Research Article

İlkokul Düzeyinde Kesir Konusuna İlişkin Kavram Yanılgılarının Belirlenmesinde Dört Aşamalı Tanılayıcı Bir Testin Geliştirilmesi

Volume: 6 Number: 2 October 28, 2026
TR EN

İlkokul Düzeyinde Kesir Konusuna İlişkin Kavram Yanılgılarının Belirlenmesinde Dört Aşamalı Tanılayıcı Bir Testin Geliştirilmesi

Abstract

Amaç: Bu araştırmanın amacı, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin kesir konusuna yönelik kavram yanılgılarını belirleyebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Yöntem ve Araçlar: Çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kapsamında yürütülen bir ölçek geliştirme araştırmasıdır. Ölçek geliştirme sürecinde alan yazın taraması yapılmış, öğrenci görüşmeleri ve açık uçlu anketler aracılığıyla kesir konusuna ilişkin yaygın kavram yanılgıları belirlenmiş ve bu yanılgılara dayalı olarak dört aşamalı bir kavram yanılgısı testi hazırlanmıştır. Araştırma kapsamında geliştirilen kavram yanılgısı testi; cevap doğruluğu, cevap gerekçesi ve her iki aşamaya ilişkin eminlik düzeylerini içeren dört aşamalı bir tanı testidir. Testin geçerlik ve güvenirlik analizleri Ankara ilinde öğrenim gören 197 dördüncü sınıf öğrencisinden elde edilen verilerle gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar: Yapılan analizler sonucunda ölçeğin kapsam geçerliğinin sağlandığı, Cronbach Alfa katsayılarının kabul edilebilir düzeyde olduğu belirlenmiştir. Bulgular, geliştirilen testin öğrencilerin kesir konusundaki kavram yanılgılarını ayırt edici ve güvenilir biçimde ortaya koyabildiğini göstermektedir.

Keywords

Kavram yanılgısı, dört aşamalı tanı testi, kesir, test geliştirme, matematik eğitimi.

