Research Article

Okul Müdürlerinin Öğrenme Merkezli Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Öğretimsel Uygulamaları Arasındaki İlişkide Öz Yeterliğin Aracı ve Lider Üye Etkileşiminin Düzenleyici Rolü

Volume: 23 Number: 3 December 31, 2025
EN TR

Okul Müdürlerinin Öğrenme Merkezli Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Öğretimsel Uygulamaları Arasındaki İlişkide Öz Yeterliğin Aracı ve Lider Üye Etkileşiminin Düzenleyici Rolü

Abstract

Bu araştırma, okul müdürlerinin öğrenme merkezli liderlik davranışları ile öğretmenlerin öğretimsel uygulamaları arasındaki ilişkide öz yeterliğin aracılık rolünü ve lider üye etkileşiminin düzenleyicilik rolünü belirlemeyi amaçlayan ilişkisel desende bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemi, Tokat’ta çeşitli okullarda görev yapan toplam 503 öğretmenden oluşmaktadır. Örneklemin belirlenmesinde ise tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verilerinin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Öğrenme Merkezli Liderlik Ölçeği, Öğretmen Öğretim Uygulamaları Ölçeği, Lider Üye Etkileşimi Ölçeği ve Öğretmen Öz Yeterliği Ölçeği kullanılmıştır. Doğrulayıcı faktör analizinde doğrulanan faktör yapıları, yapısal eşitlik modellemesinde gizil ölçümler olarak konumlandırılmıştır. Elde edilen bulguların analizi aşamasında ikili ilişkilerin tespit edilmesinde, Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı; doğrudan ve dolaylı yordayıcılıkların belirlenmesinde ise yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Sonuçlar incelendiğinde model içerisinde yer alan tüm ikili değişkenler arasında pozitif yönlü ve anlamlı ampirik ilişkiler olduğu görülmüştür. Ayrıca path analizi sonucunda hem öz yeterliğin aracı rolü tespit edilmiş hem de lider üye etkileşiminin öğretmenlerin öz yeterliği üzerindeki doğrudan ve öğretimsel uygulamaları üzerindeki dolaylı düzenleyici rolü anlamlı bulunmuştur. Sonuçlar alanyazındaki benzer araştırmalarla karşılaştırılarak tartışılmış ve birtakım önerilerde bulunulmuştur.

Keywords

References

  1. Ahn, J. & Bowers, A. J. (2024). Do teacher beliefs mediate leadership and teacher behaviors? Testing teacher self-efficacy's mediation role between leadership for learning and teacher outcomes. Journal of Educational Administration, 62(2), 197-222. https://doi.org/10.1108/JEA-12-2022-0227
  2. Aslan, Ş. & Özata, M. (2009). Lider-üye etkileşiminin (LMX) yöneticiye duyulan güven düzeyine etkisi. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 9(17), 94-116.
  3. Atwater, L. & Carmeli, A. (2009). Leader–member exchange, feelings of energy, and involvement in creative work. The Leadership Quarterly, 20(3), 264-275. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2007.07.009
  4. Balcı, A. (1988). Etkili okul. Eğitim ve Bilim, 12(70), 21-30.
  5. Ball, D. L. & Forzani, F. M. (2009). The work of teaching and the challenge for teacher education. Journal of Teacher Education, 60, 497–511. https://doi.org/10.1177/0022487109348479
  6. Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191-215. https://doi.org/10.1037/0033-295X.84.2.191
  7. Baş, T., Keskin, N., & Mert, İ. S. (2010). Lider üye etkileşimi (LÜE) modeli ve ölçme aracının Türkçede geçerlik ve güvenilirlik analizi. Ege Academic Review, 10(3), 1013-1039.
  8. Bellibaş, M. Ş. & Gümüş, S. (2023). The effect of learning-centred leadership and teacher trust on teacher professional learning: Evidence from a centralised education system. Professional Development in Education, 49(5), 925-937. https://doi.org/10.1080/19415257.2021.1879234

