Türkiye’deki Lisansüstü Tezlerde Sosyobilimsel Konular
Öz
Bu çalışmanın amacı eğitimdeki yeri ve önemi özellikle son yıllarda daha belirgin hale gelen sosyobilimsel konular konu alanında Türkiye’de yayımlanmış yüksek lisans ve doktora tezlerini incelemektir. Araştırma verileri Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığı Ulusal Tez Merkezi üzerinden yapılan tarama sonucunda elde edilmiştir. Yapılan alanyazın incelemesi “sosyobilimsel” ve “sosyo-bilimsel” anahtar kelimeleri ile ulaşılan ve tam metinlerine erişim izni olan 95 adet lisansüstü tezi (78 yüksek lisans, 17 doktora) kapsamaktadır. Tam metinlerine erişilebilen tezler nitel araştırma desenine ait olan doküman analizi yöntemi ile incelenmiştir. Analizlerde tezlerin sunulmuş oldukları ana bilim dalları, yayımlandıkları yıllar, tez türleri (yüksek lisans, doktora), ele alınan sosyobilimsel konular, analiz edilen değişkenler, çalışmalarda yer alan örneklemler ve faydalanılan araştırma desen ve yöntemlerine yoğunlaşılmıştır. Analizlerin bulguları yoluyla Türkiye’de sosyobilimsel konular üzerine yayımlanmış olan tezlerle ilgili genel bir çerçeve çizilmiş ve bulgular eğitim araştırmaları bağlamında yorumlanmıştır. Çalışmanın, sosyobilimsel konulardaki araştırmalara ve bu araştırmaların eğitim uygulamalarına ilgi duyan araştırmacı ve eğitimcilere fayda sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Sosyobilimsel konular , eğitim araştırmaları , doküman analizi , tez inceleme
Kaynakça
- Acar Şeşen, B. & Mutlu, A. (2022). Türkiye’deki sosyobilimsel çevre konularına yönelik tezlerin içerik analizi. Journal of Turkish Chemical Society Section C: Chemistry Education (JOTCSC), 7(1), 23-44. https://doi.org/10.37995/jotcsc.1052138.
- Aydın, E., & Kılıç Mocan, D. (2019). Türkiye’de dünden bugüne sosyobilimsel konular: Bir doküman analizi. Anadolu Öğretmen Dergisi, 3(2), 184-197. https://doi.org/10.35346/aod.638332
- Başkan Takaoğlu, Z. (2022). Sosyobilimsel konulara yönelik yürütülen lisansüstü tezlerin incelenmesi: Sistematik bir analiz. Milli Eğitim Dergisi, 52(237), 547-576. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1075185
- Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
- Cansız, N. (2023). The Use of Cooperative Learning to Develop Reasoning Skills on Socioscientific Issues. The Clearing House: A Journal of Educational Strategies, Issues and Ideas, 96(5), 154-161. https://doi.org/10.1080/00098655.2023.2228467
- Cansız, N. & Cansız M. (2022). Sosyobilimsel konular ve bilimin doğası. B. Namdar (Ed.), Çağdaş yaklaşımlarla etkinlik destekli sosyobilimsel konuların öğretimi içinde (ss.268-285). Nobel yayınevi.
- Činčera, J., Johnson, B., Kroufek, R.,& Šimonová, P. (2020). Values education in outdoor environmental education programs from the perspective of practitioners. Sustainability, 12(11), 4700. https://doi.org/10.3390/su12114700
- Çalışkan, H., Yıldırım, Y, & Demirhan, E. (2021). Değerler eğitimi bağlamında planlanan doğa eğitimi programına ilişkin veli görüşleri. Uluslararası Alan Eğitimi Dergisi, 7(1), 79-97.
- Corbin, J. & Strauss, A. (2008). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory. Thousand Oaks: Sage.
- Dawson, V. M., & Venville, G. (2010). Teaching strategies for developing students’ argumentation skills about socioscientific issues in high school genetics. Research in Science Education, 40, 133-148.