Research Article

Tasavvufta Yalnızlık ve Vahşet Kavramı

Volume: 5 Number: 2 December 30, 2021
EN TR

Tasavvufta Yalnızlık ve Vahşet Kavramı

Öz

Bu makalede, tasavvufta yalnızlık ve yalnızlığın ifade biçimlerinden biri olan vahşet kavramı ele alınmıştır. Bu bağlamda çalışma üç kısımdan oluşmaktadır. İlk bölümde, dinî hayat ve yalnızlık bağlantısına dair genel bir çerçeve çizilmiş, özelde konunun İslâmî boyutuna yer verilmiştir. İkinci bölümde, yalnızlığın tasavvufî hayata yansıması hakkında bir değerlendirme yapılmıştır. Üçüncü bölüm ise sûfî tarzda yalnızlığı niteleyen vahşet kavramına ayrılmıştır. Erken dönemlerden itibaren yalnızlık, sûfî yaşam tarzını belirleyen temel niteliklerden biridir. Sûfî hayat hikâyelerinin arka planına hâkim bir yalnızlık atmosferi yanında, onların sözlerinde de yalnızlığa dair güçlü vurgular bulunmaktadır. Diğer yandan, tasavvuf düşüncesinde yalnızlığın tekdüze ve sabit bir anlamı yoktur. Sûfîler, yalnızlığı ifade etmek için çeşitli kavramlara başvururlar. Vahşet de bu kavramlardan biridir. Ancak vahşet, yalnızlığa dair anlamsal muhtevası ile diğer kavramlardan ayrılmakta, sûfî yalnızlığını özel bir boyutuyla tanımlamaktadır. Bu çalışma, yalnızlığın işte bu boyutunu tahlil etmeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Tasavvuf , Yalnızlık , Halvet , Uzlet , Vahşet.

References

  1. Abdürrezzâk el-Kâşânî. Istılahâtu’s-sûfiyye. thk. Abdü’l-Âl Şâhîn. Kahire: Dâru’l-Menâr, 1992.
  2. Aydınlı, Abdullah. “Ebû Zer el-Gıfârî”. DİA. 10/266-269. İstanbul: TDV Yayınları, 1994.
  3. Aynî, Mehmed Ali. Tasavvuf Tarihi. haz. Hüseyin Rahmi Yananlı. İstanbul: Büyüyen Ay, 2017.
  4. Cebecioğlu, Ethem. Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü. İstanbul: Anka Yayınları, 2004.
  5. Cürcânî, Ali b. Muhammed es-Seyyîd eş-Şerîf. Mu’cemü’t-ta’rîfât. thk. Muhammed Sıddîk el-Minşâvî. Kahire: Dâru’l-Fazîle, ts.
  6. Ebû Tâlib el-Mekkî, Muhammed b. Ali b. Atıyye. Kûtu’l-kulûb fî muâmeleti’l-Mahbûb. 3 Cilt. Kahire: Mektebetu Dâri’t-Turâs, 2001.
  7. Ebu’l Alâ Afîfî. Tasavvuf İslâm’da Manevî Hayat. çev. Ekrem Demirli - Abdullah Kartal. İstanbul: İz Yayıncılık, 2004.
  8. Erginli, Zafer vd. Metinlerle Tasavvuf Terimleri Sözlüğü. ed. Zafer Erginli. İstanbul: Kalem Yayınevi, 2006.
  9. Feridüddîn Attâr. Evliya Tezkireleri. çev. Süleyman Uludağ. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2005.
  10. Gölbaşı, Selahattin. Kur’ân’ı Kerîm’de Anılan Bazı Peygamberlerin Yalnızlık Deneyimleri. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2006.
ISNAD
Uyar, Mehmet. “Tasavvufta Yalnızlık Ve Vahşet Kavramı”. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi 5/2 (December 1, 2021): 477-501. https://doi.org/10.32711/tiad.999476.