Research Article

News Consumption and Sharing Behaviors of Undergraduate Students in Turkey in the Post-Truth Era

Volume: 36 Number: 3 September 30, 2022
TR EN

Gerçek Ötesi Dönemde Türkiye’deki Lisans Öğrencilerinin Haber Tüketim ve Paylaşım Davranışları

Öz

Amaç: Bu çalışma, Türkiye’deki lisans öğrencilerinin haber tüketim ve paylaşım davranışlarını araştırmak amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma, Türkiye’deki vakıf ve devlet üniversitelerinde lisans düzeyinde öğrenim görmekte olan öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Örneklem seçiminde kota örnekleme kullanılmıştır. Veriler, Haziran-Temmuz 2020 tarihleri arasında çevrimiçi anket uygulanarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS yazılımı kullanılmış olup, bulguların sunumunda betimsel istatistiklerden ve ki-kare testinden yararlanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların büyük bir çoğunluğu medya, haber ve bilgi okuryazarlığı konularında herhangi bir eğitim almamıştır. Haberleri aktif olarak takip edenlerin oranı %93 olup, en çok tercih edilen haber kaynakları Twitter, çevrimiçi haber siteleri ve gazeteler ile televizyondur. Tüm haber kaynakları arasında en az güvenilen kaynak sosyal medyadır. Medya, haber ya da bilgi okuryazarlığı konularının herhangi birinden eğitim alanların yaklaşık %70’i haberin kaynağını ya da platformunu kontrol etmektedir. Katılımcıların yarısı gazetecilerin haberlere kendi ön yargılarını yansıttığını düşünmektedir. Ayrıca, Türkiye’de haber medyasının tarafsız olduğuna inananların oranı sadece %5’tir. Koronavirüs (COVID-19) pandemisinin başlamasıyla birlikte katılımcıların %75’i daha sık haber takip etmeye başlamıştır. Sonuç: Elde edilen bulgular, lisans öğrencilerinin haber tüketim davranışlarının küresel haber tüketim davranışlarıyla uyumlu olduğunu ve özellikle haber doğrulama yöntem ve tekniklerini ele alan iyi planlanmış bir eğitim programına ihtiyaç duyduklarını göstermektedir. Özgünlük: Bu çalışmanın özgün yanını, Türkiye’de üniversitede öğrenim gören gençlere odaklanarak onların haber tüketim ve paylaşım davranışlarını ele alması oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Gerçek ötesi , haber okuryazarlığı , sahte haber , haber tüketimi , mezenformasyon , dezenformasyon

References

  1. Aisch, G., Huang, J. ve Kang, C. (2016, 10 Aralık). Dissecting the #PizzaGate conspiracy theories. The NewYork Times. https://web.archive.org/web/20161210112745/http://www.nytimes.com/interactive/2 016/12/10/business/media/pizzagate.html
  2. Andı, S. (2021). How and why do consumers access news on social media? N. Newman, R. Fletcher, A. Schulz, S.
  3. Andı, C. T. Robertson ve R. K. Nielsen (Ed). Reuters Institute digital news report 2021, 10th edition içinde (s. 51-55). https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/sites/default/files/2021-06/Digital_News_Report_2021_FINAL.pdf
  4. Benton, J. (2019, 17 Haziran). Why do some people avoid news? Because they don’t trust us — orbecause they don’t think we addvalue to their lives?. NiemanLab. https://www.niemanlab.org/2019/06/why-do-some-people-avoid-news-because-they-dont-trust-us-or-because-they-dont-think-we-add-value-to-their-lives/
  5. Brisola, A. ve Doyle, A. (2019). Critical information literacy as a path to resist “fake news”: Understanding disinformation as the root problem. Open Information Science, 3(1), 274-286. https://doi.org/10.1515/opis-2019-0019
  6. Canales, S. B. (2020). The Australian libraries and Information Association and National Archives band together against disinformation. The Canberra Times. https://www.canberratimes.com.au/story/7011365/australias-libraries-urge-government-to-adopt-anti-disinformation-policy/
  7. Center for News Literacy Stony Brook University School of Journalism. (2016). What is news literacy?. http://www.centerfornewsliteracy.org/what-is-news-literacy/
  8. Cinelli, M., Morales, G. D. F., Galeazzi, A., Quattrociocchi, W. ve Starnini, M. (2021). The echo chamber effect on social media. Proceedings of the National Academy of Sciences, 118(9). https://doi.org/10.1073/pnas.2023301118
  9. Cochran, W. G. (1963). Sampling techniques. New York: John Wiley and Sons, Inc..
  10. Cooke, N. (2018). Fake news and alternative facts: Information literacy in a post-truth era. ALA.
APA
Ünal, Y., Şencan, İ., & Kurbanoğlu, S. (2022). Gerçek Ötesi Dönemde Türkiye’deki Lisans Öğrencilerinin Haber Tüketim ve Paylaşım Davranışları. Türk Kütüphaneciliği, 36(3), 334-359. https://doi.org/10.24146/tk.1081859

Cited By