ÖĞRETMENLERİN BİREYSEL YENİLİKÇİLİK DÜZEYLERİ İLE ÖĞRETİM FAALİYETLERİNDE YAPAY ZEKÂ KULLANIMINA YÖNELİK ALGILARI ARASINDAKİ İLİŞKİ
Abstract
Bireysel yenilikçilik kişilik özellikleri; yeni teknolojilerin benimsenmesinde ve etkili kullanılmasında belirleyici bir değişken olarak kritik rol oynamaktadır. Bu çalışma öğretmenlerin bireysel yenilikçilik özellikleri ile eğitimde yapay zekâ kullanımlarına yönelik algıları arasındaki ilişkiyi belirlemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada nicel araştırma yaklaşımlarından ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Trakya Bölgesinin batısında yer alan ortaokullarda görev yapan 568 öğretmen oluşturmuştur. Öğretmenlere cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, mesleki kıdem yılı, branşları ve teknolojik araç kullanma süresinin sorgulandığı kısa form ile birlikte “Bireysel Yenilikçilik Ölçeği” ve “Öğretmenlerin Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımına Yönelik Algı Ölçeği” eş zamanlı olarak uygulanarak veriler toplanmıştır. Öğretmenlerin bireysel yenilikçilik özellikleri cinsiyet değişkeni bakımından farklılaşmazken yapay zekâ kullanımına ilişkin algıda cinsiyetin önemli bir faktör olduğu görülmektedir. Öğretmenlerin yaşları ve kıdem yılları bireysel yenilikçilik özellikleri üzerinde belirleyici bir unsur değilken, genç öğretmenlerin daha yaşlı ve daha kıdemli meslektaşlarına kıyasla yapay zekâ kullanımına yönelik olumlu tutum sergilediği tespit edilmiştir. Matematik ve İngilizce öğretmenleri diğer branşlar ile karşılaştırıldığında yapay zekâ araçlarına ilişkin daha az etik kaygı yaşadığı ve matematik öğretmenlerinin diğer branşlara göre risk almada daha cesaretli oldukları görülmüştür. Öğretmenlerin daha fazla teknolojik araç kullanım deneyimi ve yüksek bireysel yenilikçilik özelliklerinin eğitim ortamlarında yapay zekâ araçlarını kullanma eğilimlerini anlamlı düzeyde yordadığı tespit edilmiştir. Tüm bu bulgular ışığında öğretmenlerin sahip oldukları bireysel yenilikçilik özelliklerinin geliştirilmesi ve üretken yapay zekâ araçlarının barındırdığı riskler, etik hususlar, pedagojik ve akademik katkıları açısından bilinçlendirilmesi ve bilgilendirilmesi, teknolojik araç kullanma deneyiminin arttırılması eğitimde yapay zekâ entegrasyonu bakımından kritik öneme sahiptir.
Keywords
References
- Ahuja, A. S. (2019). The impact of artificial intelligence in medicine on the future role of the physician. PeerJ, 7, e7702. https://doi.org/10.7717/peerj.7702
- Akgun, S., & Greenhow, C. (2022). Artificial intelligence in education: Addressing ethical challenges in K-12 settings. AI and Ethics, 2(3), 431–440. https://doi.org/10.1007/s43681-021-00096-7
- Akın, T., Bulanık, S., Dalkılıç, Z., & Dalkılıç, S. (2025). Transformation in education: Teachers’ perception of artificial intelligence. Uluslararası Eğitim ve Bilim Araştırmaları Dergisi, 2(2), 1–15. https://doi.org/10.5281/zenodo.17465914
- Allehyani, B., Almashy, A., Jamshed, M., & Banu, S. (2025). Measuring the impact of Meta-AI on English reading comprehension score enhancement: A study within social media application. Theory and Practice in Language Studies, 15(2), 615–623. https://doi.org/10.17507/tpls.1502.31
- Ali, M. S. B., Yasmeen, R., & Munawar, Z. (2023). The impact of technology integration on student engagement and achievement in mathematics education: A systematic review. International Journal of Computer Integrated Manufacturing, 6(3), 222–232. https://doi.org/10.31149/ijie.v6i3.4182
- Al-Momani, R. T., & Al-Zyoud, T. N. M. (2025). The impact of e-learning on English language achievement and attitudes towards learning it as a foreign language among secondary students. In Artificial intelligence in the digital era: Economic, legislative and media perspectives (Studies in Systems, Decision and Control). Springer Nature Switzerland.
- Almuhanna, M. A. (2025). Teachers' perspectives of integrating AI-powered technologies in K-12 education for creating customized learning materials and resources. Education and Information Technologies, 30(8), 10343–10371. https://doi.org/10.1007/s10639-024-13257-y
- Alshorman, S. M. (2024). The readiness to use AI in teaching science: Science teachers’ perspective. Journal of Baltic Science Education, 23(3), 432–448. https://doi.org/10.33225/jbse/24.23.432
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Instructional Technologies
Journal Section
Research Article
Publication Date
October 10, 2026
Submission Date
March 4, 2026
Acceptance Date
April 17, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 16 Number: 4