Research Article

Enerji Güvenliği ve Jeopolitik Riskin Türkiye'nin Çevre Kalitesi Üzerindeki Rolü: Yeni Nesil Fourier Terimli Genişletilmiş ARDL Modelinden Kanıtlar

Volume: 8 Number: 2 October 25, 2024
EN TR

Enerji Güvenliği ve Jeopolitik Riskin Türkiye'nin Çevre Kalitesi Üzerindeki Rolü: Yeni Nesil Fourier Terimli Genişletilmiş ARDL Modelinden Kanıtlar

Abstract

Küresel ısınmaya bağlı olarak; yoğun yağışlar, fırtınalar ve aşırı kuraklıklar da dahil olmak üzere birçok çevresel felaketin yaşandığı günümüz dünyası, Rusya-Ukrayna Savaşı ve İsrail’in Filistin’i işgali gibi beklenmedik jeopolitik gelişmelere tanıklık etmektedir. Tüm bu gelişmeler, ülkelerin ekonomik aktivitelerini, enerji stratejilerini ve nihayetinde çevresel kalitelerini etkilemede önemli bir potansiyele sahiptir. Dolayısıyla bu çalışma, jeopolitik risk, enerji güvenliği ve çevre kalitesi arasındaki ilişkileri Türkiye özelinde 1973-2018 dönemi için analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla çalışmada, çevresel kalitenin bir göstergesi olarak yük kapasite faktörü kullanılmakta, enerji güvenliği ve jeopolitik riskin yanı sıra ekonomik büyüme, beşeri sermaye ve doğal kaynak rantının çevresel etkileri de dikkate alınmakta ve Fourier terimli genişletilmiş ARDL yaklaşımı uygulanmaktadır. Ampirik bulgular, jeopolitik risk ile enerji güvenliğinin çevre kalitesini olumsuz yönde etkilediğini göstermektedir. Sonuçlar ayrıca ekonomik büyüme ve doğal kaynak rantının çevre kalitesini düşürdüğünü, beşeri sermayenin ise çevre dostu bir faktör olduğunu ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. Abbas, J., Wang, L., Belgacem, S. B., Pawar, P. S., Najam, H. ve Abbas, J. (2023). Investment in Renewable Energy and Electricity Output: Role of Green Finance, Environmental Tax, And Geopolitical Risk: Empirical Evidence from China. Energy, 269, 126683. https://doi.org/10.1016/j.energy.2023.126683
  2. Acaroğlu, H., Kartal, H. M. ve García Márquez, F. P. (2023). Testing The Environmental Kuznets Curve Hypothesis in Terms of Ecological Footprint and CO2 Emissions Through Energy Diversification for Turkey. Environmental Science and Pollution Research, 30(22), 63289-63304. https://doi.org/10.1007/s11356-023-26278-w
  3. Adebayo, T. S., Pata, U. K. ve Akadiri, S. S. (2024). A Comparison of CO2 Emissions, Load Capacity Factor, And Ecological Footprint for Thailand’s Environmental Sustainability. Environment, Development and Sustainability, 26(1), 2203-2223. https://doi.org/10.1007/s10668-022-02810-9
  4. Akbostancı, E., Türüt-Aşık, S. ve Tunç, G. İ. (2009). The Relationship Between Income And Environment In Turkiye: Is There An Environmental Kuznets Curve?. Energy Policy, 37(3), 861-867. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2008.09.088
  5. Akhayere, E., Kartal, M. T., Adebayo, T. S. ve Kavaz, D. (2023). Role of Energy Consumption and Trade Openness Towards Environmental Sustainability in Turkey. Environmental Science and Pollution Research, 30(8), 21156-21168. https://doi.org/10.1007/s11356-022-23639-9
  6. Aktürk, E., Daştan, M. ve Yalçinkaya, Ö. (2023). Terörizmin Zamanla Değişen Ekonomik Sonuçları: Türkiye Örneği. Sosyoekonomi, 31(55), 459-485. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2023.01.23
  7. Anser, M. K., Syed, Q. R. ve Apergis, N. (2021b). Does Geopolitical Risk Escalate CO2 Emissions? Evidence from the BRICS Countries. Environmental Science and Pollution Research, 28(35), 48011-48021. https://doi.org/10.1007/s11356-021-14032-z
  8. Anser, M. K., Syed, Q. R., Lean, H. H., Alola, A. A. ve Ahmad, M. (2021a). Do Economic Policy Uncertainty and Geopolitical Risk Lead to Environmental Degradation? Evidence from Emerging Economies. Sustainability, 13(11), 5866. https://doi.org/10.3390/su13115866

