Book Review

Alişbek Aliyev’in “İň Taze Türkmen Elipbesi ve İlki Okuv” Adlı Eseri ve “Yengi Usul Türkmen Mektebi” Adlı Eseri ile Karşılaştırması

Number: 61 April 7, 2026
TR

Alişbek Aliyev’in “İň Taze Türkmen Elipbesi ve İlki Okuv” Adlı Eseri ve “Yengi Usul Türkmen Mektebi” Adlı Eseri ile Karşılaştırması

Abstract

1883-1933 yılları arasında yaşamış olan yazar, dilci, tarihçi, öğretmen Alişbek Süleymanoğlu Aliyev, Türkmenler arasında eğitim-öğretim alanında büyük gayret gösteren “Kafkasyalı” Türk düşünürlerden biridir. Aliyev’in çalışmalarını genel olarak dil, edebiyat, tarih ve sözlük olmak üzere dört başlıkta toplamak mümkündür. Özellikle Aliyev’in başta usûl-i cedîd okulları olmak üzere Türkmen okul kitaplarının hazırlanmasında ayrı bir yerinin olduğunu söylemek mümkündür. Aliyev’in 1913 yılında usûl-i cedîd okullarının Türkmen alfabesi ile ilgili yayımladığı “Yengi Usul Türkmen Mektebi” adlı okul kitabının, Türkmen eğitim-öğretim tarihindeki ilk eserlerden biri olduğu söylenebilir.

Keywords

Ethical Statement

Yazar Katkıları Tahir Aşirov (%70): Çalışmanın tasarlanması, veri toplanması, veri çözümlemesi, makalenin yazımı, makalenin gönderimi ve düzeltme. Sinan Dinç (%30): Çalışmanın tasarlanması, makalenin yazımı, makalenin gönderimi ve düzeltme. Etik Komite Onayı: Araştırmada etik kurul iznine gerek yoktur. Mali Destek: Araştırma için herhangi bir mali destek alınmadı. Çıkar Çatışması: Yazar, çıkar çatışması olmadığını beyan eder.

References

  1. Aliyev, A. (1920). İň Taze Türkmen Elipbesi ve İlki Okuv. Gosudarstv İzdatel’stvo.
  2. Aşirov, T. (2021). Türkmenistan’da Usûl-i Cedîd okullarının inşasında Alişbek Aliyev’in yeri ve önemi”. Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 37-44.
  3. Aşirov, T, (2022). Aliyev, A. (1922). Musavveri İkinci Yıl Türkmen Dili. Taşkent: Türkistan Cumhuriyetinin Devlet Neşriyati. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, 6(1), 159-162.
  4. Aşirov, T. (2021). Türkmen Ertekileri (A. Aliyev, Haz.). Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 7(4), 270-269.
  5. Aşirov, T. (2023). Rusya İmparatorluğu döneminde Türkmenistan’da tarih çalışmaları: A. Aliyev örneği. Yeni Türkiye Dergisi, 130, 221-226.
  6. Aşirov, T. (2017). A. Alıyev ve K. Böriyev, Rusça – Türkmence sözlik, Türkmen devlet neşir, Aşkabat 1929. S. 464. STAD Sanal Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 2(3), 47-52.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

South-West (Oghuz) Turkic Dialects and Literatures, Caucasian Language, Literature and Culture

Journal Section

Book Review

Publication Date

April 7, 2026

Submission Date

February 16, 2026

Acceptance Date

March 6, 2026

Published in Issue

Year 2026 Number: 61

APA
Aşirov, T., & Dinç, S. (2026). Alişbek Aliyev’in “İň Taze Türkmen Elipbesi ve İlki Okuv” Adlı Eseri ve “Yengi Usul Türkmen Mektebi” Adlı Eseri ile Karşılaştırması. Türk Dünyası Dil Ve Edebiyat Dergisi, 61, 223-230. https://doi.org/10.24155/tdk.2026.272
AMA
1.Aşirov T, Dinç S. Alişbek Aliyev’in “İň Taze Türkmen Elipbesi ve İlki Okuv” Adlı Eseri ve “Yengi Usul Türkmen Mektebi” Adlı Eseri ile Karşılaştırması. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi. 2026;(61):223-230. doi:10.24155/tdk.2026.272
Chicago
Aşirov, Tahir, and Sinan Dinç. 2026. “Alişbek Aliyev’in “İň Taze Türkmen Elipbesi Ve İlki Okuv” Adlı Eseri Ve ‘Yengi Usul Türkmen Mektebi’ Adlı Eseri Ile Karşılaştırması”. Türk Dünyası Dil Ve Edebiyat Dergisi, nos. 61: 223-30. https://doi.org/10.24155/tdk.2026.272.
EndNote
Aşirov T, Dinç S (April 1, 2026) Alişbek Aliyev’in “İň Taze Türkmen Elipbesi ve İlki Okuv” Adlı Eseri ve “Yengi Usul Türkmen Mektebi” Adlı Eseri ile Karşılaştırması. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi 61 223–230.
IEEE
[1]T. Aşirov and S. Dinç, “Alişbek Aliyev’in “İň Taze Türkmen Elipbesi ve İlki Okuv” Adlı Eseri ve ‘Yengi Usul Türkmen Mektebi’ Adlı Eseri ile Karşılaştırması”, Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, no. 61, pp. 223–230, Apr. 2026, doi: 10.24155/tdk.2026.272.
ISNAD
Aşirov, Tahir - Dinç, Sinan. “Alişbek Aliyev’in “İň Taze Türkmen Elipbesi Ve İlki Okuv” Adlı Eseri Ve ‘Yengi Usul Türkmen Mektebi’ Adlı Eseri Ile Karşılaştırması”. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi. 61 (April 1, 2026): 223-230. https://doi.org/10.24155/tdk.2026.272.
JAMA
1.Aşirov T, Dinç S. Alişbek Aliyev’in “İň Taze Türkmen Elipbesi ve İlki Okuv” Adlı Eseri ve “Yengi Usul Türkmen Mektebi” Adlı Eseri ile Karşılaştırması. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi. 2026;:223–230.
MLA
Aşirov, Tahir, and Sinan Dinç. “Alişbek Aliyev’in “İň Taze Türkmen Elipbesi Ve İlki Okuv” Adlı Eseri Ve ‘Yengi Usul Türkmen Mektebi’ Adlı Eseri Ile Karşılaştırması”. Türk Dünyası Dil Ve Edebiyat Dergisi, no. 61, Apr. 2026, pp. 223-30, doi:10.24155/tdk.2026.272.
Vancouver
1.Tahir Aşirov, Sinan Dinç. Alişbek Aliyev’in “İň Taze Türkmen Elipbesi ve İlki Okuv” Adlı Eseri ve “Yengi Usul Türkmen Mektebi” Adlı Eseri ile Karşılaştırması. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi. 2026 Apr. 1;(61):223-30. doi:10.24155/tdk.2026.272