Review Article

James Webb Uzay Teleskobu’nun Gökada Devrimi

Volume: 6 Number: Special Issue: UAK2024 Proc. July 1, 2025
EN TR

James Webb Uzay Teleskobu’nun Gökada Devrimi

Abstract

James Webb Uzay Teleskobu (JWST) yakın ve orta kızılötesi dalga boylarındaki eşsiz hassasiyeti ve çözünürlüğü sayesinde evrenin yapı taşları olan gökadalar için yeni bir dönem başlatmıştır. Özellikle yakın kızılötesindeki fotometrik ve tayfsal gözlemler evrenimizin tarihine dair anlayışımızdaki en önemli boşluklardan biri olan kozmik şafak dönemindeki gökadaları, ve aktif süper kütleli kara delikleri ilk kez gözleme fırsatı sağlamıştır. Bu gözlemler Büyük Patlama'dan birkaç 100 milyon yıl sonra zaten var olan parlak, mavi gökadaları, yüksek kırmızıya kayma değerine sahip Aktif Galaksi Çekirdekleri'nin beklenmedik popülasyonunu ve gökadaların önemli ölçüde aşırı olan yoğunlukları ilk kez ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada JWST'nin ilk iki yılında yapılan gökadalar için bir devrimi ifade eden gözlemlerin şaşırtıcı araştırma sonuçları özetlenecektir. Ayrıca, 5-25 mikron dalga boyları arasındaki orta kızılötesi fotometrik Kozmik Evrim Erken Yayın Bilimi (CEERS) uzay taramasından kırmızıya kayma değeri beşten daha düşük olan farklı gökada sınıfları için elde edilen bulgular özetlenecektir.

Keywords

References

  1. Adamo A., Atek H., Bagley M. B., Bañados E., Barrow K. S. S., ve diğ., 2024, preprint, (arXiv:2405.21054)
  2. Adams N. J., Conselice C. J., Ferreira L., Austin D., Trussler J. A. A., ve diğ., 2023, MNRAS, 518, 4755
  3. Arrabal Haro P., Dickinson M., Finkelstein S. L., Fujimoto S., Fernández V., Kartaltepe J. S., Jung I., ve diğ., 2023, ApJ, 951, L22
  4. Böker T., Beck T. L., Birkmann S. M., Giardino G., Keyes C., Kumari N., ve diğ., 2023, PASP, 135, 038001
  5. Bouwens R. J., ve diğ., 2023, MNRAS, 523, 1036
  6. Bromm V., Yoshida N., 2011, ARA&A, 49, 373
  7. Chemerynska I., Atek H., Dayal P., Furtak L. J., Feldmann R., Greene J. E., ve diğ., 2024, ApJ, 976, L15
  8. Curti M., Maiolino R., Curtis-Lake E., Chevallard J., Carniani S., D’Eugenio F., Looser T. J., ve diğ., 2024, A&A, 684, A75

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Cosmology and Extragalactic Astronomy, Astronomical Sciences (Other)

Journal Section

Review Article

Early Pub Date

June 22, 2025

Publication Date

July 1, 2025

Submission Date

January 31, 2025

Acceptance Date

March 4, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 6 Number: Special Issue: UAK2024 Proc.

APA
Kilerci, E. (2025). James Webb Uzay Teleskobu’nun Gökada Devrimi. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics, 6(Special Issue: UAK2024 Proc.), 98-104. https://doi.org/10.55064/tjaa.1630356
AMA
1.Kilerci E. James Webb Uzay Teleskobu’nun Gökada Devrimi. TJAA. 2025;6(Special Issue: UAK2024 Proc.):98-104. doi:10.55064/tjaa.1630356
Chicago
Kilerci, Ece. 2025. “James Webb Uzay Teleskobu’nun Gökada Devrimi”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 6 (Special Issue: UAK2024 Proc.): 98-104. https://doi.org/10.55064/tjaa.1630356.
EndNote
Kilerci E (July 1, 2025) James Webb Uzay Teleskobu’nun Gökada Devrimi. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 6 Special Issue: UAK2024 Proc. 98–104.
IEEE
[1]E. Kilerci, “James Webb Uzay Teleskobu’nun Gökada Devrimi”, TJAA, vol. 6, no. Special Issue: UAK2024 Proc., pp. 98–104, July 2025, doi: 10.55064/tjaa.1630356.
ISNAD
Kilerci, Ece. “James Webb Uzay Teleskobu’nun Gökada Devrimi”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 6/Special Issue: UAK2024 Proc. (July 1, 2025): 98-104. https://doi.org/10.55064/tjaa.1630356.
JAMA
1.Kilerci E. James Webb Uzay Teleskobu’nun Gökada Devrimi. TJAA. 2025;6:98–104.
MLA
Kilerci, Ece. “James Webb Uzay Teleskobu’nun Gökada Devrimi”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics, vol. 6, no. Special Issue: UAK2024 Proc., July 2025, pp. 98-104, doi:10.55064/tjaa.1630356.
Vancouver
1.Ece Kilerci. James Webb Uzay Teleskobu’nun Gökada Devrimi. TJAA. 2025 Jul. 1;6(Special Issue: UAK2024 Proc.):98-104. doi:10.55064/tjaa.1630356

TJAA is a publication of Turkish Astronomical Society (TAD).