Year 2020, Volume 18 , Issue 1, Pages 368 - 391 2020-06-26

Türkiye’de Ortaokul Öğretmeni Yetiştiren Orta Öğretmen Okullarının Kısa Tarihçesi-(1923-1946)

Sabri BECERİKLİ [1]


Bu makale Türkiye’de ortaokul öğretmeni yetiştiren kurumların kısa tarihini ortaya koymaktadır. Bu amaçla Türkiye’de 1923-1946 yılları arasında öğretmen yetiştirmek için açılan Orta Darülmuallimat, Orta Darülmuallimin, Orta Muallim Mektepleri incelenmiştir. Konu okulların açıldığı tarih ile eğitim enstitülerine dönüştürüldüğü tarih arasında sınırlandırılmıştır. Çalışma ortaya koymuştur ki Türkiye Cumhuriyeti’nde ilk açılan ortaokul öğretmeni yetiştiren kurum, bilinenin aksine Gazi Orta Muallim Mektebi değil de İstanbul’daki Orta Darülmuallimin ve Darülmuallimattır. Çalışmanın verilerini tarihi dökümanlar oluşturmaktadır. Yapılan araştırmada Devlet Arşivleri belgelerinden, TÜİK verilerinden, Milli Eğitim Bakanlığı yayımlarından, Yönetmeliklerden, konunun geçtiği dönemde yayımlanmış olan çalışmalardan, çeşitli telif eserlerden yararlanılmıştır. Dolayısıyla yöntem olarak doküman incelenmesi üzerine kurulu olan nitel araştırma yöntemlerinden tarihsel analiz kullanılmıştır.
Orta Darülmuallimin, , orta daarülmuallimat, Orta Muallim Mektebi, Türkiye Cumhuriyeti’nde Öğretmen Eğitimi, , Orta Okul Öğretmeni Yetiştiren Kurumlar
  • Akyüz, Y. (2013). Türk eğitim tarihi (m.ö. 1000-m.s. 2013). Ankara: Pegem Akademi.
  • Altunya, N. (2006). Gazi eğitim enstitüsü gazi orta öğretmen okulu ve eğitim enstitüsü (1926-1980). Ankara: Gazi Üniversitesi Yayını.
  • Başbakanlık İstatistik Genel Müdürlüğü. (1948). Milli eğitim meslek, teknik ve yüksek öğretim istatistikleri 1946-47. Pulhan Matbaası.
  • Başvekâlet İstatistik Umum Müdürlüğü. (1935). Maarif 1933-34 istatistiği. İstanbul: Devlet Matbaası.
  • Batır, B. (2008). Eğitim enstitülerinden eğitim fakültelerine Türkiye’de öğretmen yetiştirmek. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 6(12), 521-537.
  • BCA. 180.09.0.0/78.382.1.3-5, 73, 127.
  • Becerikli, S. (2019). Öğretmen yetiştirmede İstanbul yüksek öğretmen okulu modeli (1924-1978). Yayımlanmamış doktora tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
  • BOA. İ.MMS. 126/5394.
  • Demirel, F. ve Köse, R. (2019). Eğitim enstitülerinde yönetim. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 515-528.
  • Demirel, M. (2002). Türk eğitiminin modernleşmesinde rüşdiye mektepleri. Türkler, Cilt: 15, (Ed. Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Ankara: Yeni Türkiye Yayınları.
  • Demirel, M. ve Becerikli, S. (2017). Bursa eğitim enstitüsü. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(1), ss. 341-374.
  • Duman, T. (1991). Türkiye’de ortaöğretime öğretmen yetiştirme (tarihi gelişimi). İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
  • Düstur-I/II. (1289). Maarif-i umumiye nizamnamesi. İstanbul: Matbaa-i Amire.
  • Eğitim enstitüleri kurulurken. (1946). Ankara: Milli Eğitim Basımevi.
  • Erdem, Y. T. (2013). II. Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e kızların eğitimi. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  • Fraenkel, R. Wallen, N. E. & Hyun, H. H. (2011). How to design and evaluate research in education. New York: Connect Learn Succeed.
  • Kodaman, B. (1999). Abdülhamid Devri Eğitim Sistemi. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  • Maarif düsturu-I. (1927). Yüksek muallim mektebi talimatnamesi. İstanbul: Milli Matbaa.
  • Maarif Vekâleti Tebliğler Mecmuası. (1927). Orta muallim mektebi muvakkat talimatnamesi. 12, İstanbul: Milli Matbaa. 1927, 14-16.
  • Maarif Vekilliği Tebliğler Dergisi. (1943). Gazi orta öğretmen okulu ve terbiye enstitüsü talimatnamesi, 6(241), 29-33.
  • Maarif-i Umumiye Nezareti. (1331). Darülmuallimin ve darülmuallimat nizamnamesi. İstanbul: Matbaa-i Amire.
  • Muallimler mecmuası. (1923a). Darülmuallimat kısm-ı talisi teşkilatı hakkında esbab-ı mucibe layihası, 1(11), 211-218.
  • Muallimler Mecmuası. (1923b). Programlara dair, 1(12), 236-239.
  • Necati Eğitim Enstitüsü, 1947-1948 Yıllığı.
  • Necati Orta Öğretmen Okulu Eğitim Enstitüsü, 1949-1950 Yıllığı.
  • Öztürk, C. (1998). Dünden bugüne Türkiye’de öğretmen yetiştiren kurumlar. İstanbul: Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Yayınları.
  • Öztürk, C. (2007). Atatürk devri öğretmen yetiştirme politikası. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  • Öztürk, K. (1968). Türkiye Cumhuriyeti hükûmetleri ve programları. İstanbul: Ak Yayınları.
  • Resmi gazete. (1340, Mart 13). Orta tedrisat muallimleri kanunu. 4-6.
  • Sadreddin Celal. (1924). Darülmuallimin meselesi. Muallimler Mecmuası, 2(19), 460-462.
  • Süleyman Şevket. (1923a). İlk ve orta darülmuallimat. Muallimler Mecmuası, 1(10), 204-207.
  • Süleyman Şevket. (1923b). Tali darülmuallimin ve darülmuallimat ihtiyacı. Muallimler Mecmuası, 1(11), 209-211.
  • Süleyman Şevket. (1924). Orta darülmuallimat ve darülmuallimin. Muallimler Mecmuası, 2(20), 575-587.
  • Şahin, M. (2002). İzmir Eğitim Enstitüsü. Tarih ve Toplum (Aylık Ansiklopedik Dergi), 38(225), 34-40.
  • TBMM Tutanak Dergisi (1945, Mayıs 5). Cilt: 17, 61. Birleşim, İkinci Oturum.
  • Türkiye Cumhuriyeti Maarif Vekâleti. (1341). 1339-1340 ders senesi ihsaiyat mecmuası. İstanbul.
  • Ünal, U. ve Birbudak, T. S. (2013). İstanbul dârulmuallimîni (1848-1924). Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları.
Primary Language tr
Subjects Education, Scientific Disciplines
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0003-3307-6979
Author: Sabri BECERİKLİ (Primary Author)
Institution: Bursa Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe ve Sosyal bilimler eğitimi bölümü sosyal bilgiler eğitimi ana bilim dalı
Country: Turkey


