innovative Proposal for Introducing AI-Based Techniques in Court Offices, In Electronic Government and the Information Systems Perspective , Springer, V. 14149, 2023, s. 75–88.
  6. BASHAYREH, Mohammad/ SIBAI, Fadi. N / TABBARA, Amer: Artificial intelligence and legal liability: towards an international approach of proportional liability based on risk sharing, Information & Communications Technology Law, V. 30, No. 2, 2021, s. 169–192.
  7. BRENNAN, T., Dieterich, SINGH, Jay P; DARYL G Kroner, WORMITH, J. Stephen DESMARAIS, Sarah L and HAMILTON, Zachary: Correctional Offender Management Profiles for Alternative Sanctions (COMPAS), In Handbook of Recidivism Risk/Needs Assessment Tools, John Wiley / Sons, Ltd, 2018, s. 49–75.
  8. BROŻEK, Bartosz/ MICHAŁ Furman/ MAREK Jakubiec/ BARTŁOMIEJ Kucharzyk: The black box problem revisited, Real and imaginary challenges for automated legal decision making, Artificial Intelligence and Law, V. 32, No.2, 2024, s. 427–440.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Information and Technology Law, Law, Science and Technology, International Humanitarian and Human Rights Law, Public International Law

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 26, 2025

Submission Date

February 11, 2025

Acceptance Date

March 21, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 33 Number: 1

APA
Yaşar Ümütlü, A. (2025). Algoritmik Adalet: Uluslararası Hukukta Yapay Zeka Hakimliği. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 33(1), 777-815. https://doi.org/10.15337/suhfd.1637446
AMA
1.Yaşar Ümütlü A. Algoritmik Adalet: Uluslararası Hukukta Yapay Zeka Hakimliği. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2025;33(1):777-815. doi:10.15337/suhfd.1637446
Chicago
Yaşar Ümütlü, Ayşe. 2025. “Algoritmik Adalet: Uluslararası Hukukta Yapay Zeka Hakimliği”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 33 (1): 777-815. https://doi.org/10.15337/suhfd.1637446.
EndNote
Yaşar Ümütlü A (March 1, 2025) Algoritmik Adalet: Uluslararası Hukukta Yapay Zeka Hakimliği. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 33 1 777–815.
IEEE
[1]A. Yaşar Ümütlü, “Algoritmik Adalet: Uluslararası Hukukta Yapay Zeka Hakimliği”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 33, no. 1, pp. 777–815, Mar. 2025, doi: 10.15337/suhfd.1637446.
ISNAD
Yaşar Ümütlü, Ayşe. “Algoritmik Adalet: Uluslararası Hukukta Yapay Zeka Hakimliği”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 33/1 (March 1, 2025): 777-815. https://doi.org/10.15337/suhfd.1637446.
JAMA
1.Yaşar Ümütlü A. Algoritmik Adalet: Uluslararası Hukukta Yapay Zeka Hakimliği. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2025;33:777–815.
MLA
Yaşar Ümütlü, Ayşe. “Algoritmik Adalet: Uluslararası Hukukta Yapay Zeka Hakimliği”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 33, no. 1, Mar. 2025, pp. 777-15, doi:10.15337/suhfd.1637446.
Vancouver
1.Ayşe Yaşar Ümütlü. Algoritmik Adalet: Uluslararası Hukukta Yapay Zeka Hakimliği. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2025 Mar. 1;33(1):777-815. doi:10.15337/suhfd.1637446

Cited By

Our journal's publisher website address: https://yayinevi.selcuk.edu.tr/index.php/su

Our journal's publisher: 

Address and e-mail

Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü, Alaeddin Keykubat Yerleşkesi, Akademi Mah. Yeni İstanbul Cad. No:369 Posta Kodu:42130 Selçuklu-Konya / TÜRKİYE
press@selcuk.edu.tr

Coordinator
Prof. Dr. Tuncer ACAR
tuncer.acar@selcuk.edu.tr

Support Contact
Dr. Selahattin Alan
salan@selcuk.edu.tr

Phone
0332 223 14 12