Gençlerde Sosyal Medya Kullanımı ve Mahremiyet Bilinci: İmam Hatip Lisesi Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma

With the rapid development of technology, the use of social media among young people has become widespread, directly affecting their perception of private spaces. Accordingly, the aim of this study is to examine the relationship between social media addiction and privacy awareness among ımam hatip high school students. A quantitative research method using a relational survey model was employed. The population of the research consisted of ımam hatip high school students studying in Şanlıurfa province, and the sample included 812 students representing this population. The population consisted of ımam hatip high school students in Şanlıurfa, and the sample included 812 students representing this population. Data were collected using a personal information form, the “Social Media Addiction Scale for Adolescents”, and the “Social Media Privacy Protection Skills Scale for Adolescents”, and analyzed using SPSS 21.0. After it was determined that the data were normally distributed, the independent samples t-test, ANOVA, and Pearson correlation analysis were used in the analyses. The results indicated that students generally exhibited low levels of social media addiction and relatively high levels of privacy awareness. Furthermore, as social media addiction increased, privacy awareness decreased, demonstrating a significant negative relationship between these variables. The findings reveal statistically significant differences based on the variables of gender, grade level, the availability of internet access at home, and daily social media usage duration. It was determined that male students have higher levels of social media addiction, whereas female students exhibit higher levels of privacy awareness. Accordingly, enhancing social media literacy, expanding digital privacy education, and producing supportive content by relevant institutions are among the main recommendations of the study.

Teknolojinin gelişimiyle birlikte sosyal medya kullanımı gençler arasında yaygınlaşmış, bu durum bireylerin özel alan algılarını doğrudan etkilemeye başlamıştır. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, imam hatip lisesi öğrencilerinin sosyal medya bağımlılığı ile mahremiyet bilinci arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmada, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Şanlıurfa ilinde öğrenim gören imam hatip lisesi öğrencileri, örneklemini ise bu evreni temsilen 812 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, “Ergenler İçin Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği” ve “Ergenler İçin Sosyal Medya Mahremiyetini Koruma Becerileri Ölçeği” kullanılmış; veriler SPSS 21.0 programı ile analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılım gösterdiği belirlendikten sonra, analizlerde bağımsız örneklem t-testi, ANOVA ve Pearson korelasyon testi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğrencilerin sosyal medya bağımlılığı düşük, mahremiyet bilinci ise görece yüksek bulunmuştur. Bununla birlikte sosyal medya bağımlılığı arttıkça mahremiyet bilincinin azaldığı; dolayısıyla aralarında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunduğu belirlenmiştir. Bulgular cinsiyet, sınıf düzeyi, evde internet erişiminin bulunup bulunmaması ve günlük sosyal medya kullanım süresi değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar ortaya koymaktadır. Erkek öğrencilerin sosyal medya bağımlılık düzeylerinin daha yüksek olduğu, kız öğrencilerin ise mahremiyet bilincinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak; sosyal medya okuryazarlığının artırılması, dijital mahremiyet eğitimlerinin yaygınlaştırılması ve ilgili kurumlar tarafından destekleyici içeriklerin üretilmesi araştırmanın temel önerileri arasında yer almaktadır.