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Education Management, Leadership in Education

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

November 13, 2025

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

May 12, 2025

Acceptance Date

September 15, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 23 Number: 3

APA
Tutkun, B., & Erdoğan, O. (2025). Okul Müdürlerinin Öğrenme Merkezli Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Öğretimsel Uygulamaları Arasındaki İlişkide Öz Yeterliğin Aracı ve Lider Üye Etkileşiminin Düzenleyici Rolü. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 23(3), 2320-2349. https://doi.org/10.37217/tebd.1697027
AMA
1.Tutkun B, Erdoğan O. Okul Müdürlerinin Öğrenme Merkezli Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Öğretimsel Uygulamaları Arasındaki İlişkide Öz Yeterliğin Aracı ve Lider Üye Etkileşiminin Düzenleyici Rolü. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025;23(3):2320-2349. doi:10.37217/tebd.1697027
Chicago
Tutkun, Burak, and Onur Erdoğan. 2025. “Okul Müdürlerinin Öğrenme Merkezli Liderlik Davranışları Ile Öğretmenlerin Öğretimsel Uygulamaları Arasındaki İlişkide Öz Yeterliğin Aracı Ve Lider Üye Etkileşiminin Düzenleyici Rolü”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23 (3): 2320-49. https://doi.org/10.37217/tebd.1697027.
EndNote
Tutkun B, Erdoğan O (December 1, 2025) Okul Müdürlerinin Öğrenme Merkezli Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Öğretimsel Uygulamaları Arasındaki İlişkide Öz Yeterliğin Aracı ve Lider Üye Etkileşiminin Düzenleyici Rolü. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23 3 2320–2349.
IEEE
[1]B. Tutkun and O. Erdoğan, “Okul Müdürlerinin Öğrenme Merkezli Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Öğretimsel Uygulamaları Arasındaki İlişkide Öz Yeterliğin Aracı ve Lider Üye Etkileşiminin Düzenleyici Rolü”, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 23, no. 3, pp. 2320–2349, Dec. 2025, doi: 10.37217/tebd.1697027.
ISNAD
Tutkun, Burak - Erdoğan, Onur. “Okul Müdürlerinin Öğrenme Merkezli Liderlik Davranışları Ile Öğretmenlerin Öğretimsel Uygulamaları Arasındaki İlişkide Öz Yeterliğin Aracı Ve Lider Üye Etkileşiminin Düzenleyici Rolü”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 23/3 (December 1, 2025): 2320-2349. https://doi.org/10.37217/tebd.1697027.
JAMA
1.Tutkun B, Erdoğan O. Okul Müdürlerinin Öğrenme Merkezli Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Öğretimsel Uygulamaları Arasındaki İlişkide Öz Yeterliğin Aracı ve Lider Üye Etkileşiminin Düzenleyici Rolü. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025;23:2320–2349.
MLA
Tutkun, Burak, and Onur Erdoğan. “Okul Müdürlerinin Öğrenme Merkezli Liderlik Davranışları Ile Öğretmenlerin Öğretimsel Uygulamaları Arasındaki İlişkide Öz Yeterliğin Aracı Ve Lider Üye Etkileşiminin Düzenleyici Rolü”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, vol. 23, no. 3, Dec. 2025, pp. 2320-49, doi:10.37217/tebd.1697027.
Vancouver
1.Burak Tutkun, Onur Erdoğan. Okul Müdürlerinin Öğrenme Merkezli Liderlik Davranışları ile Öğretmenlerin Öğretimsel Uygulamaları Arasındaki İlişkide Öz Yeterliğin Aracı ve Lider Üye Etkileşiminin Düzenleyici Rolü. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2025 Dec. 1;23(3):2320-49. doi:10.37217/tebd.1697027

The Journal of Turkish Educational Sciences is published by Gazi University.