Research Article

Küresel tarih yaklaşımıyla hazırlanmış bir ünitenin ortaöğretim öğrencilerinin akademik başarılarına etkisi: II. Dünya Savaşı sürecinde Türkiye ve Dünya ünitesi örneği

Volume: 14 Number: 1 May 26, 2025
TR EN

Küresel tarih yaklaşımıyla hazırlanmış bir ünitenin ortaöğretim öğrencilerinin akademik başarılarına etkisi: II. Dünya Savaşı sürecinde Türkiye ve Dünya ünitesi örneği

Abstract

Küresel tarih yaklaşımı, modern dünyayı şekillendiren etkileşim ve bağlantıları anlamaya, bölünmüşlüğü önlemeye ve dünya inşasına dair belirli bir perspektif sunmaya yönelik bir yöntem olarak ortaya çıktı. Bu çalışmada, tarih disiplini içerisinde hızla gelişen ve yalnızca Amerika Birleşik Devletleri’nde değil, aynı zamanda Avrupa ve Asya’da da yaygınlık kazanan küresel tarih yaklaşımı ele alınarak bu yaklaşımın ortaöğretim öğrencilerinin akademik başarıları üzerindeki etkisi incelendi. Yarı deneysel desenin kullanıldığı bu araştırma, ünitenin kazanımları da dikkate alınarak 3 hafta boyunca toplam 6 ders saatiyle sınırlandırıldı. Deney grubundaki öğrencilere küresel tarih perspektifini yansıtan ünite uygulanırken, kontrol grubundaki öğrencilere mevcut tarih öğretim programında yer alan ünite sunuldu. Çalışmanın konusuna ve amacına uygun olduğu düşünülen ortaöğretim 12. Sınıf öğrencileri, çalışma grubu olarak belirlendi. Bu bağlamda, T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük ders kitabının 5. Ünitesi olan “II. Dünya Savaşı Sürecinde Türkiye ve Dünya” ünitesi, okul olarak Van ili İpekyolu ilçesinde yer alan mesleki ve teknik Anadolu lisesi, Anadolu lisesi ve Anadolu imam hatip lisesi olmak üzere üç farklı devlet okulu seçildi. Araştırmada hem deney hem de kontrol gruplarında yer alan öğrencilere ön test ve son test olarak başarı testi uygulandı. Toplam 30 sorudan oluşan başarı testi, ÖSYM tarafından 1998-2022 yılları arasında araştırma konusuyla ilgili çıkmış sorulardan seçildi. Araştırma sonucunda küresel tarih yaklaşımıyla hazırlanan tarih ünitesinin, ortaöğretim öğrencilerinin akademik başarılarında anlamlı ve olumlu bir etki oluşturduğu belirlendi.

Keywords

küresel tarih, küresel tarihin öğretimi, Avrupamerkezcilik, tarih eğitimi, ulus tarih

Ethical Statement

This study was carried out with human participants and the necessary legal permissions were obtained from the Gazi University Ethics Commission dated 13.11.2023 and numbered 799749.