References

  1. Arslan, H. O., Cigdemoglu, C. ve Moseley, C. (2012). A three-tier diagnostic test to assess pre-service teachers’ misconceptions about global warming, greenhouse effect, ozone layer depletion, and acid rain. International journal of science education, 34(11), 1667-1686. http://doi.org/10.1080/09500693.2012.680618"
  2. Ben-Hur, M. (2006). Concept-rich mathematics instruction: Building a strong foundation for reasoning and problem solving. ASCD.
  3. Bingölbali, E. (2016). Kavram tanımı ve kavram imajı. E. Bingölbali, S. Arslan ve İ. Ö. Zembat (Ed.), Matematik eğitiminde teoriler içinde (s. 135-147) Pegem Akademi.
  4. Bingölbali, E. ve Özmantar, M. F. (2012). Matematiksel kavram yanılgıları: Sebepleri ve çözüm arayışları. E. Bingölbali ve M. F. Özmantar (Ed.) İlköğretimde karşılaşılan matematiksel zorluklar ve çözüm önerileri içinde (s. 1-30) Pegem Akademi
  5. Booth, J. L., Newton, K. J. ve Twiss-Garrity, L. K. (2014). The impact of fraction magnitude knowledge on algebra performance and learning. Journal of Experimental Child Psychology, 118, 110-118. https://doi.org/10.1016/j.jecp.2013.09.001
  6. Caleon, I. ve Subramaniam, R. (2009). Development and application of a three tier diagnostic test to assess secondary students’ understanding of waves. International Journal of Science Education, 32(7), 939-961. https://doi.org/10.1080/095.006.90902890130
  7. Caleon, I. ve Subramaniam, R. (2010). Do students know what they know and what they don’t know? Using a four-tier diagnostic test to assess the nature of students’ alternative conceptions. Research in Science Education, 40, 313 – 337. https://doi.org/10.1007/s11165.009.9122-4
  8. Çataloğlu, E. (2002). Development and validation of an achievement test in introductory quantum mechanics: The quantum mechanics visualization instrument (QMVI) (Yayımlanmamış Doktora Tezi), The Pennsylvania State University.
  9. de la Torre, J. (2009). A cognitive diagnosis model for cognitively based multiplechoice options. Applied Psychological Measurement, 33, 163-183. https://doi.org/10.1177/014.662.1608320523
  10. Di Lonardo Burr, S. M., Xu, C., Li, H., Si, J., LeFevre, J.-A. ve Wang, Y. (2022). Fraction mapping and fraction comparison skills among grade 4 Chinese students: An error analysis. British Journal of Educational Psychology, 92, 1335–1353. https://doi.org/10.1111/bjep.12503
APA
Ölçer Çevik, S., & Gök, B. (2026). İlkokul Düzeyinde Kesir Konusuna İlişkin Kavram Yanılgılarının Belirlenmesinde Dört Aşamalı Tanılayıcı Bir Testin Geliştirilmesi. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 369-390. https://doi.org/10.55008/te-ad.1996682
AMA
1.Ölçer Çevik S, Gök B. İlkokul Düzeyinde Kesir Konusuna İlişkin Kavram Yanılgılarının Belirlenmesinde Dört Aşamalı Tanılayıcı Bir Testin Geliştirilmesi. JREE. 2026;6(2):369-390. doi:10.55008/te-ad.1996682
Chicago
Ölçer Çevik, Sena, and Bilge Gök. 2026. “İlkokul Düzeyinde Kesir Konusuna İlişkin Kavram Yanılgılarının Belirlenmesinde Dört Aşamalı Tanılayıcı Bir Testin Geliştirilmesi”. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi 6 (2): 369-90. https://doi.org/10.55008/te-ad.1996682.
EndNote
Ölçer Çevik S, Gök B (October 28, 2026) İlkokul Düzeyinde Kesir Konusuna İlişkin Kavram Yanılgılarının Belirlenmesinde Dört Aşamalı Tanılayıcı Bir Testin Geliştirilmesi. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi 6 2 369–390.
IEEE
[1]S. Ölçer Çevik and B. Gök, “İlkokul Düzeyinde Kesir Konusuna İlişkin Kavram Yanılgılarının Belirlenmesinde Dört Aşamalı Tanılayıcı Bir Testin Geliştirilmesi”, JREE, vol. 6, no. 2, pp. 369–390, Oct. 2026, doi: 10.55008/te-ad.1996682.
ISNAD
Ölçer Çevik, Sena - Gök, Bilge. “İlkokul Düzeyinde Kesir Konusuna İlişkin Kavram Yanılgılarının Belirlenmesinde Dört Aşamalı Tanılayıcı Bir Testin Geliştirilmesi”. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi 6/2 (October 28, 2026): 369-390. https://doi.org/10.55008/te-ad.1996682.
JAMA
1.Ölçer Çevik S, Gök B. İlkokul Düzeyinde Kesir Konusuna İlişkin Kavram Yanılgılarının Belirlenmesinde Dört Aşamalı Tanılayıcı Bir Testin Geliştirilmesi. JREE. 2026;6:369–390.
MLA
Ölçer Çevik, Sena, and Bilge Gök. “İlkokul Düzeyinde Kesir Konusuna İlişkin Kavram Yanılgılarının Belirlenmesinde Dört Aşamalı Tanılayıcı Bir Testin Geliştirilmesi”. Temel Eğitim Araştırmaları Dergisi, vol. 6, no. 2, Oct. 2026, pp. 369-90, doi:10.55008/te-ad.1996682.
Vancouver
1.Sena Ölçer Çevik, Bilge Gök. İlkokul Düzeyinde Kesir Konusuna İlişkin Kavram Yanılgılarının Belirlenmesinde Dört Aşamalı Tanılayıcı Bir Testin Geliştirilmesi. JREE. 2026 Oct. 28;6(2):369-90. doi:10.55008/te-ad.1996682