Bibliyografya: Tarihyazımı, Metodolojisi ve Felsefesiyle İlgili Türkçe Eserler Bibliyografyası
Abstract
Bu çalışmada tarihyazımı, tarihçilik, tarih yazıcılığı, tarih metodoloji ve tarih felsefesi alanlarında yayınlanmış Türkçe kitap, makale, bildiri ve tez çalışmalarının kapsamlı bir bibliyografyası çıkarılmıştır. Çalışmada; kitaplar, kitap bölümleri, makaleler, bildiriler ve tezler ayrı başlıklarda ele alınmıştır. Tarama sonucunda yaklaşık 835 çalışmanın var olduğu görülmüş, bu durum Türkçe literatürde tarihyazımı, yazıcılığı, metodolojisi, felsefesi konularında ciddi bir birikimin olduğunu göstermiştir. Son 20 yılda yapılan yayınlarla tarihyazımı, tarihçilik, tarih yazıcılığı, tarih metodoloji ve tarih felsefesi konularında verilen eserlerin hem sayısında hem de ele aldıkları konularda ciddi bir ilerlemenin olduğu görülmüştür. Bunlardan özellikle kitapların ciddi bir kısmının çeviri olmasına karşın, makalelerin ve bildirilerin telif olması araştırmacı ve akademisyenlerin tarihyazımı alanında kafa yorduklarının bir göstergesi sayılabilir. Bu gelişmenin yaratacağı yeni metodolojik bakışların Türk tarihçiliğini çok daha dünya ölçeğinde eserler vermeye yönelteceği umut edilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Tarihyazımı, Tarih Felsefesi, Tarih Metodolojisi, Bibliyografya
Bibliography of Publications on the Area of Historiography, Methodology and Philosophy of History Published in Turkish
Abstract: In ths study, it is cut out book, paper, announcement and thesis studies about historiography, methodology of historiography and philosophy of history that published in Turkish. In the study, books, part of books, papers and announcements handled with different titles. According to browsing it is realized that nearly 835 studies about Turkish historiography, methodology of historiography and philosophy of history. In the last 20 years historiography, methodology of historiography and philosophy of history it is seriously improvement both numbers and their subjects. Although some books are translation, papers and announcements are compilation, so it can confess that researchers and academicians are chewing about historiography. The new methodological apercus according to these pick-ups, it is expected to make more works in diameter of world.
Keywords: Historiography, Philosophy of History, Methodology of History, Bibliography
Keywords
Tarihyazımı, Tarih Felsefesi, Tarih Metodolojisi, Bibliyografya
References
- Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Tarih Eğitimi Doktora Öğrencisi Doç. Dr., Sakarya Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Tarih Eğitimi A.B.D., E-posta: simsek@sakarya.edu.tr Giriş Tarihyazımı, tarihçilik, tarih yazıcılığı, metodolojisi ve felsefesi üzerine incelemelerin Türkçe literatürde yayınlanması yeni değildir. Ancak tarihyazımı ve tarihçilik üzerine Türkçe yayınların bibliyografya çalışmalarının sayısı birkaçı geçmez. Üstelik bunların bugün için yeterli kapsam geçerliliği ve güncellikte olduklarını söylemek zordur. Bu bağlamda ulaşabildiğimiz ilk çalışma Mehmet Kayıran‟nın 1989‟da Anadolu Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Dergisinde yayınladığı “Tarih Metodolojisi ve Araştırma Yöntemleri İçin Seçme Bibliyografya” adını taşımaktadır. Diğer bir çalışma ise Murat Koraltürk‟ün 1995 yılında Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Öneri Dergisinde yayınladığı “Tarih Metodolojisi ve Türkiye'de Tarih Yazıcılığının Gelişimine İlişkin Bir Bibliyografya Denemesi” başlığını taşımaktadır. Her ikisinin de zamanına göre oldukça ayrıntılı birer deneme olduğunu söylenebilir. Ancak bu iki çalışmanın en yenisinin bundan 18 yıl öncesine ait olduğu düşünüldüğünde, Türkiye‟de özellikle son 15 yıldır yayınlanan pek çok eseri doğal olarak kapsayama yacağı görülür. 2011 yılında yayınlanan “Türkiye‟de Tarihyazımı” ile “Tarih Nasıl Yazılır” adlı editöryal çalışmalarımızın sonunda yer verdiğimiz iki ayrı seçme bibliyografyayı hazırlayan Funda Alaslan ve Tercan Yıldırımın derlemesinin ise günceli daha çok barındırdığı söylenebilir. Bu sebepten bu çalışmada adı geçen bibliyografyalardan yararlanılarak ve yeni bir tarama yapılarak Türkçede yayınlanmış kitap, makale, bildiri, tez türlerinde tarihyazımı ve tarihçilik çalışmalarının kapsamlı bibliyografik güncel bir dökümü yapılmaya çalışılmıştır. Çalışmada gerek ismi gerekse yazılış amacıyla tamamen tarihyazımı, felsefesi, tarihçilik, metodolojisi konularına işleyen eserlere yer vermenin yanında içinde bir bölüm ya da kısmı tarihçilik çalışmalarına ayırmış eserler de alınmıştır. Tarih eğitimi ve tamamen tarih çalışmaları ise bu bibliyografyanın dışında tutulmuştur. Yöntem Çalışmada tarama modeli benimsenmiş, öncelikle konuyla ilgili yukarıda bahsedilen bibliyografya çalışmalarına bakılmış, sonra hem kütüphanelerin online katalogları hem Google gibi arama motorlarıyla tarama yapılmış, elde edilen çalışmaların kaynakçaları da ayrıca incelenmiştir. Özellikle makaleler konusunda İSAM kütüphanesinin online veri tabanı ve kaynakça.info sitesinin konuya ilişkin künyelerinden, tezler konusunda YÖK tez tarama ve Belgeler.com sitelerinden yararlanılmıştır. Bulgular Kitaplar
- Abou-el-haj, R. A. (2001). Modern devletin doğası 16. yüzyıldan 18. yüzyıla Osmanlı imparatorluğu. O. Özel ve C. Şahin (Çev.) İstanbul: İmge.
- Acun, F. (2008). Yakın dönem tarihi metodolojisi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi.
- Agamben, G. (2010). Çocukluk ve tarih deneyimin yıkımı üzerine bir deneme. B. Parlak (Çev.) İstanbul: Kanat.
- Akbayrak, H. (2012). Osmanlı'dan Cumhuriyet'e tarih yazımı milletin tarihinden ulusun tarihine. İstanbul: Kitabevi.
- Akgül, S. & Ergezer, B. (Yay. Haz.) (1998). Türk tarihçiliği ve Prof. Dr. Aydın Taneri armağanı. Ankara: Ocak.
- Akkaya, M. Ş. (1938). Ankara Tarih-Dil-Coğrafya Fakültesi tarih metodu ve felsefesi notları. Ankara: Ulus.
- Akkaya, M. Ş. (1938). Tarih ilminin tarihi. Ankara: Ulus.
- Aktay, Y. (2010). Tarih bozumu - tarih sosyolojisi denemeleri . İstanbul: Açılım.
- Althusser, L. (2005). Montesquieu, siyaset ve tarih . A. Tümertekin (Çev.) İstanbul: İthaki.