Year 2020, Volume 18 , Issue 1, Pages 218 - 235 2020-06-26

5. ve 6. Sınıf Müzik Ders Kitaplarında Yer Alan Okul Şarkılarının Eğitim Müziği Açısından İncelenmesi

Çağla SERİN ÖZPARLAK [1] , Ömer Bilgehan SONSEL [2]


Okul şarkıları, müziksel yapının ve sözel içeriğinin okul çağındaki çocuklara göre yazıldığı müzik yapıtlarıdır. Genel müzik eğitiminin her basamağında okul şarkıları temel materyaldir. Şarkı, bir müzik dersinde öğrencileri en kolay şekilde bir araya getirebilecek ve işbirliği sağlayabilecek güçtür. Bu noktada müzik derslerinde kullanılan okul şarkılarının özellikleri ve yaş grubuna göre uygunluk durumları önem kazanmaktadır. Bu çalışma, ortaokul 5. ve 6. sınıf ders kitaplarında yer alan okul şarkılarını eğitim müziği açısından incelemeyi amaçlayan nitel bir araştırmadır. Araştırmanın veri kaynağını Milli Eğitim Bakanlığı ortaokul 5. ve 6. sınıf ders kitapları oluşturmaktadır. Bu kitaplarda yer alan 52 şarkı türlerine, besteci çeşitliliğine, tonal/makamsal durumlarına, ses sınırlarına ve kazanımlarına göre incelenmiştir. Verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından oluşturulan "okul şarkısı inceleme formu" ile üç alan uzmanından görüş alınmıştır. Elde edilen veriler frekans (f) ve yüzde (%) yöntemiyle analiz edilmiş ve ilgili başlıklar altında gösterilmiştir. Araştırmada, ders kitaplarında yer alan şarkıların; en fazla anonim en az aktarma türünde olduğu, kitaplarda anonim şarkılardan sonra en fazla bestesi olan eğitim müziği bestecisinin Salih Aydoğan olduğu, makamsal şarkıların tonal şarkılardan daha fazla olduğu, şarkıların genel ses sınırının la3 - sol5 olduğu ve 18 farklı kazanım içerdiği sonuçlarına ulaşılmıştır.
Eğitim müziği, Okul şarkısı, Müzik ders kitabı
  • Akçalı, E., Vural, T., D., Yamaner, B. ve Çakar, Ö. (2019). Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Müzik Ders Kitabı 6. 1. Baskı, Devlet Kitapları, Ankara.
  • Akpınar, M. ve Karadaş, M. (2019). İlkokul Müzik Dersi Öğrenci Çalışma Kitaplarının Sınıf Öğretmenlerinin Görüşlerine Dayalı Olarak İncelenmesi Ve Değerlendirilmesi (Denizli İli Merkezefendi İlçesi Örneği). Zeitschrift für die Welt der Türken/Journal of World of Turks, 11(2), 169-188.
  • Aslan, E. (2010). Türkiye Cumhuriyeti’nin İlk Ders Kitapları. Eğitim ve Bilim, 35(158), 215-231.
  • Aydoğan, S. (2007). Oynayarak Eğlenerek Müzik Dilini Öğreniyoruz. Arkadaş Yayınevi, Ankara.
  • Aydoğan, S. ve İlik, A. A. (2014). Blokflüt ile Müzik Eğitimi. 33. Baskı, Arkadaş Yayınevi, Ankara.
  • Aytepe, Ç., Değer, A., Ç., Göncü, İ., Ö. ve Ateşyakan, B. (2012). Çocuk Şarkıları Dağarcığı - 1. 2. Baskı, Vize Yayıncılık, Ankara.
  • Bakar, E., Keleş, Ö., ve Çolakoğlu, M. (2009). Öğretmenlerin MEB 6. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi Kitap Setleriyle İlgili Görüşlerinin Değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 10(1), 41-50.
  • Bayşu, N. (2018). 4+4+4 Sistemine Göre Ortaokullarda Müzik Dersinde Kullanılan Öğretmen El Kitaplarında Yer Alan Şarkıların Eğitim Müziği Besteleme Teknikleri Bakımından İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gazi Üniversitesi, Ankara.
  • Büyüköztürk, Ş., ÇAkmak, E., K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel F. (2010). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. 6. Baskı, Pegem Akademi, Ankara.
  • Coşkuner, İ. (1955). İlk Öğretmen Okullarında Müzik II. devre 1. 2. 3. sınıflar. Maarif Basımevi, İstanbul.
  • Creswell, J. W. (2013). Nitel Araştırma Yöntemleri - Beş Yaklaşıma Göre Nitel Araştırma ve Araştırma Deseni (M. Bütün ve S. B. Demir, Çev.) 3. Baskıdan Çeviri, Siyasal Kitabevi, Ankara.
