Alişbek Aliyev’in “İň Taze Türkmen Elipbesi ve İlki Okuv” Adlı Eseri ve “Yengi Usul Türkmen Mektebi” Adlı Eseri ile Karşılaştırması

Öz

1883-1933 yılları arasında yaşamış olan yazar, dilci, tarihçi, öğretmen Alişbek Süleymanoğlu Aliyev, Türkmenler arasında eğitim-öğretim alanında büyük gayret gösteren “Kafkasyalı” Türk düşünürlerden biridir. Aliyev’in çalışmalarını genel olarak dil, edebiyat, tarih ve sözlük olmak üzere dört başlıkta toplamak mümkündür. Özellikle Aliyev’in başta usûl-i cedîd okulları olmak üzere Türkmen okul kitaplarının hazırlanmasında ayrı bir yerinin olduğunu söylemek mümkündür. Aliyev’in 1913 yılında usûl-i cedîd okullarının Türkmen alfabesi ile ilgili yayımladığı “Yengi Usul Türkmen Mektebi” adlı okul kitabının, Türkmen eğitim-öğretim tarihindeki ilk eserlerden biri olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Alişbek Aliyev
• Türkmen okul kitapları
• İň Taze Türkmen Elipbesi ve İlki Okuv
• Yengi Usul Türkmen Mektebi
• usûl-i cedîd okulları

Kaynakça

1. Aliyev, A. (1920). İň Taze Türkmen Elipbesi ve İlki Okuv. Gosudarstv İzdatel’stvo.
2. Aşirov, T. (2021). Türkmenistan’da Usûl-i Cedîd okullarının inşasında Alişbek Aliyev’in yeri ve önemi”. Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 37-44.
3. Aşirov, T, (2022). Aliyev, A. (1922). Musavveri İkinci Yıl Türkmen Dili. Taşkent: Türkistan Cumhuriyetinin Devlet Neşriyati. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, 6(1), 159-162.
4. Aşirov, T. (2021). Türkmen Ertekileri (A. Aliyev, Haz.). Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 7(4), 270-269.
5. Aşirov, T. (2023). Rusya İmparatorluğu döneminde Türkmenistan’da tarih çalışmaları: A. Aliyev örneği. Yeni Türkiye Dergisi, 130, 221-226.
6. Aşirov, T. (2017). A. Alıyev ve K. Böriyev, Rusça – Türkmence sözlik, Türkmen devlet neşir, Aşkabat 1929. S. 464. STAD Sanal Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 2(3), 47-52.