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Macroeconomics (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 25, 2024

Submission Date

April 21, 2024

Acceptance Date

October 4, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 8 Number: 2

APA
Daştan, M. (2024). Enerji Güvenliği ve Jeopolitik Riskin Türkiye’nin Çevre Kalitesi Üzerindeki Rolü: Yeni Nesil Fourier Terimli Genişletilmiş ARDL Modelinden Kanıtlar. Uluslararası Ekonomi İşletme Ve Politika Dergisi, 8(2), 262-284. https://doi.org/10.29216/ueip.1471751
AMA
1.Daştan M. Enerji Güvenliği ve Jeopolitik Riskin Türkiye’nin Çevre Kalitesi Üzerindeki Rolü: Yeni Nesil Fourier Terimli Genişletilmiş ARDL Modelinden Kanıtlar. UEİP. 2024;8(2):262-284. doi:10.29216/ueip.1471751
Chicago
Daştan, Muhammet. 2024. “Enerji Güvenliği Ve Jeopolitik Riskin Türkiye’nin Çevre Kalitesi Üzerindeki Rolü: Yeni Nesil Fourier Terimli Genişletilmiş ARDL Modelinden Kanıtlar”. Uluslararası Ekonomi İşletme Ve Politika Dergisi 8 (2): 262-84. https://doi.org/10.29216/ueip.1471751.
EndNote
Daştan M (October 1, 2024) Enerji Güvenliği ve Jeopolitik Riskin Türkiye’nin Çevre Kalitesi Üzerindeki Rolü: Yeni Nesil Fourier Terimli Genişletilmiş ARDL Modelinden Kanıtlar. Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi 8 2 262–284.
IEEE
[1]M. Daştan, “Enerji Güvenliği ve Jeopolitik Riskin Türkiye’nin Çevre Kalitesi Üzerindeki Rolü: Yeni Nesil Fourier Terimli Genişletilmiş ARDL Modelinden Kanıtlar”, UEİP, vol. 8, no. 2, pp. 262–284, Oct. 2024, doi: 10.29216/ueip.1471751.
ISNAD
Daştan, Muhammet. “Enerji Güvenliği Ve Jeopolitik Riskin Türkiye’nin Çevre Kalitesi Üzerindeki Rolü: Yeni Nesil Fourier Terimli Genişletilmiş ARDL Modelinden Kanıtlar”. Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi 8/2 (October 1, 2024): 262-284. https://doi.org/10.29216/ueip.1471751.
JAMA
1.Daştan M. Enerji Güvenliği ve Jeopolitik Riskin Türkiye’nin Çevre Kalitesi Üzerindeki Rolü: Yeni Nesil Fourier Terimli Genişletilmiş ARDL Modelinden Kanıtlar. UEİP. 2024;8:262–284.
MLA
Daştan, Muhammet. “Enerji Güvenliği Ve Jeopolitik Riskin Türkiye’nin Çevre Kalitesi Üzerindeki Rolü: Yeni Nesil Fourier Terimli Genişletilmiş ARDL Modelinden Kanıtlar”. Uluslararası Ekonomi İşletme Ve Politika Dergisi, vol. 8, no. 2, Oct. 2024, pp. 262-84, doi:10.29216/ueip.1471751.
Vancouver
1.Muhammet Daştan. Enerji Güvenliği ve Jeopolitik Riskin Türkiye’nin Çevre Kalitesi Üzerindeki Rolü: Yeni Nesil Fourier Terimli Genişletilmiş ARDL Modelinden Kanıtlar. UEİP. 2024 Oct. 1;8(2):262-84. doi:10.29216/ueip.1471751

Cited By

International Journal of Economics, Business and Politics

Recep Tayyip Erdogan University
Faculty of Economics and Administrative Sciences

Department of Economics

RIZE / TÜRKİYE