Research Article

Ev Okuryazarlık Ortamının İlkokul 4.Sınıf Öğrencilerinin Okuma Motivasyonuna Etkisi

Volume: 6 Number: 1 July 2, 2026
EN TR

Ev Okuryazarlık Ortamının İlkokul 4.Sınıf Öğrencilerinin Okuma Motivasyonuna Etkisi

Abstract

ÖZ Amaç: Bu araştırmanın amacı, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin kitap okuma motivasyonları ve kitap okuma tutumları ile ev okuryazarlık ortamı arasındaki ilişkilerini incelemektir. Bu doğrultuda ebeveynlere ve ev ortamına ilişkin çeşitli değişkenlerin öğrencilerin kitap okuma motivasyonu ve kitap okuma tutumu üzerindeki yordayıcı etkisi ele alınmaktadır. Bu amaç doğrultusunda “İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin ev okuryazarlık ortamı, kitap okuma motivasyonu ve okuma tutumu düzeyleri nasıldır?” , “Öğrencilerin ev okuryazarlık ortamı ile kitap okuma motivasyonu arasında anlamlı bir ilişki var mıdır?”, “Öğrencilerin ev okuryazarlık ortamı ile okuma tutumu arasında anlamlı bir ilişki var mıdır?”, “Öğrencilerin kitap okuma motivasyonu ile okuma tutumu arasında anlamlı bir ilişki var mıdır? ”, “Ev okuryazarlık ortamı, öğrencilerin kitap okuma motivasyonunun anlamlı bir yordayıcısı mıdır?”, “Ev okuryazarlık ortamı, öğrencilerin okuma tutumunun anlamlı bir yordayıcısı mıdır?” sorularına yanıt aranmıştır. Yöntem ve Araçlar: Araştırma ilişkisel tarama modelinde desenlenmiş olup, 2024-2025 eğitim öğretim sezonunda Yozgat ilinin Sorgun, Aydıncık ve Çekerek ilçelerinde öğrenim gören 349 ilkokul 4. sınıf öğrencisi ve bu öğrencilerin ebeveynleri ile yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak Çocuklar İçin Resimli Öykü Kitabı Okumaya Yönelik Algılanan Motivasyon Ölçeği (ÇOYAM), Garfield Görselli Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği, Ev Okuryazarlık Ortamı Ölçeği ve demografik bilgi formu kullanılmıştır. Sonuç: Ev okuryazarlık ortamı çocukların okuma motivasyonunu anlamlı şekilde yordamaktadır. Ayrıca ekran süresinin motivasyon üzerinde olumsuz, ebeveynlerin okuma süresinin ise olumlu etkileri olduğu belirlenmiştir. Kız öğrencilerin motivasyon düzeyleri erkeklerden daha yüksek bulunmuştur.

Keywords

Aile okuryazarlığı, Ev okuryazarlık ortamı, Okuma motivasyonu

Ethical Statement

Araştırma sürecinde etik kurallara uygun hareket edilmiştir.

References

  1. Aksoy, E. (2014). İlköğretim öğrencilerinin okuma alışkanlığına ilişkin veli öğretmen ve öğrenci görüşleri. Yüksek Lisans Tezi,Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bolu
  2. Akyol, H. (2007). Okuma” İlköğretimde Türkçe Öğretimi. Ankara: Pegem Yayıncılık.
  3. Akyol, H. (2011). Türkçe ilk okuma yazma öğretimi. (10. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
  4. Altun, D. (2013). Okul öncesi çocukların ev okuryazarlık ortamı ile okuma tutumları arasındaki ilişki [Yüksek lisans tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi]. ODTÜ Açık Erişim. https://open.metu.edu.tr/handle/11511/22514
  5. Arıcı, A. F. (2018). Ortaokul öğrencilerinin okuma motivasyonları ile okuma tutumlarının incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(4), 1189–1208.
  6. Arıcı, A. F., ve Ungan, S. (2021). Okuma motivasyonu ve okuma tutumu: İlişkisel bir inceleme. Milli Eğitim Dergisi, 50(232), 445–468.
  7. Atkinson, R. T., Atkinson, R. C. ve Hilgard, E. R. (1995). Psikolojiye giriş (Çev: Atakay, K., Atakay, M. ve Yavuz, A.) İstanbul: Sosyal Yayınları.
  8. Baker, L., ve Wigfield, A. (1999). Dimensions of children’s motivation for reading and their relations to reading activity and reading achievement. Reading research quarterly, 34(4), 452–477.
  9. Baker, L. (2003). The role of parents in motivating struggling readers. Reading & Writing Quarterly, 19(1), 87–106. https://doi.org/10.1080/105.735.60308207
  10. Balaban, J. (2006). Öğrenmede güdülenme. Y. Kuzgun ve D. Deryakulu, (Ed.), Eğitimde bireysel farklılıklar içinde (s. 169–199). Ankara: Nobel Yayıncılık
APA
Kuyucu, E., & Sildir Daşar, E. (2026). Ev Okuryazarlık Ortamının İlkokul 4.Sınıf Öğrencilerinin Okuma Motivasyonuna Etkisi. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 128-162. https://doi.org/10.55008/te-ad.1905734
AMA
1.Kuyucu E, Sildir Daşar E. Ev Okuryazarlık Ortamının İlkokul 4.Sınıf Öğrencilerinin Okuma Motivasyonuna Etkisi. JREE. 2026;6(1):128-162. doi:10.55008/te-ad.1905734
Chicago
Kuyucu, Ergül, and Emine Sildir Daşar. 2026. “Ev Okuryazarlık Ortamının İlkokul 4.Sınıf Öğrencilerinin Okuma Motivasyonuna Etkisi”. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi 6 (1): 128-62. https://doi.org/10.55008/te-ad.1905734.
EndNote
Kuyucu E, Sildir Daşar E (July 1, 2026) Ev Okuryazarlık Ortamının İlkokul 4.Sınıf Öğrencilerinin Okuma Motivasyonuna Etkisi. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi 6 1 128–162.
IEEE
[1]E. Kuyucu and E. Sildir Daşar, “Ev Okuryazarlık Ortamının İlkokul 4.Sınıf Öğrencilerinin Okuma Motivasyonuna Etkisi”, JREE, vol. 6, no. 1, pp. 128–162, July 2026, doi: 10.55008/te-ad.1905734.
ISNAD
Kuyucu, Ergül - Sildir Daşar, Emine. “Ev Okuryazarlık Ortamının İlkokul 4.Sınıf Öğrencilerinin Okuma Motivasyonuna Etkisi”. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi 6/1 (July 1, 2026): 128-162. https://doi.org/10.55008/te-ad.1905734.
JAMA
1.Kuyucu E, Sildir Daşar E. Ev Okuryazarlık Ortamının İlkokul 4.Sınıf Öğrencilerinin Okuma Motivasyonuna Etkisi. JREE. 2026;6:128–162.
MLA
Kuyucu, Ergül, and Emine Sildir Daşar. “Ev Okuryazarlık Ortamının İlkokul 4.Sınıf Öğrencilerinin Okuma Motivasyonuna Etkisi”. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, vol. 6, no. 1, July 2026, pp. 128-62, doi:10.55008/te-ad.1905734.
Vancouver
1.Ergül Kuyucu, Emine Sildir Daşar. Ev Okuryazarlık Ortamının İlkokul 4.Sınıf Öğrencilerinin Okuma Motivasyonuna Etkisi. JREE. 2026 Jul. 1;6(1):128-62. doi:10.55008/te-ad.1905734