Tarımsal Desteklerden Yararlanma Durumu Üzerine Araştırma: TRA1 Bölgesi Örneği
Öz
Bu çalışma, TRA1 Bölgesinde (Erzurum, Erzincan ve Bayburt) faaliyet gösteren tarımsal işletmelerin tarımsal desteklerden yararlanma durumlarını ve bu desteklerin etkinliğini incelemeyi amaçlamıştır. Araştırma kapsamında 570 tarımsal işletme ile anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde probit ve sıralı probit modelleri kullanılmıştır. Probit model sonuçları, eğitim seviyesinin desteklerden yararlanma olasılığını artırdığını, tarımsal deneyimin ise azalttığını göstermektedir. Sıralı probit model sonucuna göre eğitim seviyesi yüksek olan üreticiler tarımsal desteklerin sağladığı katkının daha fazla olduğunu düşünmektedirler. Bayburt iline göre Erzurum ve Erzincan illerindeki çiftçiler tarımsal desteklerin sağladığı katkının daha fazla olduğunu düşünmektedirler. Desteklerden memnuniyet düzeyi oldukça düşük olup, işletmelerin yalnızca %20'si memnun veya çok memnun olduğunu belirtmiştir. Başlıca sorunlar arasında ödemelerin zamanında yapılmaması (%36.8) ve başvuru sürecinin karmaşıklığı (%35.6) yer almaktadır. Çalışma sonucunda, tarımsal desteklerin etkinliğinin artırılması için ödemelerin zamanında yapılması, başvuru süreçlerinin basitleştirilmesi, bilgilendirme faaliyetlerinin güçlendirilmesi ve bölgesel farklılıkları gözeten destek programlarının geliştirilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
TRA1 bölgesi , Tarımsal destekler , Probit analizi , Tarımsal işletmeler
Kaynakça
- Abay, C., Türkekul, B., Ören, M.C., Güder, B. & Özalp, B. (2017). Türkiye’de Üreticilerin Tarımsal Desteklerden Faydalanma Durumu Üzerine İnceleme. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 3(1), 130-136.
- Akkaya, Ş. & Pazarlıoğlu, M. V. (1998). Ekonometri II. İkinci Baskı, İstanbul
- Akdoğan, F. & Akbay, C. (2022). İzmir İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Desteklemelerden Yararlanma Düzeyleri, Sorunları ve Beklentileri. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 9(4), 907–915.
- Aksoy, A. (2008). Doğu Anadolu Hayvancılığının Avrupa Birliğine Uyumu ve Rekabet Edebilirliğinin Analizi. Doktora Tezi. Atatürk Üniversitesi/Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı, Erzurum.
- Aksoy, A., Terin, M., & Keskin, A. (2012). Türkiye Süt Sığırcılığında Islah ve Destekleme Politikalarının Bölgesel Etkileri Üzerine Bir Araştırma. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 43(1), 59-64.
- Aksoy, H., Kaya, F., & Öztürk, M. (2021). Tarımsal desteklerin bölgesel eşitsizliklere etkisi. Bölgesel Kalkınma ve Tarım Araştırmaları, 15(3), 90-112.
- Altieri, M. A. (2009). Agroecology, small farms, and food sovereignty. Monthly Review, 61(3), 102-113. Çomaktekin, E. (2009). Türkiye'de tarımsal destekleme politikalarının tarihi ve gelişimi. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi, 15(2), 78-94.
- Erdal, G., Erdal, H. & Gürkan, M. (2013). Türkiye’de Uygulanan Tarımsal Desteklerin Üretici Açısından Değerlendirilmesi (Kahramanmaraş İli Örneği). Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Bilimler Dergisi, 3(2), 92-98.
- Erkuş, A. (1977). Tarım Ekonomisinin Bazı Teorik Esasları ve Bunların Tarım İşletmelerine Uygulanması. Ankara: TZDK Mesleki Yayınları Miki Matbaası.
- Everest, A., Kara, B. & Demir, T. (2015). Tarımsal Desteklerin Etkileri: Türkiye Örneği. Sosyo-Ekonomik Kalkınma Dergisi, 4(1), 45-61.