Araştırma Makalesi

Orantısal Akıl Yürütme Üzerine Yapılan Araştırmalar: Sistematik Derleme

Cilt: 9 Sayı: 2 30 Ekim 2025
PDF İndir
EN TR

Orantısal Akıl Yürütme Üzerine Yapılan Araştırmalar: Sistematik Derleme

Öz

Bu çalışmanın amacı, 2007-2024 yılları arasında orantısal akıl yürütme becerileri üzerine yapılan araştırmaların sistematik bir şekilde incelenmesidir. Orantısal akıl yürütme, matematik eğitiminde önemli bir rol oynayan ve birçok ileri düzey matematiksel becerinin temeli olan bir yetkinliktir. Çalışmada Web of Science ve Scopus veri tabanlarından elde edilen 88 araştırma incelenmiştir. Bu araştırmalar, yıllara, yayınlandıkları dergilere, amaçlarına, yöntemlerine, sınıf düzeylerine, veri toplama araçlarına, veri analiz yöntemlerine ve elde edilen sonuçlara göre analiz edilmiştir. Bulgular, orantısal akıl yürütme üzerine yapılan çalışmaların son yıllarda arttığını ve en çok ortaokul düzeyindeki öğrencilere odaklandığını göstermektedir. Ayrıca, en yaygın kullanılan yöntemlerin deneysel ve ilişkisel tarama çalışmaları olduğu tespit edilmiştir. Çalışmaların çoğunluğu, orantısal akıl yürütme becerilerinin geliştirilmesinde kullanılan yaklaşımların olumlu etkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Orantısal akıl yürütmenin, öğrencilerin diğer matematiksel becerileriyle olan bağlantısını inceleyen araştırmalarda kullanılan değişkenlere odaklanarak daha kapsamlı ve uzun süreli çalışmalar yürütülebilir. Etkili olduğu belirlenen yaklaşım ve yöntemlerin hangi koşullarda ve nasıl uygulandığı daha derinlemesine ele alınabilir.

Anahtar Kelimeler

Orantısal akıl yürütme , matematik eğitimi , sistematik derleme

Kaynakça

  1. Abrahamson, D., Gutiérrez, J., Charoenying, T., Negrete, A., & Bumbacher, E. (2012). Fostering hooks and shifts: tutorial tactics for guided mathematical discovery. Technology, Knowledge and Learning, 17(1-2), 61-86. https://doi.org/10.1007/s10758-012-9192-7
  2. Abreu-Mendoza, R. A., Coulanges, L., Ali, K., Powell, A. B., & Rosenberg-Lee, M. (2020). Children’s discrete proportional reasoning is related to inhibitory control and enhanced by priming continuous representations. Journal of Experimental Child Psychology, 199, 104931. https://doi.org/10.1016/j.jecp.2020.104931
  3. Abreu-Mendoza, R. A., Coulanges, L., Ali, K., Powell, A. B., & Rosenberg-Lee, M. (2021). From non-symbolic to symbolic proportions and back: a cuisenaire rod proportional reasoning intervention enhances continuous proportional reasoning skills. Frontiers in Psychology, 12, 633077. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.633077
  4. Açıkgül, K. (2021). Developing a two-tier proportional reasoning skill test: validity and reliability studies. International Journal of Assessment Tools in Education, 8(2), 357-375. https://doi.org/10.21449/ijate.909316
  5. Alfieri, L., Higashi, R., Shoop, R., & Schunn, C. D. (2015). Case studies of a robot-based game to shape interests and hone proportional reasoning skills. International Journal of STEM Education, 2(1), 4. https://doi.org/10.1186/s40594-015-0017-9
  6. Arıcan, M. (2019). A diagnostic assessment to middle school students’ proportional reasoning. Turkish Journal of Education, 8(4), 237-257. https://doi.org/10.19128/turje.522839
  7. Asterhan, C. S. C., Schwarz, B. B., & Cohen-Eliyahu, N. (2014). Outcome feedback during collaborative learning: Contingencies between feedback and dyad composition. Learning and Instruction, 34, 1-10. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2014.07.003
  8. Ayan Civak, R., Işıksal Bostan, M., & Yemen Karpuzcu, S. (2021). Erken orantısal akıl yürütmeye yönelik öğrenme rotasının geliştirilmesi: bir tasarı araştırması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(3), 433-461. https://doi.org/10.17860/mersinefd.949263
  9. Ayan, R., & Işıksal Bostan, M. (2018). Middle school students’ reasoning in nonlinear proportional problems in geometry. International Journal of Science and Mathematics Education, 16(3), 503-518. https://doi.org/10.1007/s10763-016-9777-z
  10. Ayan, R., & Işıksal Bostan, M. (2019). Middle school students’ proportional reasoning in real life contexts in the domain of geometry and measurement. International Journal of Mathematical Education in Science and Technology, 50(1), 65-81. https://doi.org/10.1080/0020739X.2018.1468042

Kaynak Göster

APA
Çetin, H., & Koç, A. (2025). Orantısal Akıl Yürütme Üzerine Yapılan Araştırmalar: Sistematik Derleme. Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi, 9(2), 210-231. https://doi.org/10.32960/uead.1698505