References

  1. Adelman, J. (2017). What is global history now? Aeon. https://aeon.co/essays/is-global history-still-possible-or-has-it-had-its-moment
  2. Aktaş, Ö. (2014). Üniversite öğrencilerinin görüşlerine göre çağdaş dünya tarihi konularının tarihsel önemi. Sakarya University Journal of Education, 4 (1), ss. 7-23.
  3. Amin, S. (2007). Avrupamerkezcilik (M. Sert, Çev.). Chiviyazıları.
  4. Ata, B. (2009). Sosyal bilgiler ünitesi kavramı üzerine bazı düşünceler. R. Turan & H. Akdağ & A. M. Sümbül (Eds.), Sosyal Bilgiler Öğretiminde Yeni Yaklaşımlar-1 (ss.25-42). https://scholar.google.com.tr/citations?view_op=view_citation&hl=tr&user=o-fxZ9YAAAAJ&citation_for_view=o-fxZ9YAAAAJ:R3hNpaxXUhUC
  5. Atçıl, Z. (2020). Amerika’da tarihçilik gündemi. A. Şimşek (Ed.), Dünyada tarihçiliğin gündemi (ss.15-33). Yeniinsan.
  6. Bayly, C.A. (2021). Modern dünyanın doğuşu küresel bağlantılar ve karşılaştırmalar 1780-1914 (M.N. Şellâki, Çev.). Ayrıntı.
  7. Büyüköztürk, Çakmak, E.K., Akgün, Ö. E., Karadeniz & Demirel, F. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem. Christian, D. (2020). Başlangıç hikâyesi (E. Başer, Çev.). Doğan Kitap.
  8. Conrad, S. (2021). Küresel tarih nedir? (D. Saldıran, Çev.). Küre.
  9. Cowen, Noel. (2004). Küresel tarih (C. Demirkan, Çev.). Tümzamanlar.
  10. Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları (S. B. Demir, Çev. Ed.). Eğiten Kitap.
APA
Gülmez, A., & Ata, B. (2025). Küresel tarih yaklaşımıyla hazırlanmış bir ünitenin ortaöğretim öğrencilerinin akademik başarılarına etkisi: II. Dünya Savaşı sürecinde Türkiye ve Dünya ünitesi örneği. Turkish History Education Journal, 14(1), 35-48. https://doi.org/10.17497/tuhed.1578852
AMA
1.Gülmez A, Ata B. Küresel tarih yaklaşımıyla hazırlanmış bir ünitenin ortaöğretim öğrencilerinin akademik başarılarına etkisi: II. Dünya Savaşı sürecinde Türkiye ve Dünya ünitesi örneği. TUHED. 2025;14(1):35-48. doi:10.17497/tuhed.1578852
Chicago
Gülmez, Abdurrahman, and Bahri Ata. 2025. “Küresel Tarih Yaklaşımıyla Hazırlanmış Bir ünitenin Ortaöğretim öğrencilerinin Akademik Başarılarına Etkisi: II. Dünya Savaşı Sürecinde Türkiye Ve Dünya ünitesi örneği”. Turkish History Education Journal 14 (1): 35-48. https://doi.org/10.17497/tuhed.1578852.
EndNote
Gülmez A, Ata B (May 1, 2025) Küresel tarih yaklaşımıyla hazırlanmış bir ünitenin ortaöğretim öğrencilerinin akademik başarılarına etkisi: II. Dünya Savaşı sürecinde Türkiye ve Dünya ünitesi örneği. Turkish History Education Journal 14 1 35–48.
IEEE
[1]A. Gülmez and B. Ata, “Küresel tarih yaklaşımıyla hazırlanmış bir ünitenin ortaöğretim öğrencilerinin akademik başarılarına etkisi: II. Dünya Savaşı sürecinde Türkiye ve Dünya ünitesi örneği”, TUHED, vol. 14, no. 1, pp. 35–48, May 2025, doi: 10.17497/tuhed.1578852.
ISNAD
Gülmez, Abdurrahman - Ata, Bahri. “Küresel Tarih Yaklaşımıyla Hazırlanmış Bir ünitenin Ortaöğretim öğrencilerinin Akademik Başarılarına Etkisi: II. Dünya Savaşı Sürecinde Türkiye Ve Dünya ünitesi örneği”. Turkish History Education Journal 14/1 (May 1, 2025): 35-48. https://doi.org/10.17497/tuhed.1578852.
JAMA
1.Gülmez A, Ata B. Küresel tarih yaklaşımıyla hazırlanmış bir ünitenin ortaöğretim öğrencilerinin akademik başarılarına etkisi: II. Dünya Savaşı sürecinde Türkiye ve Dünya ünitesi örneği. TUHED. 2025;14:35–48.
MLA
Gülmez, Abdurrahman, and Bahri Ata. “Küresel Tarih Yaklaşımıyla Hazırlanmış Bir ünitenin Ortaöğretim öğrencilerinin Akademik Başarılarına Etkisi: II. Dünya Savaşı Sürecinde Türkiye Ve Dünya ünitesi örneği”. Turkish History Education Journal, vol. 14, no. 1, May 2025, pp. 35-48, doi:10.17497/tuhed.1578852.
Vancouver
1.Abdurrahman Gülmez, Bahri Ata. Küresel tarih yaklaşımıyla hazırlanmış bir ünitenin ortaöğretim öğrencilerinin akademik başarılarına etkisi: II. Dünya Savaşı sürecinde Türkiye ve Dünya ünitesi örneği. TUHED. 2025 May 1;14(1):35-48. doi:10.17497/tuhed.1578852