Araştırma Makalesi

Enerji Güvenliği ve Jeopolitik Riskin Türkiye'nin Çevre Kalitesi Üzerindeki Rolü: Yeni Nesil Fourier Terimli Genişletilmiş ARDL Modelinden Kanıtlar

Cilt: 8 Sayı: 2 25 Ekim 2024
PDF İndir
EN TR

Enerji Güvenliği ve Jeopolitik Riskin Türkiye'nin Çevre Kalitesi Üzerindeki Rolü: Yeni Nesil Fourier Terimli Genişletilmiş ARDL Modelinden Kanıtlar

Öz

Küresel ısınmaya bağlı olarak; yoğun yağışlar, fırtınalar ve aşırı kuraklıklar da dahil olmak üzere birçok çevresel felaketin yaşandığı günümüz dünyası, Rusya-Ukrayna Savaşı ve İsrail’in Filistin’i işgali gibi beklenmedik jeopolitik gelişmelere tanıklık etmektedir. Tüm bu gelişmeler, ülkelerin ekonomik aktivitelerini, enerji stratejilerini ve nihayetinde çevresel kalitelerini etkilemede önemli bir potansiyele sahiptir. Dolayısıyla bu çalışma, jeopolitik risk, enerji güvenliği ve çevre kalitesi arasındaki ilişkileri Türkiye özelinde 1973-2018 dönemi için analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla çalışmada, çevresel kalitenin bir göstergesi olarak yük kapasite faktörü kullanılmakta, enerji güvenliği ve jeopolitik riskin yanı sıra ekonomik büyüme, beşeri sermaye ve doğal kaynak rantının çevresel etkileri de dikkate alınmakta ve Fourier terimli genişletilmiş ARDL yaklaşımı uygulanmaktadır. Ampirik bulgular, jeopolitik risk ile enerji güvenliğinin çevre kalitesini olumsuz yönde etkilediğini göstermektedir. Sonuçlar ayrıca ekonomik büyüme ve doğal kaynak rantının çevre kalitesini düşürdüğünü, beşeri sermayenin ise çevre dostu bir faktör olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbas, J., Wang, L., Belgacem, S. B., Pawar, P. S., Najam, H. ve Abbas, J. (2023). Investment in Renewable Energy and Electricity Output: Role of Green Finance, Environmental Tax, And Geopolitical Risk: Empirical Evidence from China. Energy, 269, 126683. https://doi.org/10.1016/j.energy.2023.126683
  2. Acaroğlu, H., Kartal, H. M. ve García Márquez, F. P. (2023). Testing The Environmental Kuznets Curve Hypothesis in Terms of Ecological Footprint and CO2 Emissions Through Energy Diversification for Turkey. Environmental Science and Pollution Research, 30(22), 63289-63304. https://doi.org/10.1007/s11356-023-26278-w
  3. Adebayo, T. S., Pata, U. K. ve Akadiri, S. S. (2024). A Comparison of CO2 Emissions, Load Capacity Factor, And Ecological Footprint for Thailand’s Environmental Sustainability. Environment, Development and Sustainability, 26(1), 2203-2223. https://doi.org/10.1007/s10668-022-02810-9
  4. Akbostancı, E., Türüt-Aşık, S. ve Tunç, G. İ. (2009). The Relationship Between Income And Environment In Turkiye: Is There An Environmental Kuznets Curve?. Energy Policy, 37(3), 861-867. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2008.09.088
  5. Akhayere, E., Kartal, M. T., Adebayo, T. S. ve Kavaz, D. (2023). Role of Energy Consumption and Trade Openness Towards Environmental Sustainability in Turkey. Environmental Science and Pollution Research, 30(8), 21156-21168. https://doi.org/10.1007/s11356-022-23639-9
  6. Aktürk, E., Daştan, M. ve Yalçinkaya, Ö. (2023). Terörizmin Zamanla Değişen Ekonomik Sonuçları: Türkiye Örneği. Sosyoekonomi, 31(55), 459-485. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2023.01.23
  7. Anser, M. K., Syed, Q. R. ve Apergis, N. (2021b). Does Geopolitical Risk Escalate CO2 Emissions? Evidence from the BRICS Countries. Environmental Science and Pollution Research, 28(35), 48011-48021. https://doi.org/10.1007/s11356-021-14032-z
  8. Anser, M. K., Syed, Q. R., Lean, H. H., Alola, A. A. ve Ahmad, M. (2021a). Do Economic Policy Uncertainty and Geopolitical Risk Lead to Environmental Degradation? Evidence from Emerging Economies. Sustainability, 13(11), 5866. https://doi.org/10.3390/su13115866

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makro İktisat (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Ekim 2024

Gönderilme Tarihi

21 Nisan 2024

Kabul Tarihi

4 Ekim 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Daştan, M. (2024). Enerji Güvenliği ve Jeopolitik Riskin Türkiye’nin Çevre Kalitesi Üzerindeki Rolü: Yeni Nesil Fourier Terimli Genişletilmiş ARDL Modelinden Kanıtlar. Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi, 8(2), 262-284. https://doi.org/10.29216/ueip.1471751

Cited By

Uluslararası Ekonomi, İşletme ve Politika Dergisi

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
İktisat Bölümü
Rize/ TÜRKİYE