Research Article

SEZAİ KARAKOÇ, CEMAL SÜREYA, EDİP CANSEVER, TURGUT UYAR VE İLHAN BERK’İN ŞİİRLERİNDE FARKINDALIK ARACI OLARAK GÖLGE

Volume: 12 Number: 2 June 15, 2023
EN TR

SEZAİ KARAKOÇ, CEMAL SÜREYA, EDİP CANSEVER, TURGUT UYAR VE İLHAN BERK’İN ŞİİRLERİNDE FARKINDALIK ARACI OLARAK GÖLGE

Abstract

Bu çalışmada İkinci Yeni şairlerinden Sezai Karakoç, Cemal Süreya, Edip Cansever, Turgut Uyar ve İlhan Berk’in şiirlerinde tercih ettikleri gölge imgesi “farkındalık” boyutuyla incelenmiştir. Gölgenin tarihî süreçte gelişimine bakıldığında insanın karşısındaki mağlup edilmesi gereken güç olarak anlaşıldığı görülmektedir. Mit, efsane ve destan gibi türlerde “kahraman” insanın öteki yönüne karşılık gelen gölge, ilerleyen süreçlerde hakkında yapılan çalışmalarla anlam alanı genişletilmiş bir olgudur. Psikanalizin gelişmesiyle de gölge artık benliğin bir parçası olarak görülmeye başlanmış ve “yenilmesi gereken karşıt güç” olmaktan çıkarılıp dikkate alınması gereken bir insani taraf şeklinde algılanmaya başlanmıştır. Gölge bu yönüyle bireyi tanımada ve onun eylemlerini anlamada önemli bir araca dönüşmektedir. Edebî eserlerdeki varlığı incelendiğinde, anlatım biçimleri ve olanakları sayesinde gölgenin şair ve yazarlar tarafından sıklıkla tercih edildiği söylenebilir. İkinci Yeni şiirinde tercih edilen gölge imgesinin anlam ve anlatım çağrışımlarından biri de bireyi; bilinçli olmaya çağıran, algı boyutunda ihmal edilmiş olay ve durumları görünür kılan bir farkındalık aracı olmasıdır. İkinci Yeni şiirinde “anlamın/anlatımın” farkındalık boyutunu belirginleştiren gölge, varoluşun ve ayırt etmenin ifadesi olarak da değerlendirilebilir.

Keywords

References

  1. Alper, Y. (2008). Psikodinamik açıdan Cemal Süreya ve şiiri. İstanbul: Özgür Yayınları.
  2. Ayhan, E. (2013). Bütün yort savul’lar!. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  3. Bachelard, G. (1995). Ateşin psikanalizi. İstanbul: Bağlam Yayıncılık.
  4. Berk, İ. (1997). Poetika. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  5. Berk, İ. (1999). Eşik. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  6. Berk, İ. (2013). Aşk tahtı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  7. Boran, E. (2015). Nüans. İstanbul: Köprü Yayınları.
  8. Borgna, E. (2013). Ruhun yalnızlığı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Literary Studies (Other)

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

June 15, 2023

Submission Date

January 15, 2023

Acceptance Date

May 15, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 12 Number: 2

APA
Kömür, Y. (2023). SEZAİ KARAKOÇ, CEMAL SÜREYA, EDİP CANSEVER, TURGUT UYAR VE İLHAN BERK’İN ŞİİRLERİNDE FARKINDALIK ARACI OLARAK GÖLGE. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 12(2), 695-710. https://doi.org/10.7884/teke.1312781
AMA
1.Kömür Y. SEZAİ KARAKOÇ, CEMAL SÜREYA, EDİP CANSEVER, TURGUT UYAR VE İLHAN BERK’İN ŞİİRLERİNDE FARKINDALIK ARACI OLARAK GÖLGE. TEKE. 2023;12(2):695-710. doi:10.7884/teke.1312781
Chicago
Kömür, Yusuf. 2023. “SEZAİ KARAKOÇ, CEMAL SÜREYA, EDİP CANSEVER, TURGUT UYAR VE İLHAN BERK’İN ŞİİRLERİNDE FARKINDALIK ARACI OLARAK GÖLGE”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 12 (2): 695-710. https://doi.org/10.7884/teke.1312781.
EndNote
Kömür Y (June 1, 2023) SEZAİ KARAKOÇ, CEMAL SÜREYA, EDİP CANSEVER, TURGUT UYAR VE İLHAN BERK’İN ŞİİRLERİNDE FARKINDALIK ARACI OLARAK GÖLGE. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 12 2 695–710.
IEEE
[1]Y. Kömür, “SEZAİ KARAKOÇ, CEMAL SÜREYA, EDİP CANSEVER, TURGUT UYAR VE İLHAN BERK’İN ŞİİRLERİNDE FARKINDALIK ARACI OLARAK GÖLGE”, TEKE, vol. 12, no. 2, pp. 695–710, June 2023, doi: 10.7884/teke.1312781.
ISNAD
Kömür, Yusuf. “SEZAİ KARAKOÇ, CEMAL SÜREYA, EDİP CANSEVER, TURGUT UYAR VE İLHAN BERK’İN ŞİİRLERİNDE FARKINDALIK ARACI OLARAK GÖLGE”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 12/2 (June 1, 2023): 695-710. https://doi.org/10.7884/teke.1312781.
JAMA
1.Kömür Y. SEZAİ KARAKOÇ, CEMAL SÜREYA, EDİP CANSEVER, TURGUT UYAR VE İLHAN BERK’İN ŞİİRLERİNDE FARKINDALIK ARACI OLARAK GÖLGE. TEKE. 2023;12:695–710.
MLA
Kömür, Yusuf. “SEZAİ KARAKOÇ, CEMAL SÜREYA, EDİP CANSEVER, TURGUT UYAR VE İLHAN BERK’İN ŞİİRLERİNDE FARKINDALIK ARACI OLARAK GÖLGE”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, vol. 12, no. 2, June 2023, pp. 695-10, doi:10.7884/teke.1312781.
Vancouver
1.Yusuf Kömür. SEZAİ KARAKOÇ, CEMAL SÜREYA, EDİP CANSEVER, TURGUT UYAR VE İLHAN BERK’İN ŞİİRLERİNDE FARKINDALIK ARACI OLARAK GÖLGE. TEKE. 2023 Jun. 1;12(2):695-710. doi:10.7884/teke.1312781