Dates

Application Date : April 28, 2020
Acceptance Date : June 2, 2020
Publication Date : June 26, 2020

Bibtex @review { tebd728790, journal = {Türk Eğitim Bilimleri Dergisi}, issn = {}, eissn = {2459-1912}, address = {Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Bosna Binası 1.Kat 102 Nolu Oda Yenimahalle/Ankara}, publisher = {Gazi University}, year = {2020}, volume = {18}, pages = {368 - 391}, doi = {10.37217/tebd.728790}, title = {Türkiye’de Ortaokul Öğretmeni Yetiştiren Orta Öğretmen Okullarının Kısa Tarihçesi-(1923-1946)}, key = {cite}, author = {Beceri̇kli̇, Sabri} }
APA Beceri̇kli̇, S . (2020). Türkiye’de Ortaokul Öğretmeni Yetiştiren Orta Öğretmen Okullarının Kısa Tarihçesi-(1923-1946) . Türk Eğitim Bilimleri Dergisi , 18 (1) , 368-391 . DOI: 10.37217/tebd.728790
MLA Beceri̇kli̇, S . "Türkiye’de Ortaokul Öğretmeni Yetiştiren Orta Öğretmen Okullarının Kısa Tarihçesi-(1923-1946)" . Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 18 (2020 ): 368-391 <https://dergipark.org.tr/en/pub/tebd/issue/55173/728790>
Chicago Beceri̇kli̇, S . "Türkiye’de Ortaokul Öğretmeni Yetiştiren Orta Öğretmen Okullarının Kısa Tarihçesi-(1923-1946)". Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 18 (2020 ): 368-391
RIS TY - JOUR T1 - Türkiye’de Ortaokul Öğretmeni Yetiştiren Orta Öğretmen Okullarının Kısa Tarihçesi-(1923-1946) AU - Sabri Beceri̇kli̇ Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.37217/tebd.728790 DO - 10.37217/tebd.728790 T2 - Türk Eğitim Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 368 EP - 391 VL - 18 IS - 1 SN - -2459-1912 M3 - doi: 10.37217/tebd.728790 UR - https://doi.org/10.37217/tebd.728790 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Türk Eğitim Bilimleri Dergisi Türkiye’de Ortaokul Öğretmeni Yetiştiren Orta Öğretmen Okullarının Kısa Tarihçesi-(1923-1946) %A Sabri Beceri̇kli̇ %T Türkiye’de Ortaokul Öğretmeni Yetiştiren Orta Öğretmen Okullarının Kısa Tarihçesi-(1923-1946) %D 2020 %J Türk Eğitim Bilimleri Dergisi %P -2459-1912 %V 18 %N 1 %R doi: 10.37217/tebd.728790 %U 10.37217/tebd.728790
ISNAD Beceri̇kli̇, Sabri . "Türkiye’de Ortaokul Öğretmeni Yetiştiren Orta Öğretmen Okullarının Kısa Tarihçesi-(1923-1946)". Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 18 / 1 (June 2020): 368-391 . https://doi.org/10.37217/tebd.728790
AMA Beceri̇kli̇ S . Türkiye’de Ortaokul Öğretmeni Yetiştiren Orta Öğretmen Okullarının Kısa Tarihçesi-(1923-1946). TEBD. 2020; 18(1): 368-391.
Vancouver Beceri̇kli̇ S . Türkiye’de Ortaokul Öğretmeni Yetiştiren Orta Öğretmen Okullarının Kısa Tarihçesi-(1923-1946). Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2020; 18(1): 368-391.