Research Article

ÖLÇEKLERDE İFADE ETKİSİNİN FARKLI BOYUTLULUK ANALİZLERİYLE İNCELENMESİ

Volume: 35 Number: 1 April 28, 2022
EN TR

ÖLÇEKLERDE İFADE ETKİSİNİN FARKLI BOYUTLULUK ANALİZLERİYLE İNCELENMESİ

Abstract

Bu araştırmanın amacı, olumlu ve olumsuz madde sayısının dengeli olmadığı çok boyutlu bir ölçekten elde edilen verinin boyutluluğunun çok boyutlu madde tepki kuramı, DETECT ve faktör analizi yöntemlerine dayalı olarak incelenmesidir. Bu amaçla, araştırma kapsamında velilerin okula yönelik oluşturdukları algılarının ortaya çıkarılması amacıyla geliştirilmiş bir ölçek kullanılmıştır. Çalışma grubunda 1388 veli yer almıştır. Ölçeğin uygulanmasından elde edilen verinin boyutluluğu faktör analizi, çok boyutlu madde tepki kuramı ve DETECT analizine dayalı olarak incelenmiştir. Üç farklı boyutluluk analizine dayalı olarak verinin boyutluluğu incelendiğinde, tüm yöntemlerde ortak biçimde olumsuz maddelerin ayrı bir boyut oluşturduğu görülmüştür. Buna göre, olumsuz maddeler arasındaki ilişkilerin yalnızca ölçekle ölçülen özellikle açıklanamayacağı, olumsuz maddeler arasındaki ilişkiler üzerinde maddelerin ifade ediliş yönünün de etkili olduğu belirtilebilir. Bu araştırmanın bulguları, veri setinde her teknikte ortaya çıkan güçlü bir ifade etkisi olduğunu göstermiştir. Bu bulgulara dayalı olarak, araştırmacı ve uygulayıcılara olumlu ve olumsuz maddelerin birlikte kullanıldığı ölçeklerden elde edilen verinin boyutluluğunun incelenmesine ilişkin önerilerde bulunulmuştur.

Keywords

References

  1. Ackerman, T. A. (1992). A didactic explanation of item bias, item impact, and item validity from a multidimensional perspective. Journal of Educational Measurement, 29, 67-91. Ackerman, T. A., Gierl, M. A., & Walker, C. M. (2003). Using multidimensional item response theory to evaluate educational and psychological tests. Educational Measurement: Issues and Practice, 22, 37-53.
  2. Baker, F. B. (2001). The basics of item response theory. ERIC Clearinghouse on Assessment and Evaluation.
  3. Barnette, J. J. (2000). Effects of stem and Likert response option reversals on survey internal consistency: If you feel the need, there is a better alternative to using those negatively worded stems. Educational and Psychological Measurement, 60(3), 361-370.
  4. Brown, T. A. (2006). Confirmatory factor analysis for applied research. The Guilford Press.
  5. Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.
  6. Chalmers, R. P. (2012). A multidimensional item response theory package for the R environment. Journal of Statistical Software, 48(6), 1-29.
  7. Checa, I., & Espejo, B. (2018). Method effects associated with reversed items in the 29 items Spanish version of Ryff’s Well-Being Scales. Neuropsychiatry, 8(5), 1533-1540.
  8. Chen, Y., Rendina-Gobioff, G., & Dedrick, R. F. (2007). Detecting effects of positively and negatively worded items on a self-concept scale for third and sixth grade elementary students. Paper presented at the 52nd Annual Meeting of the Florida Educational Research Association.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Other Fields of Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 28, 2022

Submission Date

December 8, 2021

Acceptance Date

April 6, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 35 Number: 1

APA
Kula Kartal, S., Aybek, E. C., & Yaşar, M. (2022). ÖLÇEKLERDE İFADE ETKİSİNİN FARKLI BOYUTLULUK ANALİZLERİYLE İNCELENMESİ. Journal of Uludag University Faculty of Education, 35(1), 44-67. https://doi.org/10.19171/uefad.1033284
AMA
1.Kula Kartal S, Aybek EC, Yaşar M. ÖLÇEKLERDE İFADE ETKİSİNİN FARKLI BOYUTLULUK ANALİZLERİYLE İNCELENMESİ. Journal of Uludag University Faculty of Education. 2022;35(1):44-67. doi:10.19171/uefad.1033284
Chicago
Kula Kartal, Seval, Eren Can Aybek, and Metin Yaşar. 2022. “ÖLÇEKLERDE İFADE ETKİSİNİN FARKLI BOYUTLULUK ANALİZLERİYLE İNCELENMESİ”. Journal of Uludag University Faculty of Education 35 (1): 44-67. https://doi.org/10.19171/uefad.1033284.
EndNote
Kula Kartal S, Aybek EC, Yaşar M (April 1, 2022) ÖLÇEKLERDE İFADE ETKİSİNİN FARKLI BOYUTLULUK ANALİZLERİYLE İNCELENMESİ. Journal of Uludag University Faculty of Education 35 1 44–67.
IEEE
[1]S. Kula Kartal, E. C. Aybek, and M. Yaşar, “ÖLÇEKLERDE İFADE ETKİSİNİN FARKLI BOYUTLULUK ANALİZLERİYLE İNCELENMESİ”, Journal of Uludag University Faculty of Education, vol. 35, no. 1, pp. 44–67, Apr. 2022, doi: 10.19171/uefad.1033284.
ISNAD
Kula Kartal, Seval - Aybek, Eren Can - Yaşar, Metin. “ÖLÇEKLERDE İFADE ETKİSİNİN FARKLI BOYUTLULUK ANALİZLERİYLE İNCELENMESİ”. Journal of Uludag University Faculty of Education 35/1 (April 1, 2022): 44-67. https://doi.org/10.19171/uefad.1033284.
JAMA
1.Kula Kartal S, Aybek EC, Yaşar M. ÖLÇEKLERDE İFADE ETKİSİNİN FARKLI BOYUTLULUK ANALİZLERİYLE İNCELENMESİ. Journal of Uludag University Faculty of Education. 2022;35:44–67.
MLA
Kula Kartal, Seval, et al. “ÖLÇEKLERDE İFADE ETKİSİNİN FARKLI BOYUTLULUK ANALİZLERİYLE İNCELENMESİ”. Journal of Uludag University Faculty of Education, vol. 35, no. 1, Apr. 2022, pp. 44-67, doi:10.19171/uefad.1033284.
Vancouver
1.Seval Kula Kartal, Eren Can Aybek, Metin Yaşar. ÖLÇEKLERDE İFADE ETKİSİNİN FARKLI BOYUTLULUK ANALİZLERİYLE İNCELENMESİ. Journal of Uludag University Faculty of Education. 2022 Apr. 1;35(1):44-67. doi:10.19171/uefad.1033284

Cited By


Journal of Uludag University Faculty of Education ©2025 by Bursa Uludag University is licensed under CC BY-NC 4.0