  • Önder, C., G., Yıldız, E. (2017). İlkokul 4. Sınıf ve Ortaokul 5. Sınıf Müzik Dersi Öğretim Programında Yer Alan Kazanımların Gerçekleşme Durumuna İlişkin Ders Öğretmenlerinin Görüşleri (Çankırı İli Örneği). Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 3(2), 98-113.
  • Çelik, M., Efendioğlu, Y., Özer, H. ve Özkan, İ. (2019). Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Müzik Ders Kitabı 5. 2. Baskı, Devlet Kitapları, Ankara.
  • Çevik, D., B. ve Güven, E. (2011). İlköğretim Müzik Öğretmenlerinin Okul Şarkılarına Piyanoda Eşlik Yapabilme Konusuna İlişkin Görüşleri Üzerine Bir Çalışma. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(25), 86-98.
  • Değer, A., Ç. (2012). Çocuk Korolarının Eğitiminde Bir Yaklaşım Olarak Eğitsel Oyun Kullanımının Öğrencilerin Müziksel Erişi Düzeylerine Etkisi, Doktora Tezi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gazi Üniversitesi, Ankara.
  • Göher, F. (2006). Türk ve Batı Çocuk Şarkılarının Karşılaştırmalı Analizi. Doktora Tezi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gazi Üniversitesi, Ankara.
  • Kalaycıoğlı, Ş., G. (2009). Türkiye'deki İlköğretim Okullarında Müzik Eğitiminde Kullanılan Okul Şarkılarının, Eğitim Müziği Besteleme Teknikleri Bakımından İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İnönü Üniversitesi, Malatya.
  • Piji, P. (2018). Piyano Eşliğinin Eğitim Müziğindeki Önemi ve Müzik Öğretmenlerine Yönelik Piyano Eşlik Yöntemleri. Yüksek Lisans Tezi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Haliç Üniversitesi, İstanbul.
  • Sağer, T. (2002). Cumhuriyetten Günümüze Okul Şarkıları Üzerine Bir İnceleme. Doktora Tezi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Gazi Üniversitesi, Ankara.
  • Say, A. (2019). Müzik Üzerine. 1. Baskı, Kor Kitap, İstanbul.
  • Say, G. (2013). Beşikten Başlayan Müzik Eğitimi. 1. Baskı, Cinius Yayınları, İstanbul
  • Sun, M. (1969). Türkiye'nin Kültür - Müzik - Tiyatro Sorunları. Ajans Türk Kültür Yayınları, Ankara.
  • Sun, M. ve Seyrek, H. (2002). Okulöncesi Eğitimde Müzik. 1. Baskı. Müzik Eserleri Yayınları, İzmir.
  • Sun, M. (2006). Çocuklar ve Gençler İçin Şarkı Demeti 1960 - 2006. 1. Baskı, Sun Yayınevi, Ankara.
  • Tanrıöğen, A. (ed.). (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemleri - Bölüm IV Metodoloji (110-130). Bölüm Yazarı: Baki Şahin 3. Baskı, Anı Yayıncılık, Ankara.
  • Şimşek, P., R. ve Bilen, S. (2019). Çağdaş Türk Müziği Temalarından Okul Şarkısı Oluşturma. International Journal of Human Sciences, 16(2), 648 - 657.
  • Tarman, S. (2016). Müzik Eğitiminin Temelleri. 2. Baskı, Müzik Eğitimi Yayınları, Ankara.
  • Türkmen, E., F. (2019). Müzik Eğitiminde Öğretim Yöntemleri. 5. Baskı, Pegem Akademi, Ankara.
  • Uluçay, T. (2006). İlköğretim İkinci Kademe Müzik Eğitimi Dersinde 2005 - 2006 Eğitim Öğretim Yılında Okutulan Müzik Ders Kitaplarında Yer Alan Şarkıların Müziksel Amaçlar Bakımından Analizi. Yüksek Lisans Tezi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İnönü Üniversitesi, Malatya.
  • Uçan, A. (2005). Müzik Eğitimi, Temel Kavramlar - İlkeler - Yaklaşımlar ve Türkiye'deki Durum. Genişletilmiş 3. Baskı. Evrensel Müzikevi, Ankara.
  • Yıldırım, A.ve Şimşek, H. (2008). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. 7. Baskı, Tıpkı Basım. Seçkin Yayıncılık, Ankara.
Primary Language tr
Subjects Education, Scientific Disciplines
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0001-9951-2994
Author: Çağla SERİN ÖZPARLAK
Institution: GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ, GÜZEL SANATLAR EĞİTİMİ BÖLÜMÜ, MÜZİK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI
Country: Turkey


