Research Article

TÜRKİYE’DE KAMU BORCUNUN EKONOMİK VE MALİ BELİRLEYİCİLERİ: YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİNDEN KANITLAR (1990-2024)

Volume: 6 Number: 3 October 15, 2025
EN TR

TÜRKİYE’DE KAMU BORCUNUN EKONOMİK VE MALİ BELİRLEYİCİLERİ: YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİNDEN KANITLAR (1990-2024)

Abstract

Bir ülkenin en büyük finansal portföyü olan kamu borç portföyünü etkileyen dinamiklerin belirlenmesi hem makroekonomik istikrarın sağlanmasında hem de sürdürülebilir mali yapının oluşturulmasında kritik bir rol almaktadır. Bu anlamda çalışma, 1990-2024 dönemi için Türkiye'de kamu borçlanmasına yön veren temel ekonomik ve mali dinamikleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Eşbütünleşme ilişkisinin incelenmesi amacıyla yapılan Maki (2012) çoklu yapısal kırılmalı eşbütünleşme testi sonuçlarına göre, değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. FMOLS ve DOLS uzun dönem katsayı tahmin sonuçlarına göre, enflasyon ve işsizlik kamu borç yükü üzerinde pozitif yönlü etkiler yaratırken, ekonomik büyüme ve birincil bütçe dengesindeki iyileşmeler ise kamu borç yükünü azaltmaktadır. Özellikle sürdürülebilir mali yapı için en güçlü politika aracının, devletin mali pozisyonunu gösteren birincil bütçe dengesi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular, ekonomik büyüme sürecini destekleyen kurumsal düzenlemelerin, enflasyonla mücadelenin, işsizliği azaltmaya dönük politikaların ve mali konsolidasyona ilişkin tutarlı bir anlayış ile mali disiplini gözeten bütçe politikalarının sürdürülebilir kamu borç yapısı için gerekli birer politika aracı olduğunu göstermektedir.

Keywords

References

  1. Afflatet, N. (2018). The impact of population ageing on public debt: A panel data analysis for 18 European countries. International Journal of Economics and Financial Issues, 8(4), 68-77.
  2. Afonso, A. ve Ibraimo, Y. (2020). The macroeconomic effects of public debt: An empirical analysis of Mozambique. Applied Economics, 52(2), 212-226. https://doi.org/10.1080/00036846.2019.1644445
  3. Afonso, A., Alves, J. ve Monteiro, S. (2024). The pressure is on: How geopolitical tensions impact institutional fiscal and external stability responses (CESifo Working Paper No. 11067). CESifo.
  4. Alesina, A., Favero, C. ve Giavazzi, F. (2019). Effects of austerity: Expenditure-and tax-based approaches. Journal of Economic Perspectives, 33(2), 141-162. https://doi.org/10.1257/jep.33.2.141
  5. Ando, S., Mishra, P., Patel, N., Peralta-Alva, A. ve Presbitero, A. F. (2025). Fiscal consolidation and public debt. Journal of Economic Dynamics and Control, 170, 1-13. https://doi.org/10.1016/j.jedc.2024.104998
  6. Balibek, M. E., Haque, M. T., Rivetti, D. ve Tamene, M. M. (2019). Medium-term debt management strategy: Analytical tool manual. International Monetary Fund.
  7. Ben Ali, T. ve Al Yahya, B. A. A. (2019). The effect of governance on public debt: An empirical investigation for the Arabian Gulf countries. Journal of Economic Studies, 46(4), 812-841. https://doi.org/10.1108/JES-07-2017-0168
  8. Bozatlı, O., Serin, S. C. ve Demir, M. (2024). The causal relationship between public debt and economic growth in G7 countries: New evidence from time and frequency domain approaches. Economic Change and Restructuring, 57(136), 1-27. https://doi.org/10.1007/s10644-024-09716-8

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Policy of Treasury

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 15, 2025

Submission Date

July 17, 2025

Acceptance Date

October 7, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 6 Number: 3

APA
Köstekçi, A. (2025). TÜRKİYE’DE KAMU BORCUNUN EKONOMİK VE MALİ BELİRLEYİCİLERİ: YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİNDEN KANITLAR (1990-2024). Toplum Ekonomi Ve Yönetim Dergisi, 6(3), 545-570. https://doi.org/10.58702/teyd.1744735
AMA
1.Köstekçi A. TÜRKİYE’DE KAMU BORCUNUN EKONOMİK VE MALİ BELİRLEYİCİLERİ: YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİNDEN KANITLAR (1990-2024). Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi. 2025;6(3):545-570. doi:10.58702/teyd.1744735
Chicago
Köstekçi, Ahmet. 2025. “TÜRKİYE’DE KAMU BORCUNUN EKONOMİK VE MALİ BELİRLEYİCİLERİ: YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİNDEN KANITLAR (1990-2024)”. Toplum Ekonomi Ve Yönetim Dergisi 6 (3): 545-70. https://doi.org/10.58702/teyd.1744735.
EndNote
Köstekçi A (October 1, 2025) TÜRKİYE’DE KAMU BORCUNUN EKONOMİK VE MALİ BELİRLEYİCİLERİ: YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİNDEN KANITLAR (1990-2024). Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi 6 3 545–570.
IEEE
[1]A. Köstekçi, “TÜRKİYE’DE KAMU BORCUNUN EKONOMİK VE MALİ BELİRLEYİCİLERİ: YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİNDEN KANITLAR (1990-2024)”, Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi, vol. 6, no. 3, pp. 545–570, Oct. 2025, doi: 10.58702/teyd.1744735.
ISNAD
Köstekçi, Ahmet. “TÜRKİYE’DE KAMU BORCUNUN EKONOMİK VE MALİ BELİRLEYİCİLERİ: YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİNDEN KANITLAR (1990-2024)”. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi 6/3 (October 1, 2025): 545-570. https://doi.org/10.58702/teyd.1744735.
JAMA
1.Köstekçi A. TÜRKİYE’DE KAMU BORCUNUN EKONOMİK VE MALİ BELİRLEYİCİLERİ: YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİNDEN KANITLAR (1990-2024). Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi. 2025;6:545–570.
MLA
Köstekçi, Ahmet. “TÜRKİYE’DE KAMU BORCUNUN EKONOMİK VE MALİ BELİRLEYİCİLERİ: YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİNDEN KANITLAR (1990-2024)”. Toplum Ekonomi Ve Yönetim Dergisi, vol. 6, no. 3, Oct. 2025, pp. 545-70, doi:10.58702/teyd.1744735.
Vancouver
1.Ahmet Köstekçi. TÜRKİYE’DE KAMU BORCUNUN EKONOMİK VE MALİ BELİRLEYİCİLERİ: YAPISAL KIRILMALI EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİNDEN KANITLAR (1990-2024). Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi. 2025 Oct. 1;6(3):545-70. doi:10.58702/teyd.1744735