Research Article

Issızlığın Ortası Romanında Katlanamama Durumunun Tezahürü: Oluşa İzin Vermeme ve Dirençsizlik

Number: 24 December 1, 2025
TR EN

Issızlığın Ortası Romanında Katlanamama Durumunun Tezahürü: Oluşa İzin Vermeme ve Dirençsizlik

Öz

Mehmet Eroğlu’nun Issızlığın Ortası romanı, asıl kişi Ayhan’ın şahsında varlığı tehdit eden unsuru katlanamama durumu olarak görünüşe çıkaran bir romandır. Martin Heidegger’e göre katlanma, oluşuma izin verme durumu ile yıkıcı unsurlara karşı dirençli olmayı ifade eder. Katlanamama ise oluşuma izin vermeme ile yıkıcı unsurlara karşı dirençli olmamayı bildirir. Dayanamama anlamına da gelen bu durumun en önemli tezahürü ise tahammül edememek, kırılmak, kopmak, yitip gitmek ve ölmeyi istemektir. Katlanamayan bir birey olarak Ayhan, geçmişe takılıp kalmış bir durumda iken ilişkili olduğu insanların da yardımıyla kendisiyle karşılaşır ve Ankara’da bulunduğu iki aylık zaman dilimi içinde açılan olanaklar arasından seçimler yapmak zorunda kalır. Onun yaşamının bu kısa döneminde iki esas olanak vardır karşısında: O, ya zorluklara katlanıp her şeye yeniden başlayacak ya da durumunu olduğu gibi koruyacaktır. Ya oluşuma izin verecek ya da vermeyecektir. Olanakların sınırında duran Ayhan, yaşamın yenilenme çağrısını duymak yerine intikamcı bir tavırla en az dört defa ölmeyi seçer. Onun ölmeyi istemesinin veya oluşa izin vermemesinin nedeni ise içinde olduğu ancak farkında olmadığı katlanamama (güçsüz ve dirençsiz olma) durumudur. Bu yazıda, yaşamayı değil ölmeyi isteyen Ayhan’ın seçiminin en yakın ve en derin nedeni olarak katlanamama durumu işaret edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Ahmet Oktay. Popüler Kültürden TV Sömürgesine. İstanbul: İthaki Yayınları, 2009.
  2. Aytaç, Gürsel. Çağdaş Türk Romanları Üzerine İncelemeler. Ankara: Gündoğan Yayınları, 1999.
  3. Enginün, İnci. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı. İstanbul: Dergâh Yayınları, 2001.
  4. Eroğlu, Mehmet. Issızlığın Ortası. İstanbul: Agora Kitaplığı, 2007.
  5. Fethi Naci. Yüz Yılın 100 Türk Romanı. İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları, 2009.
  6. Heidegger, Martin. Aristotales Metafizik 1-3 Gücün Neliği ve Gerçekliği. Çeviren: Saffet Babür, Ankara: BilgeSu Yayıncılık, 2010.
  7. Heidegger, Martin. Olmaya Bırakılmışlık. Çeviren: Mesut Keskin, İstanbul: Avesta Yayınları, 2013.
  8. Kahraman, Hasan Bülent. “Romanda Bilinçlenme ve Eroğlu’nun Romanı,” Sanat Olayı 26, (1984): 66-67.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Applied Philosophy (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 1, 2025

Submission Date

April 17, 2025

Acceptance Date

June 8, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 24

Chicago
Öcal, Oğuz. 2025. “Issızlığın Ortası Romanında Katlanamama Durumunun Tezahürü: Oluşa İzin Vermeme Ve Dirençsizlik”. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, nos. 24: 31-40. https://doi.org/10.55256/temasa.1678666.