Araştırma Makalesi

Algoritmik Adalet: Uluslararası Hukukta Yapay Zeka Hakimliği

Cilt: 33 Sayı: 1 26 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

Algoritmik Adalet: Uluslararası Hukukta Yapay Zeka Hakimliği

Öz

Yapay zekâ (YZ) teknolojileri hukuk sistemlerinde giderek daha fazla kullanılmaktadır. Bu durum, uluslararası hukuk bağlamında yapay zekâ hâkimlerinin kullanılması fikrini gündeme getirmiştir. YZ hâkimleri, tarafsızlık, hız ve hukuki tutarlılık gibi avantajlar sunarken; adil yargılanma hakkı, hesap verebilirlik ve etik sorunlar açısından ciddi riskler taşımaktadır. Bu çalışma, YZ hâkimliğinin uluslararası hukuk açısından avantajlarını ve dezavantajlarını, insan hakları bağlamında detaylandırarak incelemektedir. Çalışmada, YZ’nin tarafsızlık ve verim-lilik açısından sağlayabileceği faydalar ele alınmakta, ancak empati eksikliği, algoritmik önyargılar, siber güvenlik tehditleri ve hukuki hes-ap verebilirlik sorunları nedeniyle tamamen otonom bir yargı sisteminin riskleri vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, YZ’nin hukuki süreçlerde yardımcı bir araç olarak kullanılması önerilmekte, ancak nihai kararların insan hâkimler tarafından verilmesi gerektiği savunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma bilimsel araştırma ve etik kurallarına uygun olarak hazırlanmıştır. Bu çalışmada etik kurul izni veya yasal/özel izin gerektirecek bir içerik bulunmamaktadır.

Kaynakça

  1. BORNSTEIN, Aaron M: "Are Algorithms Building the New Infrastructure of Racism?", Nautilus, No. 55. Retrieved January 2, 2018.
  2. AHMAD, Nafees: Refugees and Algorithmic Humanitarianism: Applying Artificial Intelligence to RSD Procedures and Immigration Decisions and Making Global Human Rights Obligations Relevant to AI Governance, International Journal on Minority and Group Rights, V. 28, No. 3, 2021, s. 367–435.
  3. ALQODSI, Enas Mohammed/ GURA, Dmityr: High tech and legal challenges: Artificial intelligence-caused damage regulation, Cogent Social Sciences, V. 9, No. 2, 2023.
  4. AMATO, Flora/ FIORETTO, Simona/ FORGILLO, Eugenio/ MASCIARI, Elio/ MAZZOCCA, Nicola/ MEROLA, Sabrina/
  5. NAPOLITANO, Enea Vincenzo. et al.: Evolving Justice Sector: An Innovative Proposal for Introducing AI-Based Techniques in Court Offices, In Electronic Government and the Information Systems Perspective , Springer, V. 14149, 2023, s. 75–88.
  6. BASHAYREH, Mohammad/ SIBAI, Fadi. N / TABBARA, Amer: Artificial intelligence and legal liability: towards an international approach of proportional liability based on risk sharing, Information & Communications Technology Law, V. 30, No. 2, 2021, s. 169–192.
  7. BRENNAN, T., Dieterich, SINGH, Jay P; DARYL G Kroner, WORMITH, J. Stephen DESMARAIS, Sarah L and HAMILTON, Zachary: Correctional Offender Management Profiles for Alternative Sanctions (COMPAS), In Handbook of Recidivism Risk/Needs Assessment Tools, John Wiley / Sons, Ltd, 2018, s. 49–75.
  8. BROŻEK, Bartosz/ MICHAŁ Furman/ MAREK Jakubiec/ BARTŁOMIEJ Kucharzyk: The black box problem revisited, Real and imaginary challenges for automated legal decision making, Artificial Intelligence and Law, V. 32, No.2, 2024, s. 427–440.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilişim ve Teknoloji Hukuku, Hukuk, Bilim ve Teknoloji, Uluslararası İnsani ve İnsan Hakları Hukuku, Uluslararası Kamu Hukuku

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

11 Şubat 2025

Kabul Tarihi

21 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 33 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yaşar Ümütlü, A. (2025). Algoritmik Adalet: Uluslararası Hukukta Yapay Zeka Hakimliği. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 33(1), 777-815. https://doi.org/10.15337/suhfd.1637446
AMA
1.Yaşar Ümütlü A. Algoritmik Adalet: Uluslararası Hukukta Yapay Zeka Hakimliği. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2025;33(1):777-815. doi:10.15337/suhfd.1637446
Chicago
Yaşar Ümütlü, Ayşe. 2025. “Algoritmik Adalet: Uluslararası Hukukta Yapay Zeka Hakimliği”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 33 (1): 777-815. https://doi.org/10.15337/suhfd.1637446.
EndNote
Yaşar Ümütlü A (01 Mart 2025) Algoritmik Adalet: Uluslararası Hukukta Yapay Zeka Hakimliği. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 33 1 777–815.
IEEE
[1]A. Yaşar Ümütlü, “Algoritmik Adalet: Uluslararası Hukukta Yapay Zeka Hakimliği”, Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 33, sy 1, ss. 777–815, Mar. 2025, doi: 10.15337/suhfd.1637446.
ISNAD
Yaşar Ümütlü, Ayşe. “Algoritmik Adalet: Uluslararası Hukukta Yapay Zeka Hakimliği”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 33/1 (01 Mart 2025): 777-815. https://doi.org/10.15337/suhfd.1637446.
JAMA
1.Yaşar Ümütlü A. Algoritmik Adalet: Uluslararası Hukukta Yapay Zeka Hakimliği. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2025;33:777–815.
MLA
Yaşar Ümütlü, Ayşe. “Algoritmik Adalet: Uluslararası Hukukta Yapay Zeka Hakimliği”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 33, sy 1, Mart 2025, ss. 777-15, doi:10.15337/suhfd.1637446.
Vancouver
1.Ayşe Yaşar Ümütlü. Algoritmik Adalet: Uluslararası Hukukta Yapay Zeka Hakimliği. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 01 Mart 2025;33(1):777-815. doi:10.15337/suhfd.1637446

Cited By

 

Our journal's publisher website address:  https://yayinevi.selcuk.edu.tr/index.php/su

Our journal's publisher: 

 

Address and e- mail


Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü, Alaeddin Keykubat Yerleşkesi, Akademi Mah. Yeni İstanbul Cad. No:369 Posta Kodu:42130 Selçuklu-Konya / TÜRKİYE


press@selcuk.edu.tr
 


Coordinator


Prof. Dr. Tuncer ACAR
tuncer.acar@selcuk.edu.tr


Support Contact
 

Dr. Selahattin ALAN

salan@selcuk.edu.tr


Phone

0 (332) 223 14 12