Orcid: 0000-0001-5814-4363
Author: Ömer Bilgehan SONSEL (Primary Author)
Institution: GAZİ ÜNİVERSİTESİ, GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ, GÜZEL SANATLAR EĞİTİMİ BÖLÜMÜ, MÜZİK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI
Country: Turkey


Dates

Application Date : March 28, 2020
Acceptance Date : April 13, 2020
Publication Date : June 26, 2020

Bibtex @book review { tebd710720, journal = {Türk Eğitim Bilimleri Dergisi}, issn = {}, eissn = {2459-1912}, address = {Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Bosna Binası 1.Kat 102 Nolu Oda Yenimahalle/Ankara}, publisher = {Gazi University}, year = {2020}, volume = {18}, pages = {218 - 235}, doi = {10.37217/tebd.710720}, title = {5. ve 6. Sınıf Müzik Ders Kitaplarında Yer Alan Okul Şarkılarının Eğitim Müziği Açısından İncelenmesi}, key = {cite}, author = {Seri̇n, Çağla and Sonsel, Ömer Bilgehan} }
APA Seri̇n, Ç , Sonsel, Ö . (2020). 5. ve 6. Sınıf Müzik Ders Kitaplarında Yer Alan Okul Şarkılarının Eğitim Müziği Açısından İncelenmesi . Türk Eğitim Bilimleri Dergisi , 18 (1) , 218-235 . DOI: 10.37217/tebd.710720
MLA Seri̇n, Ç , Sonsel, Ö . "5. ve 6. Sınıf Müzik Ders Kitaplarında Yer Alan Okul Şarkılarının Eğitim Müziği Açısından İncelenmesi" . Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 18 (2020 ): 218-235 <https://dergipark.org.tr/en/pub/tebd/issue/55173/710720>
Chicago Seri̇n, Ç , Sonsel, Ö . "5. ve 6. Sınıf Müzik Ders Kitaplarında Yer Alan Okul Şarkılarının Eğitim Müziği Açısından İncelenmesi". Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 18 (2020 ): 218-235
RIS TY - JOUR T1 - 5. ve 6. Sınıf Müzik Ders Kitaplarında Yer Alan Okul Şarkılarının Eğitim Müziği Açısından İncelenmesi AU - Çağla Seri̇n , Ömer Bilgehan Sonsel Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.37217/tebd.710720 DO - 10.37217/tebd.710720 T2 - Türk Eğitim Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 218 EP - 235 VL - 18 IS - 1 SN - -2459-1912 M3 - doi: 10.37217/tebd.710720 UR - https://doi.org/10.37217/tebd.710720 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 5. ve 6. Sınıf Müzik Ders Kitaplarında Yer Alan Okul Şarkılarının Eğitim Müziği Açısından İncelenmesi %A Çağla Seri̇n , Ömer Bilgehan Sonsel %T 5. ve 6. Sınıf Müzik Ders Kitaplarında Yer Alan Okul Şarkılarının Eğitim Müziği Açısından İncelenmesi %D 2020 %J Türk Eğitim Bilimleri Dergisi %P -2459-1912 %V 18 %N 1 %R doi: 10.37217/tebd.710720 %U 10.37217/tebd.710720
ISNAD Seri̇n, Çağla , Sonsel, Ömer Bilgehan . "5. ve 6. Sınıf Müzik Ders Kitaplarında Yer Alan Okul Şarkılarının Eğitim Müziği Açısından İncelenmesi". Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 18 / 1 (June 2020): 218-235 . https://doi.org/10.37217/tebd.710720
AMA Seri̇n Ç , Sonsel Ö . 5. ve 6. Sınıf Müzik Ders Kitaplarında Yer Alan Okul Şarkılarının Eğitim Müziği Açısından İncelenmesi. TEBD. 2020; 18(1): 218-235.
Vancouver Seri̇n Ç , Sonsel Ö . 5. ve 6. Sınıf Müzik Ders Kitaplarında Yer Alan Okul Şarkılarının Eğitim Müziği Açısından İncelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2020; 18(1): 218-235.