EN
TR
Güneş Aktivitesi Tahmini Üzerine Makine Öğrenmesi Uygulamaları
Abstract
Son zamanlarda makine öğrenmesi (ML) birçok alanda uygulanmaya başlanmıştır. Bu yöntemle, problemlere karşı daha hızlı ve daha kapsamlı çözümler üretilmesi amaçlanmıştır. Güneş Aktivitesinin (GA) 1700 yılından beri çevrimsel değişiminin takibiyle, farklı tahmin senaryoları oluşturabilmek için çeşitli ML algoritmaları kullanılmaktadır. Bu çalışmada, çeşitli ML algoritmalarıyla 25. Güneş Çevrimi'nin tahmin edilmesi ve literatürdeki diğer çalışmalarla birlikte, GA'nın ML uygulamalarıyla tahmin çalışmalarına yönelik farkındalık yaratılması amaçlanmıştır. Güneş Aktivitesinin en önemli göstergelerinden biri olan Güneş Lekesi Sayısı (SSN) temel alınarak, NAR (Doğrusal Olmayan Otoregresif) modeli ile 25. Güneş Çevrimi'nin aylık değerlerinin tahmini gerçekleştirilmiştir. Bu tahminler, ML algoritmalarından Destek Vektör Makinesi (SVM), Rastgele Orman (RF), k-En Yakın Komşular (kNN) ve Gradyan Arttırma (GB) kullanılarak yapılmıştır. Sonuçlar, Ortalama Karekök Hata (RMSE), Ortalama Mutlak Hata (MAE), Pearson Korelasyon Katsayısı (PCC) ve Nash-Sutcliffe Etkililik Katsayısı (NSE) ile değerlendirilerek, çevrim değerlerinin tahmin sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır. Oluşturulan modeller, ilk adımda NAR ve sonraki adımlarda SVM, kNN, GB olmak üzere sırasıyla NAR-SVM, NAR-RF, NAR-kNN ve NAR-GB şeklinde adlandırılmıştır. Modellerin tahmin ettiği maksimum değerler 117.43-117.99 aralığında değişmektedir (NAR ile maksimum değer 118.13 olarak üretilmiştir). RMSE değerleri 0.08–0.72, MAE değerleri 0.07–0.47 arasındadır. PCC değerleri 0.99 ve NSE değerleri de 0.99 olarak bulunmuştur. Sonuçlar, literatürdeki diğer çalışmaların sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır.
Keywords
References
- Aparicio, A. J. P., Carrasco ve diğ., 2023, Solar Physics, 298(8), 100. https://doi.org/10.1007/s11207-023-02194-7
- Bansal, R, ve Shaliastovich, I.A, 2010, The American Economic Review, 100, 537-541.
- Benmouiza, K, and Cheknane, A., 2016, Theoretical and Applied Climatology, 124, 945-958. doi:10.1007/s00704-015-1469-z.
- Breiman, Leo. Machine Learning, 2001, 45, 5-32. doi:10.1023/A:1010933404324.
- Cao, J., Xu, T., Deng, L., Zhou, X., Li, S., Liu, Y., Wang, W., & Zhou, W., 2024, The Astrophysical Journal, 969(2), 120. https://doi.org/10.3847/1538-4357/ad4551
- Carrington, R. C., 1859, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 20, 13-15. doi:10.1093/mnras/20.1.13.
- Cha, G.W., Moon, H.J., Kim, Y.C., 2021, Int J Environ Res Public
- Health, 18(16), 8530. doi:10.3390/ijerph18168530.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Astronomical Sciences (Other)
Journal Section
Research Article
Early Pub Date
June 22, 2025
Publication Date
July 1, 2025
Submission Date
November 30, 2024
Acceptance Date
May 12, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 6 Number: Special Issue: UAK2024 Proc.
APA
Kalkan, M. Y., Gadelmavla, D., & Yavuz, M. (2025). Güneş Aktivitesi Tahmini Üzerine Makine Öğrenmesi Uygulamaları. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics, 6(Special Issue: UAK2024 Proc.), 407-410. https://doi.org/10.55064/tjaa.1593971
AMA
1.Kalkan MY, Gadelmavla D, Yavuz M. Güneş Aktivitesi Tahmini Üzerine Makine Öğrenmesi Uygulamaları. TJAA. 2025;6(Special Issue: UAK2024 Proc.):407-410. doi:10.55064/tjaa.1593971
Chicago
Kalkan, Mirkan Yusuf, Diaa Gadelmavla, and Metin Yavuz. 2025. “Güneş Aktivitesi Tahmini Üzerine Makine Öğrenmesi Uygulamaları”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 6 (Special Issue: UAK2024 Proc.): 407-10. https://doi.org/10.55064/tjaa.1593971.
EndNote
Kalkan MY, Gadelmavla D, Yavuz M (July 1, 2025) Güneş Aktivitesi Tahmini Üzerine Makine Öğrenmesi Uygulamaları. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 6 Special Issue: UAK2024 Proc. 407–410.
IEEE
[1]M. Y. Kalkan, D. Gadelmavla, and M. Yavuz, “Güneş Aktivitesi Tahmini Üzerine Makine Öğrenmesi Uygulamaları”, TJAA, vol. 6, no. Special Issue: UAK2024 Proc., pp. 407–410, July 2025, doi: 10.55064/tjaa.1593971.
ISNAD
Kalkan, Mirkan Yusuf - Gadelmavla, Diaa - Yavuz, Metin. “Güneş Aktivitesi Tahmini Üzerine Makine Öğrenmesi Uygulamaları”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 6/Special Issue: UAK2024 Proc. (July 1, 2025): 407-410. https://doi.org/10.55064/tjaa.1593971.
JAMA
1.Kalkan MY, Gadelmavla D, Yavuz M. Güneş Aktivitesi Tahmini Üzerine Makine Öğrenmesi Uygulamaları. TJAA. 2025;6:407–410.
MLA
Kalkan, Mirkan Yusuf, et al. “Güneş Aktivitesi Tahmini Üzerine Makine Öğrenmesi Uygulamaları”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics, vol. 6, no. Special Issue: UAK2024 Proc., July 2025, pp. 407-10, doi:10.55064/tjaa.1593971.
Vancouver
1.Mirkan Yusuf Kalkan, Diaa Gadelmavla, Metin Yavuz. Güneş Aktivitesi Tahmini Üzerine Makine Öğrenmesi Uygulamaları. TJAA. 2025 Jul. 1;6(Special Issue: UAK2024 Proc.):407-10. doi:10.55064/tjaa.1593971