Araştırma Makalesi

ÖLÇEKLERDE İFADE ETKİSİNİN FARKLI BOYUTLULUK ANALİZLERİYLE İNCELENMESİ

Cilt: 35 Sayı: 1 28 Nisan 2022
PDF İndir
EN TR

ÖLÇEKLERDE İFADE ETKİSİNİN FARKLI BOYUTLULUK ANALİZLERİYLE İNCELENMESİ

Öz

Bu araştırmanın amacı, olumlu ve olumsuz madde sayısının dengeli olmadığı çok boyutlu bir ölçekten elde edilen verinin boyutluluğunun çok boyutlu madde tepki kuramı, DETECT ve faktör analizi yöntemlerine dayalı olarak incelenmesidir. Bu amaçla, araştırma kapsamında velilerin okula yönelik oluşturdukları algılarının ortaya çıkarılması amacıyla geliştirilmiş bir ölçek kullanılmıştır. Çalışma grubunda 1388 veli yer almıştır. Ölçeğin uygulanmasından elde edilen verinin boyutluluğu faktör analizi, çok boyutlu madde tepki kuramı ve DETECT analizine dayalı olarak incelenmiştir. Üç farklı boyutluluk analizine dayalı olarak verinin boyutluluğu incelendiğinde, tüm yöntemlerde ortak biçimde olumsuz maddelerin ayrı bir boyut oluşturduğu görülmüştür. Buna göre, olumsuz maddeler arasındaki ilişkilerin yalnızca ölçekle ölçülen özellikle açıklanamayacağı, olumsuz maddeler arasındaki ilişkiler üzerinde maddelerin ifade ediliş yönünün de etkili olduğu belirtilebilir. Bu araştırmanın bulguları, veri setinde her teknikte ortaya çıkan güçlü bir ifade etkisi olduğunu göstermiştir. Bu bulgulara dayalı olarak, araştırmacı ve uygulayıcılara olumlu ve olumsuz maddelerin birlikte kullanıldığı ölçeklerden elde edilen verinin boyutluluğunun incelenmesine ilişkin önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ackerman, T. A. (1992). A didactic explanation of item bias, item impact, and item validity from a multidimensional perspective. Journal of Educational Measurement, 29, 67-91. Ackerman, T. A., Gierl, M. A., & Walker, C. M. (2003). Using multidimensional item response theory to evaluate educational and psychological tests. Educational Measurement: Issues and Practice, 22, 37-53.
  2. Baker, F. B. (2001). The basics of item response theory. ERIC Clearinghouse on Assessment and Evaluation.
  3. Barnette, J. J. (2000). Effects of stem and Likert response option reversals on survey internal consistency: If you feel the need, there is a better alternative to using those negatively worded stems. Educational and Psychological Measurement, 60(3), 361-370.
  4. Brown, T. A. (2006). Confirmatory factor analysis for applied research. The Guilford Press.
  5. Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.
  6. Chalmers, R. P. (2012). A multidimensional item response theory package for the R environment. Journal of Statistical Software, 48(6), 1-29.
  7. Checa, I., & Espejo, B. (2018). Method effects associated with reversed items in the 29 items Spanish version of Ryff’s Well-Being Scales. Neuropsychiatry, 8(5), 1533-1540.
  8. Chen, Y., Rendina-Gobioff, G., & Dedrick, R. F. (2007). Detecting effects of positively and negatively worded items on a self-concept scale for third and sixth grade elementary students. Paper presented at the 52nd Annual Meeting of the Florida Educational Research Association.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Nisan 2022

Gönderilme Tarihi

8 Aralık 2021

Kabul Tarihi

6 Nisan 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 35 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kula Kartal, S., Aybek, E. C., & Yaşar, M. (2022). ÖLÇEKLERDE İFADE ETKİSİNİN FARKLI BOYUTLULUK ANALİZLERİYLE İNCELENMESİ. Journal of Uludag University Faculty of Education, 35(1), 44-67. https://doi.org/10.19171/uefad.1033284
AMA
1.Kula Kartal S, Aybek EC, Yaşar M. ÖLÇEKLERDE İFADE ETKİSİNİN FARKLI BOYUTLULUK ANALİZLERİYLE İNCELENMESİ. Journal of Uludag University Faculty of Education. 2022;35(1):44-67. doi:10.19171/uefad.1033284
Chicago
Kula Kartal, Seval, Eren Can Aybek, ve Metin Yaşar. 2022. “ÖLÇEKLERDE İFADE ETKİSİNİN FARKLI BOYUTLULUK ANALİZLERİYLE İNCELENMESİ”. Journal of Uludag University Faculty of Education 35 (1): 44-67. https://doi.org/10.19171/uefad.1033284.
EndNote
Kula Kartal S, Aybek EC, Yaşar M (01 Nisan 2022) ÖLÇEKLERDE İFADE ETKİSİNİN FARKLI BOYUTLULUK ANALİZLERİYLE İNCELENMESİ. Journal of Uludag University Faculty of Education 35 1 44–67.
IEEE
[1]S. Kula Kartal, E. C. Aybek, ve M. Yaşar, “ÖLÇEKLERDE İFADE ETKİSİNİN FARKLI BOYUTLULUK ANALİZLERİYLE İNCELENMESİ”, Journal of Uludag University Faculty of Education, c. 35, sy 1, ss. 44–67, Nis. 2022, doi: 10.19171/uefad.1033284.
ISNAD
Kula Kartal, Seval - Aybek, Eren Can - Yaşar, Metin. “ÖLÇEKLERDE İFADE ETKİSİNİN FARKLI BOYUTLULUK ANALİZLERİYLE İNCELENMESİ”. Journal of Uludag University Faculty of Education 35/1 (01 Nisan 2022): 44-67. https://doi.org/10.19171/uefad.1033284.
JAMA
1.Kula Kartal S, Aybek EC, Yaşar M. ÖLÇEKLERDE İFADE ETKİSİNİN FARKLI BOYUTLULUK ANALİZLERİYLE İNCELENMESİ. Journal of Uludag University Faculty of Education. 2022;35:44–67.
MLA
Kula Kartal, Seval, vd. “ÖLÇEKLERDE İFADE ETKİSİNİN FARKLI BOYUTLULUK ANALİZLERİYLE İNCELENMESİ”. Journal of Uludag University Faculty of Education, c. 35, sy 1, Nisan 2022, ss. 44-67, doi:10.19171/uefad.1033284.
Vancouver
1.Seval Kula Kartal, Eren Can Aybek, Metin Yaşar. ÖLÇEKLERDE İFADE ETKİSİNİN FARKLI BOYUTLULUK ANALİZLERİYLE İNCELENMESİ. Journal of Uludag University Faculty of Education. 01 Nisan 2022;35(1):44-67. doi:10.19171/uefad.1033284

Cited By